VII SA/Wa 1901/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej osobą fizyczną, przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzinną?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody i wydatki sześcioosobowej rodziny, w tym spłatę kredytu i koszty leczenia, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione dowody uzasadniają przyznanie wnioskowanej pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M.P. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty, a jej sześcioosobowe gospodarstwo domowe (syn, synowa, troje wnucząt) dysponuje łącznym miesięcznym dochodem w wysokości 2.978,35 zł. Rodzina ponosi koszty utrzymania, leczenia, spłaty kredytu hipotecznego oraz mediów. Wnioskodawczyni posiada orzeczenie o niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Przyznano M.P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy zmiany ostatecznej decyzji postanawia : przyznać M.P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła w dniu 30 sierpnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) skarga M.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] wraz z dołączonym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła stosowne dokumenty.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje syn z synową oraz trojgiem wnucząt w wieku 2, 3 i 5 lat. Wnioskodawczyni podała, że wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu renty w wysokości 717,35 złotych, dochodów uzyskiwanych przez syna z tytułu dorywczego zatrudnienia na umowę zlecenia w wysokości 1.600,00 złotych oraz z otrzymywanego przez synową wychowawczego i zasiłku rodzinnego w wysokości 661,00 złotych. W sumie sześcioosobowa rodzina, w tym troje dzieci, utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości 2.978,35 złotych miesięcznie.
Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 60 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3,56 ha. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. Wnioskodawczyni podała, że syn posiada samochód osobowy o wartości 2.000,00 złotych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest osobą bardzo schorowaną, stale leczącą się i posiadającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 maja 2009 r., które dołączyła do wniosku. Wnioskodawczyni oznajmiła, że jej jedynym źródłem dochodu jest renta w wysokości 717,35 złotych, na potwierdzenie czego dołączyła odcinek renty za sierpień 2013 r. Zaznaczyła, że posiadane gospodarstwo rolne o powierzchni 3,56 ha nie przynosi żadnego dochodu, gdyż jest to teren górzysty, o słabej klasie gruntów, na potwierdzenie czego dołączyła decyzję – nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2012 r. tytułem płatności podatku leśnego oraz od nieruchomości na kwotę 49,00 złotych.
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że na budowę domu jednorodzinnego zaciągnęła kredyt w banku w wysokości 24.813,19 złotych, na potwierdzenie czego dołączyła harmonogram spłaty kredytu. Z nadesłanego dokumentu wynika, że kredyt został udzielony 13 września 2012 r. z ostatecznym terminem spłaty w dniu 12 września 2016 r. Miesięczna rata spłaty kredytu wynosi 517,06 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że synowa nigdzie nie pracuje, a syn pracuje dorywczo na umowę zlecenia. Zaznaczyła, że wszystkie uzyskiwane dochody przeznaczane są na leczenie, spłatę kredyt, dzienne utrzymanie, w tym wyżywienie oraz na odpłatność za media.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem, synową oraz trojgiem wnucząt. Sześcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości 2.978,35 złotych netto miesięcznie. Jak oświadczyła wnioskodawczyni synowa nie pracuje, gdyż zajmuje się wychowywaniem dzieci, a syn zatrudniony jest dorywczo na umowę zlecenia.
Uzyskiwane dochody przeznaczane są w całości na bieżące potrzeby życia codziennego, w tym zakup żywności, leczenie, spłatę kredytu oraz na opłaty za media.
Wprawdzie wnioskodawczyni nie podała wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie siebie, rodziny oraz domu, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym oraz rodziny. Stwierdzono, że poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów sądowych w sprawie jest to wydatek przekraczający jej obecne możliwości finansowe.
Z tego względu, przychylono się do wniosku i przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło