VII SA/Wa 1903/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-20
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje dochody pozwalające na samodzielne opłacenie kosztów sądowych, ale nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazuje dochody pozwalające na samodzielne opłacenie kosztów sądowych, ale nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że dochody wnioskodawcy, mimo iż wystarczające na pokrycie kosztów sądowych, nie pozwalają na samodzielne opłacenie zawodowego pełnomocnika, zwłaszcza przy pięcioosobowym gospodarstwie domowym.Stan faktyczny
Wnioskodawca P. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wskazał na dochody z wynajmu lokalu (3060 zł) oraz dochody żony (3500 zł), a także posiadane nieruchomości. Przedstawił również szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków. Do wniosku dołączono dokumenty PIT i wyciąg z rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego postanawia : 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został uzupełniony dodatkowymi wyjaśnieniami nadesłanymi do Sadu.
Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów tj. z wynajmu lokalu za co uzyskuje dochód 3 060 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 3 500 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. Przy piśmie datowanym na dzień 9 września 2013 r. wskazał, że stałe wydatki takie jak doładowanie telefonu, polisy ubezpieczenia, opłaty ZUS, podatki, opłaty za prowadzenie rachunku, opłaty wodno-kan., sprawy sądowe, składki miesięczne ZUS wyniosły w miesiącu lipcu 2013 r. 3 539 zł. Dodatkowo wnioskodawca poniósł koszty - gaz 60 zł., prąd 200 zł., czynsz 100 zł., żywność 1 500 zł., paliwo do samochodu 500 zł., odzież 400 zł. Wskazał, że najbliższa rodzina pomaga przy remoncie kamienicy. Dodał, że wakacje spędza w domu. W sierpniu dodatkowo będzie musiał ponieść wydatek związany z zakupem książek.
Do wniosku dołączono kopię wyciągu z rachunku bankowego oraz kopię dokumentów PIT.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w jednak tylko w ograniczonym zakresie tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 6,5 tys. zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi około 1300 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże uznano, że stronę z ww. dochodu stać jest na samodzielne opłacenie kosztów sądowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło