VII SA/Wa 190/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-20
Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej, wydana w trybie nadzwyczajnym, może być uznana za wadliwą z powodu błędów w uzasadnieniu, nawet jeśli sama decyzja merytorycznie odpowiada prawu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli uzasadnienie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawierało niedostatki, sama decyzja odpowiada prawu. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter kasacyjny i nie pozwala na ponowne merytoryczne badanie sprawy ani poszerzanie materiału dowodowego. Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu nieważnościowym musi ograniczyć się do oceny wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a nie do ponownej analizy merytorycznej sprawy zakończonej poprzednią decyzją.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] grudnia 2014 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] maja 2010 r. nakazującej rozbiórkę budynków gospodarczych. Gmina zarzuciła, że decyzja PINB nakładała obowiązki wykraczające poza zakres art. 67 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji WINB. Gmina zaskarżyła decyzję GINB do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę
VII SA/Wa 190/18 UZASADNIENIE
W dniu 18 września 2017r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek Gminy [...] dalej określanej jako "Gmina", o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] , w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] .
Gmina we wniosku zarzuciła decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. rażące naruszenie art. 67 §1 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z §7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w związku z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. Oparła się na zarzucie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r. nałożyła na Gminę obowiązki wykraczające poza zakres przepisu art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W decyzji bowiem Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarł zalecenie, aby roboty rozbiórkowe były prowadzone zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie technicznej opracowanej przez Pana E. D., polegającymi na tym, że: "wykonawca prac przed przystąpieniem do robót rozbiórkowych budynku zlokalizowanego pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a gospodarczym na sąsiedniej posesji zobowiązany jest zgodnie z przedłożoną ekspertyzą w pierwszej kolejności wykonać miedzy innymi: (i) rozebranie ogniomuru i szczytu budynku mieszkalnego na posesji nr 36 w kondygnacji strychu i ponowne wymurowanie szczytu wraz z jego zakotwieniem do liny istniejącej konstrukcji więźby dachowej; (ii) zamontowanie słupków drewnianych pod płatwie dachowe przy istniejącym szczycie budynku inwentarskiego na posesji nr [...] oraz zakotwienie konstrukcji na dachu do istniejącego szczytu; (iii) przed wykonaniem montażu słupków należy wymurować filary z cegły bezpośrednio Przy szczycie zakotwione w stropie nad parterem oraz kotwionych do ściany szczytowej; (iv) przestrzegać pozostałych warunków określonych w ww. ekspertyzie. Teren objęty rozbiórką należy zabezpieczyć przed możliwością zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia poprzez wyraźne oddzielenie taśmą lub ogrodzeniem elementów budynku stanowiących zagrożenie".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] , po rozpatrzeniu wniosku Gminy odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że celem przeprowadzonego postępowania było nie tylko doprowadzenie do rozbiórki budynków gospodarczych położonych w [...] przy ul. [...] na działce nr [...], ale również zapewnienie bezpieczeństwa konstrukcji budynku mieszkalnego (na posesji nr [...]) i budynku inwentarskiego (na posesji nr [...]). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że nie można art. 67 ustawy Prawo budowlane interpretować w ściśle literalny sposób, ponieważ w określonych sytuacjach, warunkowanych przykładowo rodzajem zabudowy, organy nadzoru budowlanego pozbawione zostałyby narzędzia prawnej reakcji na stwierdzone nieprawidłowości mimo istniejącego stanu niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Ponadto organ wyjaśnił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie zastępuje postępowania odwoławczego i nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym na nowo bada się zebrany materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia zarzuty stron. Organ stwierdził, iż postępowanie prowadzone w ramach trybu nadzwyczajnego nie jest "trzecią instancją" i nie może prowadzić do dokonywania nowych ustaleń czy też weryfikacji dotychczasowych w zakresie przyjętego na moment orzekania stanu faktycznego.
W dniu 27 grudnia 2017 roku Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. W skardze Gmina zarzuciła :
a) rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego (tj. Dz.U. 2017 poz. 1332) oraz § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U.2004.198.2043 ze zm.);
b) rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 67 prawa budowlanego w związku z art. 107 § 1 kodeksu postępowy administracyjnego;
c) rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 i 67 prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji bezpodstawną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] grudnia 2014 r.
Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2014 r., względnie o stwierdzenie jej nieważności, ponadto wniosła o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentu: "Protokół wznowienia/ wyznaczenia znaków granicznych".
Pismem z dnia 23 stycznia 2018 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na skargę. Organ wskazał w niej, że podtrzymuje swoje stanowisko i wnosi o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 9 lutego 2018 r. Skarżąca dodała, iż istota skargi dotyczy wydania bez podstawy prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nakładającej na Gminę obowiązki niewynikające z przepisów prawa oraz wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2014r. jak również wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. Gmina podkreśliła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał istoty sprawy i nie podał pogłębionej argumentacji prawnej w uzasadnieniu swojej decyzji. Skarżąca podniosła, iż uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. narusza art. 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7, art. 8 oraz art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego. Odniosła się także do przyjętego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego zakresu art. 67 prawa budowlanego, uznając przyjęty przez organ zakres zastosowanego przepisu za nieuzasadniony.
Pismem z dnia 29 października 2018 r. T. W. i H. W. wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania, o oddalenie wniesionej skargi oraz o obciążenie Skarżącej kosztami postępowania w sprawie, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto T. W. i H. W. wnieśli o dopuszczenie dowodu dokumentu: (i) aktu notarialnego z dnia [...]sierpnia 2016 r., repertorium A numer [...], (ii) odpisu aktualnego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych; (iii) odpisu aktualnego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]IV Wydział Ksiąg Wieczystych na okoliczność treści tych dokumentów, w szczególności umowy sprzedaży nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] zawartej przez T. W. i H. W. oraz M. P. i A. S.
Na rozprawie dniu 6 listopada 2018 r. Sąd , na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a dopuścił dowód na okoliczność treści wyżej wymienionych dokumentów.
Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania H. W. i T. W. uznając , że jest on bezprzedmiotowy jako, że w.w są uczestnikami niniejszego postępowania.
Jednocześnie Sąd odroczył rozprawę na podstawie art. 110 p.p.s.a z uwagi na potrzebę zawiadomienia o toczącym się postępowaniu A. S. i M. P. jako nabywców nieruchomości opisanej w przedłożonym do akt sprawy akcie notarialnym .
Pismem z dnia 5 grudnia 2018r. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów: ekspertyzy stanu technicznego budynku gospodarczego po zawaleniu się stropu i ściany szczytowej oraz analizy stanu technicznego połączonego z nim budynku mieszkalnego T. i H. W., [...], ul. [...]; ekspertyzy technicznej autorstwa dr. inż. D. B. na okoliczność treści oraz okoliczność jednolitości układu konstrukcyjnego, techniczno-budowalnej jednolitości obiektu budowalnego objętego częściowo decyzją o rozbiórce obiektu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie, Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a oddalić wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie skarżącej z dnia 5 grudnia 2018 r. oraz wcześniejsze wnioski dowodowe uznając je za nieprzydatne dla oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podkreślenia wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Badając zaskarżony akt w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ pomimo niedostatków uzasadnienia kontrolowanej decyzji odpowiada ona prawu.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie nieważnościowym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. , odmawiającej stwierdzającej nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r. , wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki budynków gospodarczych położonych na działce nr [...] przy ul. [...] , w [...].
Zatem uznać należy, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją ukierunkowane było wyłącznie na kontrolę tej decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
To zaś oznacza, że rozpatrując niniejszą sprawę w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł rozstrzygać ponownie merytorycznie sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. tj. badać ponownie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2010r. pod względem jej ważności, lecz obowiązany był orzekać tylko w kwestii wadliwości tego aktu administracyjnego. Działał bowiem jako organ kasacyjny i jego obowiązkiem było - w oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy , który posłużył do wydania badanego orzeczenia, - zweryfikowanie kwestionowanego aktu administracyjnego.
Zaznaczyć trzeba, że działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007r.sygn. akt II SA/Wa 2095/06).
Mając to na uwadze ponownie podkreślić trzeba, że organ administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzorczym, posiadając jedynie uprawnienia kasacyjne, obowiązany jest rozstrzygać tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź braku -w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie może rozstrzygać natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania zakończonego badaną decyzją.
Wśród przesłanek enumeratywnie zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które w orzecznictwie określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasadę sprawiedliwości społecznej.
Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawą, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". I dalej: " zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący". W przywołanym wyroku Sąd wskazał też, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Jednocześnie w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. W wyroku z 25 września 2007 r. (sygn. akt II 0$K 1111/06), Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż "O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze czyli skutki, które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Ponadto o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej". W wyroku z 2 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny również wskazał, iż przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego zawsze chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać (sygn. akt II GSK 398/05, lex nr 197521). W wyroku z 30 listopada 1999 r. (sygn. akt V SA 876/99, lex nr 50137), Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę na to, iż o tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać mianowicie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję dostrzegł, iż nie spełnia ona wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z odmową zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy. Jednocześnie Sąd uznał, że pomimo wadliwego uzasadnienia wskazana decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania była ocena ważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej , a więc -co należy w tym miejscu podkreślić - nie decyzji wydanej w trybie zwykłym, a decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym. Z jednej strony okoliczność tę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, na co wskazuje treść uzasadnienia , z drugiej zaś wyjaśniając sprawę badał "na nowo" ważność decyzji rozbiórkowej. Z zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając ważność decyzji [...] WINB z dnia [...].12.2014r. pod kątem rażącego naruszenia prawa, ustalił przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji o rozbiórce z dnia [...].05.2010r. oraz poczynił ustalenia faktyczne . W konsekwencji dokonał ponownej analizy i stwierdził, że wskazana decyzja nie narusza sposób rażący art.67ust.1 Prawa budowlanego .
Powyższe oznacza , że GINB zachował się więc tak, jakby orzekał (w II Instancji) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej i weryfikował rozstrzygnięcie wydane w tej sprawie w I instancji. Tymczasem, zadaniem tego organu była ocena ważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji rozbiórkowej, a to oznacza, że w postępowaniu tym nie było miejsca na ponowną analizę pod względem ważności decyzji z dnia [...].05.2010r. i czynienie w tym zakresie koniecznych ustaleń faktycznych. Postępowanie to winno bowiem dotyczyć bezpośrednio decyzji [...] WINB z dnia [...].12.2014r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. To decyzja [...] WINB z dnia [...].12.2014r., a nie decyzja rozbiórkowa z dnia [...].05.2010r., winna być przedmiotem kontroli.
Obowiązkiem organu było zatem ustalenie, czy wydanie kwestionowanej decyzji [...] WINB z dnia [...].12.2014r., związane jest z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w ww. art. 156 § 1 k.p.a.
W tym miejscu podkreślić zatem należy, że badana decyzja [...] WINB z dnia [...].12.2014r., odmawia stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej z dnia [...].05.2010r. na podstawie art.158 § 1 k.p.a. Należało zatem ustalić, czy przepis ten został prawidłowo zastosowany, a jeśli nie, to czy można stwierdzić, iż doszło do rażącego jego naruszenia.
W tym zakresie konieczne jest odwołanie się do treści uzasadnienia decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności [...] WINB z dnia [...].12.2014r., a także decyzji rozbiórkowej z dnia [...].05.2010r. (jej stanu faktycznego i prawnego), przy czym tej ostatniej - tylko w kontekście potrzebnym do dokonania oceny działania [...] WINB w postępowaniu nieważnościowym i wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, że PINB w powiecie oleskim decyzję z dnia [...].05.2010r. wydał na podstawie art. 67 ust.1 prawa budowlanego, który stanowi, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia , właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. W toku postępowania organ ten w oparciu o protokoły oględzin z dnia 17.06.2009r. i 15.09.2009r., zgodne oświadczenia stron , a także w oparciu o ekspertyzę techniczną E. D. ustalił, że będące przedmiotem postępowania budynki gospodarcze położone na działce nr [...] , przy ul. [...] w [...] nie są użytkowane i nie nadają się do remontu.
Wojewódzki INB w [...] w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...].12.2014r. odmawiającej stwierdzenia nieważności powyższej decyzji ocenił, że wskazany stan faktyczny w pełni uzasadniał wydanie kontrolowanej decyzji z dnia [...].05.2010r. wobec spełnienia przesłanek z art.67 ust.1 prawa budowlanego.
Organ odniósł się także do zarzutów wymienionych we wniosku inicjującym postępowanie wyjaśniając, że badana decyzja nie została skierowana do H. i T. W. jako, że nie byli ani właścicielami ani zarządcami spornych budynków. Wskazał, że bezzasadnie wnioskodawca zarzuca wydanie decyzji PINB z naruszeniem art.3 pkt.2 prawa budowlanego z tej przyczyny, żaden z budynków gospodarczych nie jest budynkiem lecz budowlą, gdyż nie ma całego dachu pełniącego funkcje ochronne. Podkreślił , że dla oceny czy obiekt stanowi budynek czy budowlę na podstawie przepisów prawa budowlanego jest to okoliczność bez znaczenia , gdyż decyduje sposób w jaki dany obiekt został zaprojektowany i wykonany. Odnosząc się do zarzutu nieprecyzyjnego sformułowania przez organ nałożonego obowiązku rozbiórki w badanej decyzji wskazał, że literalne brzmienie art.67 ust.1 prawa budowlanego nie wskazuje aby organ zobowiązany był do wymienienia wszystkich robót związanych z rozbiórką, a także sposobu i chronologii prac oraz zatwierdzenia projektu budowlanego.
Wskazał także, że wbrew stanowisku wnioskodawcy decyzja ta nie narusza art.67 ust.1 prawa budowlanego z tej przyczyny, iż nakłada na jej adresata obowiązek wykonania określonych robót budowlanych wskazanych w opisanej wyżej ekspertyzie technicznej. Wyjaśnił , że postępowanie w sprawie rozbiórki nieużytkowanych obiektów budowlanych , oprócz przepisów prawa budowlanego regulowane jest także przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30.08.2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. Na podstawie § 2 tego rozporządzenia organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 67 ust.1 prawa budowlanego powinien ustalić przyczyny niewykonania remontu przez właściciela lub zarządcę obiektu (1), dokonać jego oględzin i oceny stanu technicznego (2), a w przypadku o którym mowa w §4 ust.1 nakazać sporządzenie ekspertyzy technicznej, po czym przeprowadzić rozprawę (3). Po wykonaniu powyższego , na podstawie § 6 wskazanego rozporządzenia organ wydaje decyzję o rozbiórce , w oparciu o ustalenia wynikające z w.w oględzin, rozprawy i ekspertyzy technicznej. Organ odnosząc się do stanowiska Skarżącej podkreślił, że w jego ocenie PINB w powiecie [...] zasadnie ujął w wydanej przez siebie decyzji roboty, których wykonanie uznał za niezbędne przed rozbiórką. Powyższe było bowiem podyktowane potrzebą jej bezpiecznego przeprowadzenia.
Ostatecznie [...] WINB podsumował, że kontrolowana przez ten organ decyzja PINB z dnia [...].05.2010r. nie zawiera wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności na podstawie art.156§ 1 pkt.1-7 k.p.a.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].12.2014r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej z dnia [...].05.2010r. Zdaniem Sądu kontrolowana przez ten organ decyzja nie narusza bowiem art.158 § 1 k.p.a. Przepis ten został prawidłowo zastosowany w opisanych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Poza sporem jest, że kontrolowana przez GINB decyzja została wydana przez organ właściwy, została skierowana do właściwego podmiotu, nie dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie ma charakteru trwałego ( z natury rzecz bowiem decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie może być niewykonalna), brak jest także uzasadnionych podstaw do uznania , że w przypadku wykonania tej decyzji wywołałaby czyn zagrożony karą lub zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zdaniem Sądu wskazana decyzja nie zapadła także z rażącym naruszeniem art.156 § 1 pkt. 2 k.p.a. z powodu dokonanej w tej decyzji oceny, że decyzja PINB w powiecie [...] z dnia [...].05.2010r. nie narusza rażąco prawa z tej przyczyny, że nakłada na jej adresata obowiązki wykraczające poza zakres stosowania art.67 ust.1 prawa budowlanego ( nakaz prowadzenia robót zgodnie z zaleceniami ekspertyzy E.D. w celu bezpiecznego prowadzenia prac , z uwagi na ulokowanie jednego z podlegających rozebraniu budynków pomiędzy budynkiem mieszkalnym a gospodarczym na sąsiedniej posesji – szczegółowo wskazany w treści decyzji). Trafnie wskazano , w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GINB, że zarzut w tym przedmiocie został przez wnioskodawcę sformułowany wyłącznie w oparciu o treść wyroku NSA z dnia 13.09.2013r. sygn. II OSK 867/12 , w uzasadnieniu którego Sąd ten wskazał, że z przepisu art.67 ust.1 prawa budowlanego nie wynika, aby organ mógł na właściciela lub zarządcę obiektu opisanego w tym przepisie nałożyć jakieś inne obowiązki np. w postaci wymurowania ściany..(..).
W odniesieniu do powyższego Sąd zauważa, że wyżej opisany wyrok zapadł w postępowaniu zwykłym, w trybie kontroli instancyjnej wniesienia odwołania , a następnie skargi do Sądu. Z obrotu prawnego została usunięta decyzja, co do której dokonano oceny, że została wydana z naruszeniem przesłanek zastosowania art.67 ust.1 prawa budowlanego .
W sprawie niniejszej jednakże brak jest podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej zapadła z rażącym naruszeniem art.156 § 1 pkt. 2 k.p.a. W istocie uznać należy , że wnioskodawca zmierza do skontrolowania po raz czwarty decyzji z dnia [...].05.2010r.
Zdaniem Sądu jeśli nawet można by uznać, że opisane we wniosku Skarżącej uchybienie w istocie miało miejsce, to jednak brak byłoby podstaw do uznania , że stanowi ono rażące naruszenie prawa.
Podkreślić bowiem należy, że nie każde nawet oczywiste i niesporne naruszenie prawa może być utożsamiane z rażącym naruszeniem w konkretnej sprawie. Przywołując orzecznictwo sądowo-administracyjne w tym zakresie stwierdzić trzeba, że rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
W okolicznościach faktycznych i prawnych badanej sprawy zarzutu takiego , w ocenie Sądu, sformułować nie można. Przede wszystkim bowiem należy mieć na uwadze, że celem postępowania prowadzonego przez PINB , ocenianego następnie w kontrolowanej obecnie decyzji [...] WINB z dnia [...].12.2014r. było dokonanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami , rozbiórki budynków gospodarczych na działce nr [...] , jednakże z zachowaniem niezbędnych standardów bezpieczeństwa dla budynków sąsiednich , a zatem z zapewnieniem bezpieczeństwa konstrukcji budynku mieszkalnego położonego na posesji przy ul. [...] , jak również budynku inwentarskiego zlokalizowanego na posesji przy ul. [...]. Postępowanie wynikające z zastosowania art.67 prawa budowlanego z natury swojej ma na celu umożliwienie organom nadzoru wdrożenia czynności , których celem jest ochrona bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi. Takie czynności zostały przez organ powiatowy podjęte, a następnie trafnie ocenione przez [...] WINB jako nie naruszające rażąco art.67 ust.1 prawa budowlanego. Tym samym Sąd podziela pogląd GINB zawarty w zaskarżonej decyzji, że kontrolowana decyzja [...] WINB z dnia [...].12.2014r. nie narusza rażąco przepisu prawa w oparciu o który została wydana.
Wbrew skardze, jako nieskuteczny wobec powyższych uwag należy ocenić zarzut nieprecyzyjnego sformułowania przez organ nałożonego obowiązku rozbiórki w badanej decyzji w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym . Niezależnie od przytoczonych argumentów poza sporem jest, że art.67 ust.1 prawa budowlanego nie wskazuje aby organ zobowiązany był do wymienienia wszystkich robót związanych z rozbiórką, a także sposobu i chronologii prac oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Zdaniem Sądu nie można także , z tych samych przyczyn , dopatrzeć się naruszenia art.28 prawa budowlanego, niezależnie od tego , że decyzja organu powiatowego z dnia [...].05.2010r. nie nakazuje dokonywania prac budowlanych na działce przy ul. [...] . wniosek taki nie może być bowiem wysnuty z adnotacji " zamontować słupy drewniane pod płatwie dachowe przy istniejącym szczycie budynku oraz zakotwienie konstrukcji dachu do istniejącego strychu".
Mając te okoliczności na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło