VII SA/Wa 19/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. i H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2013 r. znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50000 zł po rozpatrzeniu sprawy samowolnej rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] stanowiącej własność H. i J. B. W uzasadnieniu organ wskazał, że roboty budowlane prowadzone samowolnie zostały wstrzymane postanowieniem tegoż organu z dnia [...] października 2011r. [...], którym także nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( DZ. U. z 2010r., nr 243 poz.1623 ). Kompletne dokumenty zawierające projekt rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi w zabudowie zagrodowej oraz budowy zbiornika na ścieki z przyłączem kanalizacyjnym i przyłącze wody z istniejącej sieci, został przedłożony przez inwestorów w dniu 27 lipca 2012r. Z tego względu organ na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012r. J. B. pismem z dnia 31 lipca 2013r., wystąpił o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia podnosząc, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem art. 49 Prawa budowlanego oraz art. 43 i 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071) dalej Kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012r., znak: [...] ustalającego opłatę legalizacyjną w kwocie 50000zł. W pierwszej kolejności organ wskazał, że inwestorzy złożyli zażalenie na postanowienie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej jednakże w uchybieniem terminu. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2013r. sygn. akt IISA/Rz 233/13 oddalił skargę J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ zaznaczył, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...] jest ostateczne, a kwestia doręczenia J. B. postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012r. została przesądzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2013r., sygn. Akt II SA/Rz 233/13. Organ podniósł, że okoliczności dotyczące skuteczności doręczenia nie mogą być rozpatrywane podczas weryfikacji postanowienia w trybie art. 156 §1 Kpa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku zażalenia J. B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podniósł, że kontrolowane w postępowaniu nadzwyczajnym postanowienie nie zawiera żadnej z wad enumeratywnie wyliczanych w art. 156 §1 Kpa. Natomiast podnoszone przez odwołującego się wady w doręczeniu tego postanowienia były kontrolowane przez sąd administracyjny w sprawie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. i H. B. zarzucali organom naruszenie art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 11 Kpa, 77 Kpa, a także 156 § 1 pkt 2 Kpa, jak również art. 85 Kpa, art. 86 Kpa i art. 124 § 2 w związku z art. 126 Kpa. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia je poprzedzającego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013r., znak: [...] z dnia [...] listopada 2013r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r. znak: [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...]ustalającego opłatę legalizacyjną dla H. i J. B. w wysokości 50000 zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym. Wskazać należy, iż postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy ono niejako sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem, czyli czy decyzja wydana w trybie zwykłym nie zawiera wad. Tryb ten może zostać uruchomiony tylko w przypadkach określonych w art. 156 § 1 kpa. Przypadki te dotyczą zaś takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. W przypadku gdy decyzja administracyjna wydana w postępowaniu zwykłym obarczona została jedną z najcięższych wad (kwalifikowanych), wyliczonych w art. 156 § 1 kpa, to organ administracji, korzystając ze swych uprawnień nadzorczych, zobligowany jest do wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego. W postępowaniu nieważnościom bada się decyzję wg stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili wydania decyzji będącej przedmiotem takiego postępowania. Niedopuszczalne jest przy tym przeprowadzanie nowych dowodów, mających na celu weryfikację stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania badanej decyzji. Wada decyzji musi mieć charakter rażącego naruszenia prawa, a więc musi być to wada oczywista, kwalifikowana i o wyjątkowej wadze, tak aby mogła determinować stwierdzenie nieważności. Przez rażące naruszenie prawa należy bowiem rozumieć takie naruszenie, które stanowi jego kwalifikowaną formę. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone oczywiste i bezsporne naruszenie konkretnego przepisu prawa, prowadzące do skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Te same zasady dotyczą postanowień. Odnosząc powyższe do kontrolowanego w postępowaniu nadzwyczajnym postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nakładającego opłatę legalizacyjną stwierdzić należy, że ono kończyło postępowanie dotyczące samowolnej rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce stanowiącej własność inwestorów H. i J. B. Po przedłożeniu dokumentacji, do której inwestorzy zostali zobowiązani postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2011r. organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zobowiązany był do ustalenia w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej, która jest w tym przypadku obligatoryjna. Do opłaty tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przed wydaniem postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej organ bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Kontrolując działania organu powiatowego w postępowaniu nadzwyczajnym organy ustaliły, że postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo i w sposób niebudzący wątpliwości zostały spełnione warunki niezbędne do legalizacji samowolnie wykonanych robót. Postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012r. zgodnie ze wskazaną podstawą prawną art. 49 ust. 1 pkt 3 i 49 ust. 2 Prawa budowlanego prawidłowo ustala wysokość opłaty legalizacyjnej, wskazuje sposób jej wyliczenia termin, a także zawiera pouczenie, że w razie niespełnienia wymagań w wyznaczonym terminie nastąpi wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...], stanowiącej własność H. u J. B.. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77. art. 8 i art. 11 Kpa, a także art. 85 kpa, art. 86 kpa , jak również 124 § 2 Kpa w związku z art. 126 Kpa nie mogą być skuteczne w niniejszym postępowaniu, ponieważ dotyczą wadliwości doręczenia postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r., zaś zażalenie na to postanowienie zostało złożone po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 233/13 oddalił skargę J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające opłatę legalizacyjną. Do wyroku tego nie zostało sporządzone uzasadnienie, jednak kwestia uchybienia terminu została tym wyrokiem przesądzona. Przywrócenie terminu możliwe jest jedynie wówczas gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Prawidłowość doręczenia zażalenia przy zastosowaniu przez organ przepisów art. 43 i 44 Kpa również była przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, którego wyrok z dnia 9 maja 2013r. w sprawie II SA/Rz 233/13 jest prawomocny. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.