VII SA/Wa 1896/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-13
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Joanna Gierak – Podsiadły, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu wydania kolejnej decyzji w tej samej sprawie, mimo że wcześniejsza decyzja została później unieważniona ze skutkiem ex tunc?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ocenie ważności decyzji administracyjnej należy brać pod uwagę stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu jej wydania, ale także skutki późniejszego stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji ze skutkiem ex tunc. Wobec unieważnienia wcześniejszej decyzji z mocą wsteczną, nie można uznać, że decyzja wydana później dotyczy sprawy już ostatecznie rozstrzygniętej, co wyklucza przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.Stan faktyczny
B. Spółka z o.o. złożyła wniosek o unieważnienie 9 decyzji Starosty K. z marca 1999 r. dotyczących przeniesienia pozwolenia na budowę z 1998 r. na rzecz właścicieli działek. Wcześniej decyzją z grudnia 1998 r. odmówiono częściowego przeniesienia pozwolenia, decyzja ta została jednak unieważniona w 2004 r. W 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1999 r. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. Spółkę z o.o. w K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r. znak: [...] wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącej Spółki, która pismem z 15 listopada 2010 r. wniosła o unieważnienie 9 decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., dotyczących przeniesienia w części pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. nr NB[...], w tym na rzecz M. i W. M. - właścicieli działki inwestycyjnej o nr ewid. [...]. Wniosek ten został złożony w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z [...] lipca 1998 r. nr [...] wydał pozwolenie na budowę osiedla mieszkaniowego składającego się z budynku mieszkalnego wielorodzinnego, garaży osiedlowych, budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego, budynków mieszkalnych szeregowych parterowych, budynków mieszkalnych szeregowych piętrowych, wraz z wewnętrzną instalacją w garażach, wewnętrzną instalacją elektryczną w budynku wielorodzinnym, instalacją wod-kan, instalacją c.o., instalacją gazową kotłowni i technologią kotłowni jak również linii energetycznej SN i NN oraz oświetleniowej, sieci zewnętrznej wodociągowej z przyłączami, sieci kanalizacyjnej sanitarnej i deszczowej, sieci gazowej średniego ciśnienia z przyłączami, drogi wewnętrznej osiedlowej wraz z parkingami, na nieruchomości położonej w K. w rejonie ul. [...] na działkach o nr ew. [...] oraz części działek [...].
Pismem z 14 listopada 1998 r. inwestor ww. przedsięwzięcia – P. Spółka z o.o. w K., wystąpił z wnioskiem do Urzędu Rejonowego w K. o przeniesienie w częściach ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r., na rzecz 9 właścicieli działek budowlanych, przeznaczonych pod budynki mieszkalne jednorodzinne na tym osiedlu.
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z [...] grudnia 1998 r. znak [...] odmówił przeniesienia ww. decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę w częściach na wskazanych we wniosku właścicieli nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna, odwołanie od tego orzeczenia zostało przez inwestora cofnięte co spowodowało wydanie w dniu [...] lutego 1999 r. przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W dniu 8 stycznia 1999 r. inwestor - Spółka P., złożył ponowny wniosek do Starostwa Powiatowego w K. o przeniesienie w częściach ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. znak [...], tj. na rzecz tych samych 9 właścicieli działek budowlanych objętych inwestycją, co poprzednio.
Po rozpatrzeniu wniosku Starosta K. w dniu [...] marca 1999 r. wydał 9 decyzji pozytywnie załatwiających ten wniosek, tj. 9 decyzjami orzekł o przeniesieniu ww. pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. w części, na rzecz wskazanych we wniosku właścicieli poszczególnych działek objętych inwestycją, w tym decyzją znak: [...], przeniósł w części wskazane pozwolenie na budowę na rzecz M. i W. M. - właścicieli działki inwestycyjnej o nr ewid. [...]. Wskazane orzeczenia z [...] marca 1999 r. stały się ostateczne.
Następnie, pismem z 26 marca 2011 r. P. Spółka z o.o. w K. wniosła o unieważnienie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] grudnia 1998 r. odmawiającej częściowego przeniesienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. nr [...]. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zakończyło się decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2004 r. znak: [...], która to stwierdziła nieważność ww. decyzji z [...] grudnia 1998 r.
W dniu 15 listopada 2010 r. B. z o.o. z siedzibą w K., będąca następcą prawnym Spółki P., wniosła o stwierdzenie nieważności 9 decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. dotyczących przeniesienia pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r., w tym decyzji dotyczącej M. i W. M. o nr [...].
We wniosku Spółka powołała się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) i podniosła, że kwestionowane przez nią decyzje dotyczą sprawy załatwionej ostatecznie inną decyzją, tj. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r.
Jednocześnie Spółka zauważyła, że choć wskazana decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją z [...] grudnia 2004 r., to jednak w dacie wydania kwestionowanych decyzji pozostawała w obrocie prawnym. Ponadto Spółka podniosła, że od dnia doręczenia Spółce P. decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. upłynął już okres czasu dłuższy niż dziesięć lat oraz, że decyzje te wywołały nieodwracalne skutki prawne. Na ich podstawie zostały wybudowane i oddane do użytkowania budynki mieszkalne jednorodzinne, na działkach stanowiących własność osób, na rzecz których decyzjami tymi przeniesiona została decyzja o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji, organ zgodnie z przepisem art. 158 § 2 k.p.a. powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie stwierdził nieważności decyzji.
Wskazany wniosek spowodował uruchomienie na żądanie skarżącej 9 postępowań w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewoda [...] po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego z [...] marca 1999 r. dotyczącego M. i W. M. - właścicieli działki inwestycyjnej o nr ewid. [...] - i rozpatrzeniu sprawy w tym zakresie, w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję znak:. [...], którą na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Starosty K. o przeniesieniu pozwolenia na budowę, znak: [...].
W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda wskazał w szczególności, że w rozpatrywanym wniosku powołano się na wadliwość przedmiotowej decyzji, która polega na wydaniu kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), gdyż w dniu [...] marca 1999 r. - czyli w dniu wydania 9 decyzji Starosty K. - decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z [...] grudnia 1998 r., odmawiająca przeniesienia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę na wnioskowanych właścicieli nieruchomości, była decyzją ostateczną.
Tym samym (jak wskazał organ) można by uznać, że decyzje Starosty K. z [...] marca 1999 r. (w tym weryfikowana w niniejszej sprawie) są obciążane wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wojewoda wskazał jednak, że rozstrzygając przedmiotową sprawę należało wziąć pod uwagę fakt, że w dniu [...] grudnia 2004 r. decyzją o nr [...]- na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. w sprawie odmowy częściowego przeniesienia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. na rzecz 9 właścicieli działek. W uzasadnieniu organ wskazał wówczas, że decyzja nie mogła się ostać, bowiem art. 40 Prawa budowlanego dopuszcza częściowe przeniesienie pozwolenia na budowę na rzecz innego podmiotu, za zgodą strony, jeżeli przyjmie on wszystkie warunki zawarte w decyzji.
W konsekwencji Wojewoda przyjął w niniejszej sprawie, że w świetle wskazanej okoliczności nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Wojewoda dokonał także weryfikacji kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. pod względem występowania pozostałych przesłanek określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. i nie stwierdził, aby którakolwiek z tych przesłanek w sprawie zaistniała. Wskazał też, że organ administracji architektoniczno - budowlanej po przeprowadzeniu postępowania prawidłowo ocenił, iż zostały spełnione wymagania określone w przepisie art. 40 Prawa budowlanego i tym samym, że organ ten zobowiązany był do przeniesienia pozwolenia na budowę w części.
W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. B. Spółka z o.o. w K. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Wskazała, że kwestionowane decyzje z [...] marca 1999 r., od dnia ich wydania były obciążone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dotyczyły bowiem sprawy rozstrzygniętej wcześniej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Spółka podniosła, że organ rozstrzygając sprawę w kontekście art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. musi brać pod uwagę stan prawny na dzień wydania badanej decyzji. Natomiast na dzień wydania spornych decyzji z [...] marca 1999 r., decyzja z [...] grudnia 1998 r. pozostawała w obrocie prawnym, bo została unieważniona dopiero w dniu [...] grudnia 2004 r. W konsekwencji, odwołująca się Spółka stanęła na stanowisku, iż Wojewoda winien był wydać decyzję stwierdzającą wydanie kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. W ocenie Spółki, w sprawie były bowiem podstawy do unieważnienia aktu, ale zaistniała okoliczność negatywna wymieniona w art. 156 § 2 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2011r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wskazanego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgadza się ze skarżącą, iż w niniejszej sprawie niemożliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., (gdyż zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat) a co najwyżej, stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 K.p.a.). Jednakże uznał, iż w okolicznościach sprawy nie zachodzą nawet przesłanki do stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa.
Rozwijając powyższe Główny Inspektor wskazał na fakt, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. nr [...]. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a więc tak, jakby nigdy nie została wydana. Ponadto, Główny Inspektor wskazał, że nawet gdyby decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją stwierdzającą jej nieważność, to i tak nie można by było uznać, iż decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r., nr [...], wydana została w okolicznościach określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Pierwsza decyzja w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę, tj. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. nr [...], nie nałożyła bowiem żadnych praw ani obowiązków na strony, gdyż była decyzją odmowną. W związku z tym Spółka P. miała prawo ponownie wystąpić z wnioskiem o przeniesienia pozwolenia na budowę.
Na koniec organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby weryfikowana decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r. nr [...], została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie skierowano jej do osoby nie będącej stroną sprawie. Weryfikowana decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa. Zatem, skoro decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r., nr [...], nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., należało utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2011 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GINB z [...] lipca 2011 r., skarżącą – B. Spółka z o.o. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w części, w której decyzje te odmawiają stwierdzenia, iż decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r., nr [...] została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała w całości uzasadnienie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r., a ponadto odniosła się do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia GINB.
Zaznaczyła, że szczególnego wyjaśnienia wymaga, czy wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. ma być rozpatrywany zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w dniu wniesienia tego wniosku (tj. na datę 15 listopada 2010 r.), czy też zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r.
Skarżąca podtrzymała swoją ocenę co do tego, iż kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wskazała, że dokonując oceny sprawy w tym zakresie organy błędnie przyjęły, iż ww. przesłanka nie występuje, albowiem decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją z [...] grudnia 2004 r. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca nie zgodziła się z drugim z powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentów, wskazującym na to, że z uwagi na odmowny charakter rozstrzygnięcia z [...] grudnia 1998 r., możliwe było ponowienie wniosku o przeniesienie pozwolenia na budowę w części i wydanie ponownie decyzji w tym zakresie.
Skarżąca wskazała, że postępowanie z drugiego wniosku o przeniesienie pozwolenia na budowę, po wszczęciu i wstępnym zbadaniu sprawy, należałoby umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W przeciwnym wypadku wydana decyzja dotknięta byłaby wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i to bez względu na wynik sprawy. Stwierdziła przy tym, że decyzje, na podstawie których strona nie nabyła praw, nie mogą być wyłączone z zakresu tego uregulowania (nie wynika to z treści tego przepisu).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem -w ocenie Sądu- zaskarżone orzeczenie prawa nie narusza.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. znak: [...]. Kwestionowanym (w postępowaniu nieważnościowym) rozstrzygnięciem, Starosta K. orzekł o przeniesieniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. nr [...], o pozwoleniu na budowę osiedla mieszkaniowego na nieruchomości położonej w K. w rejonie ul. [...] – [...], w części dotyczącej budynku mieszkalnego położonego w K. na działkce nr [...] wraz z przyłączami wod-kan, gazowym i energetycznym, z P. Sp. z o.o. w K. na rzecz M. i W. M.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z [...] marca 1999r., jako dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przy czym, formułując ten wniosek skarżąca wyraźnie wskazała, że domaga się stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w oparciu o art. 158 § 2 k.p.a. W toku postepowania administracyjnego skarżąca wskazała okoliczności mające świadczyć o wadliwości kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r., tj. o tym, że dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przypomnieć trzeba, iż kwestionowana decyzja z [...] marca 1999 r. została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego, w przedmiocie częściowego przeniesienia pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. na rzecz M. i W. M. - właścicieli działki inwestycyjnej o nr ewid. [...] , na wniosek inwestora – P. Spółki z o.o. w K. (z 8 stycznia 1999 r.).
Wniosek ten był kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, albowiem pierwszy, z 14 listopada 1998 r. został załatwiony negatywnie, decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Orzeczeniem tym organ odmówił częściowego przeniesienia ww. pozwolenia na budowę na rzecz właścicieli 9 nieruchomości, w tym na rzecz M. i W. M. Obie wskazane decyzje, z [...] grudnia 1998 r. i z [...] marca 1999 r., wydane zostały w tym samym przedmiocie (w stosunku do tego samego pozwolenia na budowę i w oparciu o tę samą podstawę prawną) i na wniosek tego samego podmiotu, z udziałem tych samych stron postępowania.
Na powyższe wskazała skarżąca żądając unieważnienia decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. Podniosła jednocześnie, że wprawdzie decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2004 r., ale okoliczność ta nie ma znaczenia prawnego. Badając ważność decyzji z [...] marca 1999 r. i weryfikując ją w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., należało bowiem kierować się stanem istniejącym w dacie jej wydania, a w tej dacie decyzja z [...] grudnia 1998 r. pozostawała w obrocie prawnym. Fakt późniejszego jej wyeliminowania z obrotu prawnego nie może mieć wpływu na końcowy wynik sprawy w trybie stwierdzenia nieważności.
Z takim stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić.
Badając ważność aktu administracyjnego organ administracji publicznej rozstrzyga w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Weryfikacji w tym zakresie dokonuje biorąc pod uwagę stan obowiązujący w dacie wydania tego aktu, a nie w dacie złożenia wniosku o unieważnienie. Zatem, organy orzekające w sprawie i weryfikujące decyzję z [...] marca 1999 r. musiały wziąć pod uwagę, że w dacie wydania tego orzeczenia pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja z [...] grudnia 1998 r., a oba te orzeczenia zapadły w sprawie tożsamej (tak pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym).
Organy orzekające w niniejszej sprawie (wszczętej wnioskiem z 15 listopada 2010 r.), musiały jednak wziąć pod uwagę także to, iż obecnie (tj. w dacie orzekania przez organy w trybie nieważnościowym) w obrocie prawnym nie funkcjonuje już wymieniona decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Musiały w takiej sytuacji ocenić tę okoliczność i jej znaczenie dla ważności kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r., w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W ocenie Sądu, zarówno Wojewoda orzekając w I instancji, jak i GINB działając w sprawie na skutek odwołania, słusznie dostrzegli, że ww. decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją z [...] grudnia 2004 r. (będącą orzeczeniem ostatecznym). Wprawdzie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z [...] grudnia 1998 r. zapadła już po wydaniu decyzji kwestionowanej w tym postępowaniu z [...] marca 1999 r., jednakże należało wziąć pod uwagę skutek takiego rozstrzygnięcia.
Konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Akt dotknięty wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie usunięty z obrotu prawnego przez stwierdzenie jego nieważności. Stwierdzenie nieważności ma zaś moc wsteczną i eliminuje skutki prawne wadliwego aktu administracyjnego, tak jakby w ogóle nie został podjęty. Na powyższe zagadnienie zasadnie zwrócono uwagę w tej sprawie i przyjęto, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w tym przypadku nie zaistniała.
Konkludując, przy rozpoznawaniu wniosku z 15 listopada 2010 r. o unieważnienie decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., nie można było pominąć późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r., z uwagi na to, iż do wyeliminowania tej decyzji doszło w trybie stwierdzenia nieważności, a więc ze skutkiem ex tunc. Z uwagi właśnie na konsekwencje – skutki, jakie wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji, należało uwzględnić, iż Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2004 r. nr [...]. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. znak [...].
Dlatego w niniejszej sprawie nie można zarzucić, iż w momencie wydawania decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna wydana w tej samej sprawie, tj. rozstrzygająca kwestię przeniesienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r.
Tym samym odmawiając w dniu [...] marca 2011 r. stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1999 r. znak: [...], Wojewoda [...] podjął właściwe rozstrzygnięcie. Unieważnienie decyzji z [...] grudnia 1998 r., przesądzało - w ocenie Sądu - o wyniku niniejszego postępowania nieważnościowego (wobec braku innych powodów do unieważnienia kwestionowanego orzeczenia). Prawidłowo zatem Główny Inspektor podtrzymał w sprawie stanowisko organu I instancji, podzielając powyżej przedstawioną argumentację tego organu.
Jednocześnie, zauważyć należy, iż nietrafiony był drugi argument podniesiony przez GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wskazujący na to, że skoro decyzja z [...] grudnia 1998 r. miała charakter odmowny (i na jej podstawie żadna ze stron nie nabyła prawa), to inwestor miał prawo ponowić wniosek o przeniesienie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, organ mógł wydać kolejną decyzję w tej samej sprawie.
W kontekście tej argumentacji zauważyć trzeba, że decyzja z [...] grudnia 1998 r. została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego i merytorycznie załatwiła sprawę w oparciu o wskazaną regulację prawną. Decyzja ta stała się ostateczna. Bez jej uchylenia (lub wyeliminowania w odpowiednim trybie nadzwyczajnym), nie mogła zostać wydana kolejna decyzja rozstrzygająca merytorycznie tę samą sprawę (tożsamą przedmiotowo, podmiotowo w niezmienionym stanie faktycznym). Bezspornie, decyzja organu rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata).
Choć wątpliwe jest czy z ochrony przewidzianej w tym przepisie korzysta także decyzja umarzająca postępowanie, to -w ocenie Sądu- nie może budzić wątpliwości, że z takiej ochrony korzysta decyzja odmowna, merytoryczna, wydana na podstawie przepisu o charakterze związanym.
Z tych powodów Sąd nie podzielił (w tym zakresie) stanowiska organu odwoławczego zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd dostrzega przy tym, iż uznanie w części argumentacji przedstawionej przez GINB w zaskarżonej decyzji za błędną, nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Decydująca w sprawie była okoliczność powyżej przedstawiona i podtrzymana przez GINB (związana z unieważnieniem decyzji z [...] grudnia 1998 r.).
Nadto, w kontekście treści skargi, dostrzec należy, że skoro w sprawie nie stwierdzono, aby zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (w tym w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), to brak było podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 156 § 2, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Od dnia doręczenia kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. upłynęło 10 lat, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Organ administracji publicznej z przyczyny wymienionej m.in. w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie mógłby stwierdzić nieważności decyzji z [...] marca 1999 r. i mógłby orzec na zasadzie art. 158 § 2 k.p.a. Jednak wskazany przepis art. 158 § 2 mógłby mieć zastosowanie tylko w sytuacji stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności wymienioną m.in. w ww. art. 156 § 1 pkt 3, a jak wskazano wyżej - w tym przypadku nie miało to miejsca.
Stąd też Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie stwierdził bowiem, aby w sprawie istniały podstawy do zastosowania ww. regulacji prawnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło