VII SA/Wa 1901/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-06
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca jednostką samorządu terytorialnego i finansowana z subwencji oświatowej oraz środków własnych samorządu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli wykazuje stratę w poprzednim roku obrotowym, ale posiada środki na koncie?Ratio decidendi
Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca jednostką samorządu terytorialnego i finansowana z subwencji oświatowej oraz środków własnych samorządu, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli wykazuje stratę w poprzednim roku obrotowym, ale posiada środki na koncie, które mogą pokryć koszty sądowe. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza obiektywną niemożliwość zgromadzenia środków.Stan faktyczny
Zespół Szkół w Ł., jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wykazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, poniósł stratę w 2011 r., ale posiadał środki na koncie w wysokości 2 345,28 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Zespołowi Szkół w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zespołu Szkół w Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 1901/12 ze skargi Zespołu Szkół w Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić Zespołowi Szkół w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Razem ze skargą do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek Zespołu Szkół w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż na Zespół Szkół w Ł. składa się Przedszkole Samorządowe, Szkoła Podstawowa im. [...], Gimnazjum im. [...]. Zespół Szkół jest jednostką organizacyjną gminy Ł., nie posiada osobowości prawnej i finansowany jest z subwencji oświatowej (Skarb Państwa) i środków własnych samorządu terytorialnego. Nie prowadzi działalności gospodarczej i zarobkowej. We wniosku zaznaczono, że Zespół Szkół nie ma w swoim budżecie żadnych środków przeznaczonych na obsługę prawną i wydatki związane z opłatami sądowymi. Wartość środków trwałych to 3 519 529,99 zł., rok 2011 przyniósł stratę 4 501 124,81 zł. Na koncie wnioskodawcy pozostaje 2 345,28 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową Zespołu Szkół w Ł. uznać należy, iż nie jest uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 5a ust 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, o których mowa w ust. 2, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe unormowanie wskazuje, że szkoła prowadząc swoją działalność finansowana jest przez organ samorządu terytorialnego, który jest organem założycielskim szkoły. Z tego względu organ ten powinien zapewnić danej jednostce odpowiednie środki na jej utrzymanie. Z powyższym wiąże się również zapewnienie szkole odpowiednich środków na prowadzenie sprawy sądowej w związku ze skargą do Sadu. Koszty sądowe, a w tym koszty zawodowego pełnomocnika, mają równorzędny charakter z innymi bieżącymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot i powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę pomocy udzielonej przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posisda na koncie 2 345,28 zł.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło