VII SA/Wa 1909/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. K. i I. M. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu podania skargę oddala Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem znak [...] wydanym [...] na podstawie art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego zwrócił podanie członkom Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. W uzasadnieniu podano, że pismo przesłane przez członków Spółdzielni Mieszkaniowej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych zawierało zarzut naruszenia ich praw konsumenckich przez Zarząd Spółdzielni. Powołując przepisy ustawy z 16 lutego 2007r. o ochronie Konkurencji i Konsumentów które określają zadania Prezesa Urzędu podkreślono, że nie dają one Prezesowi kognicji w zakresie oddziaływania na kształt stosunków wewnątrzspółdzielczych ani w zakresie rozstrzygania sporów pomiędzy Spółdzielnią a jej członkami. Ponieważ pismo dotyczyło sporów związanych ze sposobem rozliczania eksploatacji jakie istnieją pomiędzy członkami Spółdzielni Mieszkaniowej a Spółdzielnią rozstrzyganie sporu wykraczałoyby poza uprawnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Organ powołał również ustawę z 16 września 1982r. – Prawo Spółdzielcze podnosząc, że spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, która w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Osoby te nie występują w spółdzielni ani w roli przedsiębiorców ani konsumentów. Stosunki wewnątrzspółdzielcze nie są stosunkami o charakterze rynkowym pomiędzy przedsiębiorcami, ani też stosunkami pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. W ocenie organu kwestia związana z rozliczaniem przez Spółdzielnię Mieszkaniową kosztów eksploatacji lokali mieszkalnych wykracza poza kompetencje Prezesa Urzędu, a trybem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest droga postępowania przed sądem powszechnym. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem znak [...] wydanym [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z 16 lutego 2007r. ochronie konkurencji i konsumentów utrzymał w mocy postanowienie z [...]. W uzasadnieniu postanowienia Prezes Urzędu powtórzył argumenty zawarte w postanowieniu objętym wnioskiem. Poza tym organ podniósł, że nawet gdyby przyjął, iż członkowie Spółdzielni występują w stosunkach ze Spółdzielnią w roli konsumentów to brak podstaw do uruchomienia w niniejszej sprawie postępowania na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa ta należy bowiem do gałęzi prawa publicznego i powoduje, że nie wszystkie zachowania przedsiębiorców uzasadniają uruchomienie instrumentów przewidzianych w jej przepisach. Prezes Urzędu podejmuje działania jedynie wtedy, gdy w następstwie działań naruszających ustawę zagrożony lub naruszony został interes publiczny tzn. gdy stosunkami działań sprzecznych z ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, bądź gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska wymagające ingerencji ze strony organów działających na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Skargę na powyższe postanowienie wniosły B. K. i I. M. zarzucając Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumenta bezczynność i uchylanie się od podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie praktykom naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wnosił o oddalenie lub odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontroluje jedynie legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia tj. decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydane [...] utrzymujące w mocy postanowienie własne z [...] zwracające wnoszącym – grupie członków Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. pismo skierowane do Urzędu. Podstawą prawną kontrolowanego postanowienia jest art. 66 § 3 kpa, zgodnie z którym jeżeli podanie wniesione do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Tak więc aby organ mógł zastosować art. 66 § 3 kpa i na jego podstawie zwrócić podanie zawierające żądanie wnioskodawcy musi stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą w rozumieniu art. 1 kpc, a zatem sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, bądź sprawą do której przepisy kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych. W rozpoznawanej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ocenie Sądu prawidłowo ustalił, że złożone w dniu 2 kwietnia 2009r. przez członków Spółdzielni Mieszkaniowej przy [...] pismo dotyczące rozliczeń i dopłat do rozliczeń kosztów związanych ze zużyciem energii cieplnej należy do sporów wewnątrzspółdzielczych, które zgodnie z przepisami ustawy z 16 września 1982r. Prawo Spółdzielcze powinny być kontrolowane w postępowaniu cywilnym przez sąd powszechny. Należy podkreślić, iż jak wynika z treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie Konkurencji i Konsumentów ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Ustawa reguluje także zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję oraz praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także antykonkurencyjnym koncentracjom przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki lub koncentracje wywołują lub mogą wywołać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz określa organy właściwe w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów. Realizuje on cele ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którą do zadań Prezesa UOKiK należy w szczególności sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy oraz wydawanie, w przypadkach określonych ustawą, decyzji w sprawach przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję, w sprawach konkurencji lub podziału przedsiębiorców oraz przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także decyzji w sprawach kar pieniężnych (art. 31 pkt 1 i 2 ww. ustawy). Kompetencje tego organu określone w ww. ustawie nie dają mu uprawnień do rozstrzygania sporów pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową a jej członkami. Prawidłowo w uzasadnieniu wydanego postanowienia Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy z 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Członkami spółdzielni mogą być osoby fizyczne i osoby prawne (art. 15 § 2 i § 4 ww. ustawy.) Osoby te nie występują w spółdzielni ani w roli przedsiębiorców ani konsumentów. Stosunki wewnątrzspółdzielcze nie są więc stosunkami o charakterze rynkowym pomiędzy przedsiębiorcami, ani stosunkami pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. W przypadku konfliktu interesów poszczególnych członków spółdzielni na tle ich uczestnictwa w kosztach utrzymania zasobów mieszkaniowych ww. ustawa zawiera wystarczające rozwiązania prawne, w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym , a także przewiduje możliwość kontroli przez Sąd powszechny. Podanie skarżących dotyczyło kwestii związanej z rozliczaniem przez Spółdzielnię Mieszkaniową kosztów eksploatacji lokali mieszkalnych (opłaty za c.o.) Rozpatrzenie tego sporu wykracza poza uprawnienia Prezesa Urzędu wynikające z ustawy z 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów – bowiem spór pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową a skarżącymi – członkami spółdzielni nie jest sporem pomiędzy przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisów regulujących działalność gospodarczą, a konsumentem. W tym miejscu należy przywołać uchwałę Sądu Najwyższego z 29 lutego 2000r. III CZP 26/99 w której jednoznacznie wskazano że "konsumentem jest tylko ta strona stosunku prawnego, którego drugą stroną jest podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą". Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.