VII SA/Wa 1902/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-21

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak - Podsiadły, Tomasz Janeczko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu w trybie stwierdzenia nieważności?
Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu w trybie stwierdzenia nieważności, ponieważ nie jest to postanowienie, od którego przysługuje zażalenie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił błędne postanowienie organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na postanowienie Wojewody uchylające postanowienie Prezydenta odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę. Skarżąca pierwotnie złożyła pismo zatytułowane "skarga", które organy miały zakwalifikować jako odwołanie lub wniosek o wznowienie postępowania. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszego postanowienia Wojewody, organ wezwał skarżącą do sprecyzowania żądania, a B. K. wskazała, że jest to wniosek o wznowienie postępowania. Prezydent odmówił wznowienia, powołując się na powagę rzeczy osądzonej w związku z wcześniejszym postanowieniem o odmowie wznowienia. Wojewoda uchylił postanowienie Prezydenta, uznając, że powaga rzeczy osądzonej nie zachodzi, a organ I instancji pominął nowe okoliczności i nie przeprowadził prawidłowo postępowania wstępnego. Skarżąca wniosła skargę do WSA na postanowienie Wojewody, domagając się stwierdzenia jego nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Wojewoda [...] postanowieniem z [...]lipca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2018, poz. 1202) po rozpatrzeniu zażalenia B. K. - uchylił w całości postanowienie Prezydenta [...]Nr [...]z [...]kwietnia 2018 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Wspólnocie Mieszkaniowej [...]w [...], pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, poprzez dobudowę loggii w poziomie parteru przykrytych tarasami dostępnymi z poziomu pierwszego piętra na terenie działek ew. nr [...]. z obr. [...] przy ul. [...]w [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Prezydent [...]decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Wspólnocie Mieszkaniowej [...]w [...], pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, poprzez dobudowę loggii w poziomie parteru przykrytych tarasami dostępnymi z poziomu pierwszego piętra na terenie działek ew. nr [...]z obr. [...] przy ul. [...]w [...]. W dniu 7 września 2016 r. Prezydent [...]przekazał do tut. organu "skargę noszącą znamiona odwołania B. K. od decyzji nr [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r." Jednocześnie w dniu 7 września 2016 r. B. K. złożyła pismo z załącznikami do przedmiotowej sprawy. Wojewoda [...] po dokonaniu analizy powyższej skargi wezwał B. K. do złożenia wyjaśnień, czy ww. pismo stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta [...]nr [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. czy też skargę na niewłaściwe, z naruszeniem art. 232 § 1 Kpa, przekazanie skargi z dnia 22 lipca 2016 r. na Wydział Architektury i Budownictwa skierowanej do Burmistrza [...]. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca wskazała, że pismo z 7 września 2016 r. jest "absolutnym, bezwzględnym i całkowitym protestem i dowodem na to, że odwołuję się od decyzji nr [...] z dnia [...].08.2016 r." Natomiast skarga z dnia 17 sierpnia 2016 r. jest skargą "w postępowaniu na postępowanie administracyjne, w którym została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r." W dniu 28 września 2016 r. Prezydent [...]przekazał do tut. organu "uzupełnienie (odwołanie) do skargi noszącej znamiona odwołania". Ponadto w dniu 30 września 2016 r. Prezydent [...]przekazał kolejną dokumentację złożoną przez B. K. w organie I instancji. W dniu 3 października 2016 r. Skarżąca złożyła w tutejszym urzędzie kopię pisma skierowaną do Wydziału Skarg i Wniosków przy Gabinecie Prezydenta [...]. W dniu 26 października 2016 r. Prezydent [...]poinformował tut. organ o przekazaniu do tut. organu kolejnego pisma Skarżącej. Jednakże korespondencja Prezydenta m. st. nie zawierała powyższego pisma B. K. Pismo to zostało przekazane do tut. organu w dniu 16 listopada 2016 r. Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...]z dnia [...] listopada 2016 r., stwierdził niedopuszczalność odwołania B. K. od decyzji Prezydenta [...]nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego przez B.K. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt: VII SA/Wa 46/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody [...] Nr [...]z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, iż organ wojewódzki nie ustalił prawidłowo treści żądania B. K., co uniemożliwiło wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z treścią wniosku. Uzasadniając dalej kontrolowane postanowienie organ II instancji wskazał, że pismem z 21 marca 2018 r., Wojewoda [...] wezwał B. K. do sprecyzowania czy pismo z dnia 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane "skarga", (uzupełnione pismem z dnia 7 września 2016 r.) stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta [...]Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., czy też jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W odpowiedzi B.K. wskazała, że pismo z 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane "skarga", jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Prezydenta [...]Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Wobec treści odpowiedzi - Wojewoda [...] pismem z dnia 23 marca 2018 r., przekazał Prezydentowi [...], zgodnie z właściwością, pismo B. K. z dnia 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane "skarga". Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., Prezydent [...]odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Po rozpoznaniu zażalenia B. K. organ II instancji omówił zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym i wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek - pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną, drugą - wystąpienie przynajmniej jednej z przyczyn enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145 lit. a i b Kpa. Kolejno, powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ wskazał, że badanie, czy wskazana przez wnioskodawcę przesłanka obligująca do wznowienia postępowania faktycznie zaistniała następuje dopiero w trakcie tzw. postępowania właściwego, bowiem postępowanie w sprawie wznowienia podzielić można na dwa etapy - etap wstępny i etap rozpoznawczy. W postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. A więc, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i 145 lit. a i b Kpa. Poza ww. wymogami organ nie może dokonywać oceny zasadności wniosku skarżących i przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia. Na tym etapie organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły (wyrok NSA z 1 września 2000 r., III SA 2304/99, ONSA 2001, nr 4, poz. 179). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy organ II instancji wskazał, że Prezydent [...]postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, iż w zaistniałym stanie faktycznym zaistniała powaga rzeczy osądzonej, z uwagi na postanowienie Prezydenta [...]Nr [...] z dnia [...] października 2017 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. - tym samym koniecznym było orzeczenie o odmowie wznowienia postępowania. Z tym poglądem organ się jednak nie zgodził. Wskazał, że z powagą rzeczy osadzonej mamy do czynienia, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem merytorycznym, czyli ostateczną decyzją administracyjną. Tylko rozstrzygnięcie merytoryczne wywołuje skutki prawne, które uprawniają organ do powołania się na uprzednie rozstrzygnięcie sprawy. Postanowienie o odmowie wszczęcia jest rozstrzygnięciem formalnym, które nie zmienia porządku prawnego i nie wywołuje skutków prawnych w postępowaniu administracyjnym. Tym samym Prezydent [...]w niniejszej sprawie nie mógł przywołać postanowienia Nr [...] z dnia [...] października 2017 r., powołując się jednocześnie na powagę rzeczy osądzonej. W dalszej kolejności organ wskazał, że w omawianej sprawie, wbrew twierdzeniom organu I instancji, zaszły nowe okoliczności, które zostały całkowicie pominięte w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. W wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2017 r., sygn. akt: VII SA/Wa 46/17, Wojewoda [...] wezwał B. K. do sprecyzowania czy pismo z dnia 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane "skarga'', (uzupełnione pismem z dnia 7 września 2016 r.) stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r., czy też jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. K. wskazała, iż pismo z 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane "skarga", jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. Prezydent [...]postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2017 r., (na które się powołuje w związku z powagą rzeczy osądzonej) odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r., z uwagi na uchybienie przez Wnioskodawczynię miesięcznego terminu na wniesienie wniosku o wznowienie. W toku niniejszej sprawy organ I instancji całkowicie pominął fakt, iż B. K. oświadczyła, iż pismo z 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane "skarga", jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. Mając na względzie powyższe organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić postępowanie wstępne w celu ustalenia formalnych przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ przypomniał, iż zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tym miejscu Wojewoda [...] zauważył, że udowodnienie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy przede wszystkim do wnioskodawcy, jednak nie zwalnia to zupełnie organu administracji od wykazania w tym zakresie jakiejkolwiek inicjatywy. Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżone postanowienie Prezydenta [...]Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2018 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r., zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym zasługuje na uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie wojewody [...] z [...] lipca 2018 r. nr [...] wniosła B. K., dochodząc stwierdzenia jego nieważności. W skardze skarżąca wskazała, że organ uporczywie fałszuje rzeczywistość, narusza jej prawo i interes prawny. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wskazała, że zarzuca kontrolowanemu postanowieniu Wojewody w z dnia [...]lipca 2018 r. naruszenie art. 157 § 1 pkt 7 k.p.a., a więc, że zawiera ono wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Na wstępie wskazać należy, że instytucja stwierdzenia nieważności może być stosowana jedynie wobec decyzji oraz postanowień, od których przysługuje zażalenie. Wynika to z treści art. 126 k.p.a., zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Kontrolowane postanowienie Wojewody w dnia [...] lipca 2018 r. nie należy do tej kategorii postanowień, bowiem jest ono ostateczne i nie służy na nie zażalenie. Organ odwoławczy słusznie uchylił postanowienie Prezydenta [...]z dnia [...] kwietnia 2018 r. Organ I instancji odmawiając skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r., wskazał, że w zaistniałym stanie faktycznym zaistniała powaga rzeczy osądzonej, z uwagi na postanowienie Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] października 2017 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. - tym samym koniecznym było orzeczenie o odmowie wznowienia postępowania. Argumentacja organu I instancji była błędna. W niniejszym postępowaniu, organy miały obowiązek uwzględnić wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. (sygn. akt. VII SA/Wa 46/17). Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, że przedwcześnie przyjęto, że pismo skarżącej z 7 września 2016 r., sprecyzowane pismem z 23 września 2016 r., stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], a nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego złożonym w trybie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., a następnie wskazał, że "orzekając ponownie, organ II instancji uwzględni powyższą ocenę Sądu. W szczególności Wojewoda [...], winien wezwać skarżącą do jednoznacznego sprecyzowania zakresu żądania zawartego w piśmie z 7 września 2016 r. przez wskazanie, czy ww. pismo jest wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czy odwołaniem od ww. decyzji z [...] sierpnia 2016 r., jednocześnie pouczając skarżącą o powyższych przepisach prawnych i stanie faktycznym sprawy." Skarżąca na wezwanie organów ( choć błędnie sformułowane bo wskazujące, że chodzi o "pismo z dnia 17 sierpnia 2016 r. zatytułowane jako skarga uzupełnione pismem z dnia 7 września 2016 r." ), w swoim piśmie z dnia 27 marca 2018 r., wskazała "jednoznacznie precyzuję zakres żądania zawartego w piśmie z dnia 7 września 2016 r. jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta [...]z dnia [...].08.2016 r. nr [...]na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a." Pismo to w oryginale znajduje się w aktach administracyjnych. W świetle powyższego, nie ma zatem wątpliwości, że przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest wniosek skarżącej z dnia 7 września 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Wspólnocie Mieszkaniowej [...]w [...], pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, poprzez dobudowę loggii w poziomie parteru przykrytych tarasami dostępnymi z poziomu pierwszego piętra na terenie działek ew. nr [...] z obr[...] przy ul. [...]w [...]. Nie mogła się zatem ostać argumentacja organu I instancji co do powagi rzeczy osądzonej, z uwagi na postanowienie Prezydenta [...]Nr [...] z dnia [...] października 2017 r., skoro niniejsze postępowanie dotyczy wcześniejszego wniosku skarżącej w tym przedmiocie, a mianowicie z dnia z dnia 7 września 2016 r. Kontrolowane postanowienie Wojewody uchylające nieprawidłową decyzję Prezydenta, spowoduje jednocześnie, że ponownie zgodnie z intencją skarżącej, przedmiotem rozpoznania organu I instancji będzie jej wniosek z dnia 7 września 2016 r. Nie powinno być jednocześnie przedmiotem analizy organów pismo skarżącej z dnia 17 sierpnia 2016 r. ( do precyzowania którego błędnie organy wzywały skarżącą ), ponieważ z oczywistych względów nie może ono dotyczyć decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło