VII SA/Wa 19/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi U. S., B. W. i S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat D. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 366 (trzysta sześćdziesiąt sześć ) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 300 (trzysta ) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 66 (sześćdziesiąt sześć ) złotych Sygnatura akt VII SA/Wa 19/07 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006r. znak: [...] działając na podstawie art. 104 i 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa), oraz na podstawie art. 80 ust.1 pkt 3 w związku z art. 88 a ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane (tekst jednolity – Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku S. W., U. S. i B. W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r., nr [...], i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] kwietnia 2001r., nr [...] nakazującej T. W. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty o konstrukcji metalowej na terenie posesji przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2004r. sygn. akt 7/IV SA 1587/03 oddalił skargę T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Dokonując oceny zgodności z prawem w/w decyzji Sąd z urzędu brał po uwagę, czy nie jest ona dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże ten sąd oraz organ administracji publicznej, dlatego zapadły w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań. Dlatego też zdaniem organu należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku S. W., U. S. i B. W. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2006r. powielając dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły S. W., U. S. i B. W., zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu "nie wyczerpanie całej możliwej drogi proceduralnej". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga S. W., U. S. i B. W. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] października 2006r. nie naruszają prawa. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 Kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 Kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Postępowanie nieważnościowe ma na celu ustalenie, czy decyzja nie zawiera wady wymienionej w powyższym artykule, przy czym uruchomienie omawianego trybu musi być poprzedzone przez organ analizą dopuszczalności wszczęcia postępowania w danej sprawie. W sytuacji, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, organ obowiązany jest zastosować art. 157 § 3 Kpa, odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego. Niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 157 § 3 Kpa, orzekając o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na niemożność ponownej weryfikacji decyzji nakazującej rozbiórkę, wynikającą z poddania tej decyzji kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 października 2004r. sygn. akt 7/IV SA 1587/03 oddalił skargę. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. Wyrok z dnia 27 października 2004r. sygn. akt 7/IV SA 1587/03 zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ sąd z urzędu winien ustalić czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 156 Kpa. Ewentualne przyczyny nieważności decyzji mogły zostać ujawnione w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który w niniejszej sprawie skargę oddalił. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1467/96 (LEX nr 43235), iż wyrok sądu oddalający skargę na kwestionowaną decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki przesądza jednoznacznie o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem niedopuszczalnym byłoby badanie przez organ, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Próba stwierdzenia nieważności decyzji badanej już przez sąd stanowiłaby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Oddalenie skargi zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 517/00, LEX nr 51288). Organ nadzorczy słusznie podniósł w wydanych orzeczeniach, że będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004r. sygn. akt 7/IV SA 1587/03 i zawartą w nim oceną prawną, nie mógł wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.