VII SA/Wa 1900/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-13
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Joanna Gierak – Podsiadły, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę, wydana w sytuacji, gdy wcześniej wydano decyzję odmowną w tej samej sprawie, która następnie została unieważniona, jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (sprawa załatwiona ostatecznie inną decyzją)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę, wydana po decyzji odmownej w tej samej sprawie, która następnie została unieważniona ze skutkiem ex tunc, nie jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Skutek ex tunc unieważnienia wcześniejszej decyzji oznacza, że traktuje się ją tak, jakby nigdy nie została wydana, co niweczy podstawę do zarzutu wydania decyzji w sprawie już rozstrzygniętej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z 1999 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Wniosek oparto na zarzucie, że decyzja ta została wydana w sytuacji, gdy wcześniej wydano decyzję odmowną w tej samej sprawie, która pozostawała w obrocie prawnym. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując m.in. na późniejsze unieważnienie decyzji odmownej. Skarżąca Spółka kwestionowała te rozstrzygnięcia, domagając się stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. Spółkę z o.o. w K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r. znak: [...] wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącej Spółki, która pismem z 15 listopada 2010 r. wniosła o unieważnienie 9 decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., dotyczących przeniesienia pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. nr [...]8 w części, w tym na rzecz H. i P. K. - właścicieli działki inwestycyjnej o nr ewid. [...]. Wniosek ten został złożony w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z [...] lipca 1998 r. nr [...] wydał pozwolenie na budowę osiedla mieszkaniowego składającego się z budynku mieszkalnego wielorodzinnego, garaży osiedlowych, budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego, budynków mieszkalnych szeregowych parterowych, budynków mieszkalnych szeregowych piętrowych, wraz z wewnętrzną instalacją w garażach, wewnętrzną instalacją elektryczną w budynku wielorodzinnym, instalacją wod-kan, instalacją c.o., instalacją gazową kotłowni i technologią kotłowni jak również linii energetycznej SN i NN oraz oświetleniowej, sieci zewnętrznej wodociągowej z przyłączami, sieci kanalizacyjnej sanitarnej i deszczowej, sieci gazowej średniego ciśnienia z przyłączami, drogi wewnętrznej osiedlowej wraz z parkingami, na nieruchomości położonej w K. w rejonie ul. P. – C. na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]oraz części działek [...], [...], [...], [...].
Pismem z 14 listopada 1998 r. inwestor ww. przedsięwzięcia – P. Spółka z o.o. w K., wystąpił z wnioskiem do Urzędu Rejonowego w K. o przeniesienie ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z [...] lipca 1998 r., w częściach, na rzecz 9 właścicieli działek budowlanych, przeznaczonych pod budynki mieszkalne jednorodzinne na tym osiedlu. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z [...] grudnia 1998 r. znak [...] odmówił przeniesienia ww. decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę w częściach na wskazanych we wniosku właścicieli nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna, odwołanie od tego orzeczenia zostało przez inwestora cofnięte co spowodowało wydanie w dniu [...] lutego 1999 r. przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W dniu 8 stycznia 1999 r. inwestor - Spółka P., złożył ponowny wniosek do Starostwa Powiatowego w K. o przeniesienie ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. znak [...] w częściach, tj. na rzecz tych samych 9 właścicieli działek budowlanych objętych inwestycją, co poprzednio. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta K. w dniu [...] marca 1999 r. wydał 9 decyzji pozytywnie załatwiających ten wniosek, tj. 9 decyzjami orzekł o przeniesieniu ww. pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. w części, na rzecz wskazanych we wniosku właścicieli poszczególnych działek objętych inwestycją, w tym decyzją znak: [...] przeniósł wskazane pozwolenie na budowę w części na rzecz H. i P. K. Wskazane orzeczenia z [...] marca 1999 r. stały się ostateczne.
Następnie, pismem z 26 marca 2011 r. P. Spółka z o.o. w K. wniosła o unieważnienie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] grudnia 1998 r. odmawiającej częściowego przeniesienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. nr [...]. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zakończyło się decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2004 r. znak: [...], która to stwierdziła nieważność ww. decyzji z [...] grudnia 1998 r.
W dniu 15 listopada 2010 r. B. Spółka z o.o. z siedzibą w K., będąca następcą prawnym Spółki P., wniosła o stwierdzenie nieważności 9 decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. dotyczących przeniesienia pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. (decyzja nr [...]) w części, w tym decyzji dotyczącej H. i P. K. o nr [...]. We wniosku Spółka powołała się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) i podniosła, że kwestionowane przez nią decyzje dotyczą sprawy załatwionej ostatecznie inną decyzją, tj. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Jednocześnie Spółka zauważyła, że wprawdzie wskazana decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją z [...] grudnia 2004 r., jednakże w dacie wydania kwestionowanych decyzji pozostawała w obrocie prawnym. Ponadto Spółka podniosła, że od dnia doręczenia Spółce P. decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. upłynął już okres czasu dłuższy niż dziesięć lat oraz, że decyzje te wywołały nieodwracalne skutki prawne. Na ich podstawie zostały wybudowane i oddane do użytkowania budynki mieszkalne jednorodzinne, na działkach stanowiących własność osób, na rzecz których decyzjami tymi przeniesiona została decyzja o pozwoleniu na budowę. Skarżąca zwróciła więc uwagę, że w takiej sytuacji organ administracji publicznej, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji, w związku z przepisem art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., lecz zgodnie z przepisem art. 158 § 2 k.p.a. ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie stwierdził nieważności decyzji.
Wskazany wniosek spowodował uruchomienie na żądanie skarżącej 9 postępowań w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewoda [...] po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego z [...] marca 1999 r. dotyczącego H. i P. K., i rozpatrzeniu sprawy w tym zakresie, w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję znak: [...], którą na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Starosty K. o przeniesieniu pozwolenia na budowę w części, znak: [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda wskazał w szczególności, że w rozpatrywanym wniosku powołano się na wadliwość przedmiotowej decyzji, która polega na wydaniu kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), gdyż w dniu [...] marca 1999 r. -czyli w dniu wydania 9 decyzji Starosty K.- decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z [...] grudnia 1998 r., odmawiająca przeniesienia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę na wnioskowanych właścicieli nieruchomości, była decyzją ostateczną. Tym samym (jak wskazał organ) można by uznać, że decyzje Starosty K. z [...] marca 1999 r. (w tym weryfikowana w niniejszej sprawie) są obciążane wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wojewoda wskazał jednak, że rozstrzygając przedmiotową sprawę należało wziąć pod uwagę fakt, że w dniu [...] grudnia 2004 r. Wojewoda [...]i -decyzją o nr [...]- na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z [...] grudnia 1998 r. w sprawie odmowy częściowego przeniesienia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. na rzecz 9 właścicieli działek. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem art. 40 Prawa budowlanego dopuszcza częściowe przeniesienie pozwolenia na budowę na rzecz innego podmiotu, za zgodą strony, jeżeli przyjmie on wszystkie warunki zawarte w decyzji.
W konsekwencji Wojewoda przyjął w niniejszej sprawie, że w świetle wskazanej okoliczności nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewoda dokonał także weryfikacji kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. pod względem występowania pozostałych przesłanek określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. i nie stwierdził, aby którakolwiek z tych przesłanek w sprawie zaistniała. Wskazał też, że organ administracji architektoniczno - budowlanej po przeprowadzeniu postępowania prawidłowo ocenił, iż zostały spełnione wymagania określone w przepisie art. 40 Prawa budowlanego i tym samym, że organ ten zobowiązany był do przeniesienia pozwolenia na budowę w części.
W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. B. Spółka z o.o. w K. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Wskazała, że kwestionowane decyzje z [...] marca 1999 r., od dnia ich wydania były obciążone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dotyczyły bowiem sprawy rozstrzygniętej wcześniej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Spółka podniosła, że organ rozstrzygając sprawę w kontekście art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. musi brać pod uwagę stan prawny na dzień wydania badanej decyzji. Na dzień wydania spornych decyzji z [...] marca 1999 r., decyzja z [...] grudnia 1998 r. pozostawała zaś w obrocie prawnym, bo została unieważniona dopiero w dniu [...] grudnia 2004 r. W konsekwencji odwołująca się Spółka stanęła na stanowisku, iż Wojewoda winien był wydać decyzję stwierdzającą wydanie kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. z naruszeniem prawa i wskazującą okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. W ocenie Spółki, w sprawie były bowiem podstawy do unieważnienia wskazanego aktu, ale zaistniała okoliczność negatywna wymieniona w art. 156 § 2 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2011 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wskazanego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgadza się ze skarżącą, iż w niniejszej sprawie niemożliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., (gdyż zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat) a co najwyżej, stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 K.p.a.). Jednakże (jak wskazał następnie organ), na gruncie niniejszej sprawy, nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa. Rozwijając powyższe Główny Inspektor wskazał przede wszystkim, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. nr [...]. To oznacza, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a więc tak, jakby nigdy nie została wydana. Ponadto, Główny Inspektor wskazał, że nawet gdyby decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją stwierdzającą jej nieważność, to i tak nie można by było uznać, iż decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r., nr [...], wydana została w okolicznościach określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Pierwsza decyzja w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę, tj. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. nr [...], nie nałożyła bowiem żadnych praw ani obowiązków na strony, gdyż była decyzją odmowną. W związku z tym Spółka P. miała prawo ponownie wystąpić z wnioskiem o przeniesienia pozwolenia na budowę.
Na koniec organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby weryfikowana decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r. nr [...], została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie skierowano jej do osoby nie będącej stroną sprawie. Weryfikowana decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa. Zatem, skoro decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r., nr [...], nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., należało utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2011 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GINB z [...] lipca 2011 r., skarżącą – B. Spółka z o.o. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w części, w której decyzje te odmawiają stwierdzenia, iż decyzja Starosty K. z [...] marca 1999 r., nr [...] została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała w całości uzasadnienie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r., a ponadto odniosła się do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia GINB. Zaznaczyła, że w jej ocenie w sprawie wymaga w szczególności wyjaśnienia, czy wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. ma być rozpatrywany zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w dniu wniesienia tego wniosku (tj. na datę [...] listopada 2010 r.), czy też zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. Podniosła przy tym, że decyzje wydane w sprawie mogłyby zostać uznane za zgodne z prawem wyłącznie w przypadku przyjęcia, że poprawne jest stanowisko pierwsze. Takie stanowisko jest jednak rażącym naruszeniem art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dalej, skarżąca podtrzymała swoją ocenę co do tego, iż kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wskazała, że dokonując oceny sprawy w tym zakresie organy błędnie przyjęły, iż ww. .przesłanka w sprawie nie występuje, albowiem decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją z [...] grudnia 2004 r. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca nie zgodziła się z drugim z powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentów, wskazującym na to, że z uwagi na odmowny charakter rozstrzygnięcia z [...] grudnia 1998 r., możliwe było ponowienie wniosku o przeniesienie pozwolenia na budowę w części i wydanie ponownie decyzji w tym zakresie. Skarżąca wskazała w tym zakresie, że postępowanie z drugiego wniosku o przeniesienie pozwolenia na budowę, po wszczęciu i wstępnym zbadaniu sprawy, należałoby umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W przeciwnym wypadku wydana decyzja dotknięta byłaby wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i to bez względu na wynik sprawy. Stwierdziła przy tym, że decyzje, na podstawie których strona praw nie nabyła, nie mogą być wyłączone z zakresu tego uregulowania (nie wynika to z treści tego przepisu).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem -w ocenie Sądu- zaskarżone orzeczenie prawa nie narusza.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. znak: [...]. Kwestionowanym (w postępowaniu nieważnościowym) rozstrzygnięciem, Starosta K. orzekł o przeniesieniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. nr [...], o pozwoleniu na budowę osiedla mieszkaniowego na nieruchomości położonej w Kościanie w rejonie ul. P. – C. z, w części dotyczącej budynku mieszkalnego położonego w K. na działce nr [...] wraz z przyłączami wod-kan, gazowym i energetycznym, z P. Sp. z o.o. w K. na rzecz H. i P. K.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. o nr jw., jako dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przy czym, formułując ten wniosek skarżąca wyraźnie wskazała, że nie tyle domaga się unieważnienia kwestionowanej decyzji, co stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa w oparciu o art. 158 § 2 k.p.a. W toku postepowania administracyjnego skarżąca wskazała okoliczności mające świadczyć o wadliwości kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r., tj. o tym, że dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Okoliczności te (jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej), są w sprawie bezsporne. Inna jest natomiast ich ocena w kontekście ww. przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zatem, przypomnieć trzeba, iż kwestionowana decyzja z [...] marca 1999 r. została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego, w przedmiocie częściowego przeniesienia pozwolenia na budowę z [...] lipca 1998 r. na rzecz H. i P. K., na wniosek inwestora – P. Spółki z o.o. w K. (z 8 stycznia 1999 r.). Wniosek ten był kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, albowiem pierwszy, z 14 listopada 1998 r. został załatwiony negatywnie decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Orzeczeniem tym organ odmówił częściowego przeniesienia ww. pozwolenia na budowę na rzecz właścicieli 9 nieruchomości, w tym H. i P. K. Obie wskazane decyzje, z [...] grudnia 1998 r. i z [...] marca 1999 r., wydane zostały w tym samym przedmiocie (w stosunku do tego samego pozwolenia na budowę i w oparciu o tę samą podstawę prawną) i na wniosek tego samego podmiotu, z udziałem tych samych stron postępowania.
Na powyższe wskazała skarżąca żądając unieważnienia decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. Podniosła jednocześnie, że wprawdzie decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2004 r., ale okoliczność ta nie ma znaczenia prawnego. Badając ważność decyzji z [...] marca 1999 r. i weryfikując ją w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., należało bowiem kierować się stanem istniejącym w dacie jej wydania, a w tej dacie decyzja z [...] grudnia 1998 r. pozostawała w obrocie prawnym i fakt jej późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego nie może mieć wpływu na końcowy wynik sprawy w trybie stwierdzenia nieważności.
Z takim stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić.
Przy czym, przede wszystkim stwierdzić wyraźnie należy, iż badając ważność aktu administracyjnego organ administracji publicznej rozstrzyga w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Weryfikacji w tym zakresie dokonuje biorąc pod uwagę stan obowiązujący w dacie wydania tego aktu, a nie w dacie złożenia wniosku o unieważnienie. Zatem, wskazać trzeba, iż organy orzekające w sprawie i weryfikujące decyzję z [...] marca 1999 r. musiały wziąć pod uwagę, że w dacie wydania tego orzeczenia pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja z [...] grudnia 1998 r., a oba te orzeczenia zapadły w sprawie tożsamej (tak pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym), co wobec braku sporu w tym zakresie, nie wymaga czynienia dodatkowych rozważań. Organy orzekające w niniejszej sprawie (wszczętej wnioskiem z 15 listopada 2010 r.), musiały jednak wziąć pod uwagę także to, iż obecnie (tj. w dacie orzekania przez te organy w trybie nieważnościowym) w obrocie prawnym nie funkcjonuje już ww. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. Musiały w takiej sytuacji ocenić tę okoliczność i jej znaczenia dla ważności kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r., w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie Sądu, zarówno Wojewoda orzekając w I instancji, jak i GINB działając w sprawie na skutek odwołania, tak też w sprawie uczyniły. Organy te słusznie dostrzegły, że ww. decyzja z [...] grudnia 1998 r. została unieważniona decyzją z [...] grudnia 2004 r. (będącą orzeczeniem ostatecznym). Wprawdzie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z [...] grudnia 1998 r. zapadła (bezspornie) już po wydaniu decyzji kwestionowanej w tym postępowaniu z [...] marca 1999 r., jednakże należało wziąć pod uwagę skutek takiego rozstrzygnięcia (i tak też uczyniono). Konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Akt dotknięty wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie usunięty z obrotu prawnego przez stwierdzenie jego nieważności. Stwierdzenie nieważności ma zaś moc wsteczną i eliminuje skutki prawne wadliwego aktu administracyjnego, tak jakby on w ogóle nie został podjęty. Na powyższe zasadnie zwrócono uwagę w sprawie i zasadnie w tej sytuacji przyjęto, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w tym przypadku nie zaistniała.
Konkludując, rozpatrując wniosek z 15 listopada 2010 r. o unieważnienie decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r. o nr jw., należało wziąć pod uwagę stan istniejący w dacie jej wydania. Nie można było jednak pominąć w tym postępowaniu późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r., z uwagi na to, iż do wyeliminowania tej decyzji doszło w trybie stwierdzenia nieważności, a więc ze skutkiem ex tunc. Z uwagi właśnie na konsekwencje – skutki, jakie wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji, należało w sprawie uwzględnić, iż Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2004 r. nr [...]. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1998 r. znak [...] (a rozstrzygnięcie to jest ostateczne). Należało też w kontekście tej okoliczności przyjąć, że w niniejszej sprawie nie można zarzucić, iż w momencie wydawania decyzji Starosty K. z [...] marca 1999 r., w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna wydana w tej samej sprawie, tj. rozstrzygająca kwestię przeniesienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [...] lipca 1998 r. nr [...].
Tym samym odmawiając w dniu [...] marca 2011 r. stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1999 r. znak: [...], Wojewoda [...] podjął -zdaniem Sądu- właściwe rozstrzygnięcie. Zaprezentowana okoliczność (związana z unieważnieniem decyzji z [...] grudnia 1998 r.), przesądzała -w ocenie Sądu- o wyniku niniejszego postępowania nieważnościowego (wobec braku innych powodów do unieważnienia kwestionowanego orzeczenia). Prawidłowo zatem Główny Inspektor podtrzymał w sprawie stanowisko organu I instancji, podzielając powyżej przedstawioną argumentację tego organu.
Jednocześnie, zauważyć w tym miejscu należy, iż całkowicie nietrafiony jest drugi argument podniesiony przez GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wskazujący na to, że skoro decyzja z [...] grudnia 1998 r. miała charakter odmowny (i na jej podstawie żadna ze stron nie nabyła prawa), to inwestor miał prawo ponowić wniosek o przeniesienie pozwolenia na budowę (a w konsekwencji, że organ mógł wydać kolejną decyzję w tej samej sprawie). W kontekście tej argumentacji zauważyć trzeba, że decyzja z [...] grudnia 1998 r. została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego i merytorycznie załatwiła sprawę w oparciu o wskazaną regulację prawną. Decyzja ta stała się też ostateczna. To zaś oznacza, iż bez jej uchylenia (lub wyeliminowania w odpowiednim trybie nadzwyczajnym), nie mogła zostać wydana kolejna decyzja rozstrzygająca merytorycznie tę samą sprawę (tożsamą przedmiotowo, podmiotowo w niezmienionym stanie faktycznym). Bezspornie, decyzja organu rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Można zastanawiać się, czy z ochrony przewidzianej w tym przepisie korzysta także decyzja umarzająca postępowanie, ale -w ocenie Sądu- nie może budzić wątpliwości, że z takiej ochrony korzysta decyzja odmowna, merytoryczna, wydana na podstawie przepisu o charakterze związanym. Z tych też powodów Sąd nie podzielił w całości stanowiska organu odwoławczego zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd dostrzega przy tym, iż uznanie w części argumentacji przedstawionej przez GINB w zaskarżonej decyzji za błędną, nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Decydująca w sprawie była okoliczność powyżej przedstawiona i podtrzymana przez GINB (związana z unieważnieniem decyzji z [...] grudnia 1998 r.). W kontekście tej okoliczności nie można było przyjąć, iż decyzja Starosty K. dotknięta jest wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Nadto, w kontekście treści skargi, dostrzec należy, że skoro w sprawie nie stwierdzono, aby zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (w tym w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), to brak było podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 156 § 2, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z akt sprawy wynik, iż od dnia doręczenia kwestionowanej decyzji z [...] marca 1999 r. upłynęło 10 lat, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z tego zaś wynika, że organ administracji publicznej z przyczyny wymienionej m.in. w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie mógłby stwierdzić nieważności decyzji z [...] marca 1999 r. i winien w takiej sytuacji orzec na zasadzie art. 158 § 2 k.p.a. Zauważenia jednak wymaga, że wskazany przepis art. 158 § 2 mógłby mieć w sprawie zastosowanie tylko w sytuacji stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności wymienioną m.in. w ww. art. 156 § 1 pkt 3, a -jak wskazano powyżej- w tym przypadku nie miało to miejsca. Stąd też Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie stwierdził bowiem, aby w sprawie istniały podstawy do zastosowania ww. regulacji prawnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło