VII SA/Wa 1900/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-14

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną na podstawie art. 161 § 1 k.p.a., jeżeli istnieją inne tryby prawne umożliwiające wzruszenie tej decyzji (np. wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu, zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa, i tylko wtedy, gdy nie istnieją inne tryby prawne umożliwiające wzruszenie decyzji ostatecznej (np. art. 145, 154, 155, 156, 163 k.p.a.). W przypadku, gdy istnieją przesłanki do wzruszenia decyzji w innych trybach, organ nie jest uprawniony do zastosowania art. 161 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2006 r., która utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. Decyzją z lipca 2006 r. GINB odmówił uchylenia w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] września 2005 r., umarzającej postępowanie w sprawie montażu krat w oknach. Skarżący domagali się uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji PINB oraz rozpatrzenia innych akt i dokumentów. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi T. M. i Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 161 § 1 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku T. M., odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zamontowanych krat w oknach w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 161 § 1 kpa organ może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Jednakże może mieć to miejsce wówczas, gdy decyzji ostatecznej nie można zmienić lub uchylić w żadnym innym trybie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego tj. w trybie art. 145 § , 154, 155 i 163 kpa, lub nie można stwierdzić jej nieważności w trybie art. 156 § 1 kpa. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie brak jest wszystkich okoliczności, które umożliwiałyby uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] września 2005 r., albowiem zgromadzony materiał procesowy wskazuje, iż skarżący T. M. nie brał udziału na każdym etapie postępowania, co może świadczyć o wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, która może kwalifikować przedmiotową decyzje do zbadania w trybie wznowieniowym. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła W. oraz T. M. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wniosku W. w W., jak również wniosku T. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2006 r, ponawiając argumenty przytoczone we wcześniejszej decyzji. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli T. M. oraz W. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, jak również o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] września 2005 r, Nr [...] oraz o rozpatrzenie innych akt i dokumentów wiążących się ze sprawą, a mających na celu rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 §1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowania jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r., znak: [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2006 r, znak: [...], którą odmówiono uchylenia w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zamontowania krat w oknach w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...]w W.. Zgodnie z art. 161 § 1 k.p.a. w związku z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Przewidziana wart. 161 § 1 k.p.a. możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, odnosi się wyłącznie do ochrony, w sytuacjach wyjątkowych, wartości szczególnie cennych i może nastąpić jedynie wówczas, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Użyte w tym przepisie określenie "w inny sposób" oznacza, że decyzja ostateczna nie może być uchylona lub zmieniona na podstawie innych przepisów Kodeksu, które przewidują uchylenie lub zmianę takich decyzji (art. 154, 155 i 163 k.p.a.), stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) lub wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a). Jeżeli zatem istnieją określone w tych przepisach przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej, a równocześnie nie zachodzą okoliczności przewidziane wart. 146 § 1 i art. 156 § 2 k.p.a., wówczas naczelny organ administracji państwowej nie jest uprawniony do zastosowania przepisu art. 161 § 1 k.p.a., lecz powinien wykorzystać, stosownie do okoliczności sprawy, jeden ze wskazanych wyżej nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej, (zob. wyrok SN z 10 stycznia 1997 r., III RN 52/96 - OSNAPiUS 1997, nr 18, poz. 331). Jeżeli decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 145 § 1, art. 156 § 1 lub w przepisach szczególnych (art. 163 k.p.a.), to powinna być wzruszona w trybie stosownym do usunięcia tej wady, a nie w trybie określonym w omawianym artykule 161 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym okratowania okien i balkonu w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W., wykazał, iż skarżący T. M., nie brał udziału na każdym etapie postępowania, co może świadczyć o wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która może kwalifikować przedmiotową decyzję do zbadania w trybie wznowieniowym, oczywiście po złożeniu stosownego wniosku i zbadaniu przesłanek formalnych uzasadniających wznowienie postępowania W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań, zasadnie więc organ orzekający w przedmiotowej sprawie uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki, które dawałyby podstawę do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] września 2005 r. w trybie, który określił wnioskodawca tj. na podstawie art. 161 k.p.a. Ponieważ granice sprawy kontrolowanej przez Sąd określił przedmiot postępowania prowadzonego w oparciu o wniosek dotyczący uchylenia decyzji na podstawie art. 161 k.p.a. Sąd nie mógł dokonywać ocen innych okoliczności poruszanych w skardze, nie dotyczących zaskarżonej decyzji, w szczególności Sąd nie mógł w tym postępowaniu dokonywać kontroli legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] września 2005 r. umarzającej postępowanie. Jak wspomniano wcześniej, dla ewentualnej eliminacji z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnej służą inne tryby nadzwyczajne, nie zaś tryb określony w art. 161 k.p.a., po który można sięgnąć tylko wówczas, gdy wystąpią określone w nim przesłanki i nie ma innych prawnych możliwości wzruszenia decyzji. Takie zaś kwestie jak np. to, że w postępowaniu o zgłoszenie założenia krat organ winien żądać uzupełnienia wniosku przez zgłaszającego, czy też to, że organ winien zgłosić sprzeciw, lub też to, że w postępowaniu organy pomijały wnioski skarżącego nie należą do przedmiotu sprawy kończącej się decyzją wydaną w trybie art. 161 k.p.a. i z tej przyczyny nie podlegały ocenom organów i w konsekwencji ocenom Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło