VII SA/Wa 191/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-10

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, pomimo posiadania domu i ziemi, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia kosztów postępowania. Pomimo posiadania nieruchomości i regularnych dochodów, wysokie obciążenia kredytowe związane z bieżącym utrzymaniem i naprawą szkód, a także koszty leczenia, konsumują całość dochodów, uniemożliwiając pokrycie kosztów sądowych i profesjonalnej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki. Wnioskodawca wykazał, że jego gospodarstwo domowe generuje dochód w wysokości 3300 zł, posiada dom, ziemię rolną oraz zaciągnął kredyty na bieżące utrzymanie i naprawę szkód. Pomimo zobowiązania do złożenia dodatkowych wyjaśnień finansowych, wnioskodawca nie wykonał zarządzenia referendarza sądowego, który odmówił przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wniósł sprzeciw, dołączając dokumenty obrazujące jego trudną sytuację finansową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na działanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie działań organów administracji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Zadeklarowany dochód w rodzinie wynosi 3300 zł., na który składają się dochody z renty skarżącego i emerytury jego żony. Strona wykazała, że posiada dom o pow. 100 m2, nieruchomość rolną o pow. 0,87 ha. oraz zabudowania gospodarcze. Wnioskodawca posiada kredyty na ratowanie zniszczeń dokonanych przez gminę ściekami i wodami z ulicy. Dodał, że jest ciężko chorym rencistą, który ma zalecane pięć operacji, jednakże z uwagi na brak funduszy, nie może ich przeprowadzić. Pobrane kredyty spłaca wraz z żoną w miesięcznej wysokości 1600 zł., stałe opłaty miesięczne wynoszą 1590 zł. Dodał, ze brakuje mu pieniędzy na życie i z tego względu bierze pożyczki "chwilowe" na wysoki procent. Wnioskodawca na mocy zarządzenia referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2012 r. został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie sytuacji finansowej i dochodów. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia i nie odpowiedział na wezwanie. Postanowieniem z dnia 30 marca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Wnioskodawca wskazał, że jest ciężko chory i przebywa pod opieką lekarza rodzinnego. Wskazał, że zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy naruszył godność osobistą jako człowieka chorego. Wskazał, że z uwagi na stan zdrowia, ani on ani żona nie są w stanie udać się nawet do punktu ksero w Strzegomiu. Wnioskodawca dołączył dokumenty obrazujące jego sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 30 marca 2012 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest niemożliwe. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, że pomimo regularnych dochodów nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym opłacić pomocy prawnej udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika. Z nadesłanych dokumentów wynika, że Skarżący wraz z żoną dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości 3916, 40 zł. Ponadto z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawca wraz z żoną zaciągnął kilka kredytów przeznaczonych na bieżące utrzymanie oraz naprawę zniszczeń dokonanych na działce przez ścieki i wodę spływającą z ulicy. Zaciągnięte kredyty małżonkowie spłacają w wysokości 1600 zł. Pozostałe opłaty bieżące na które składają się (energia elektryczna, telefon, gaz, opał, lekarstwa) wynoszą 1590 zł. Wnioskodawcy brakuje pieniędzy na potrzeby życia codziennego dlatego też zaciąga pożyczki "chwilowe" na wysoki procent. Z nadesłanych wraz ze sprzeciwem dokumentów wynika, że skarżący wraz z żoną ponosi regularne miesięczne wydatki pokrywające dochód otrzymywany ze świadczeń emerytalno-rentowych. Żona wnioskodawcy spłaca pożyczkę zaciągniętą w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej w wysokości 5500, 00 zł. Miesięczna rata pożyczki wynosi ok. 245 zł. Dołączono dowody spłat innych kredytów na kwoty 217,95 zł., 420 zł, 250 zł., 1079 zł., wezwanie do zapłaty dla J. J. z dnia 12 kwietnia 2012 r. na kwotę 204 zł., a także umowę pożyczki gotówkowej na kwotę 1063 zł. zawartą w dniu 29 lutego 2012 r. z terminem spłaty do dnia 30 marca 2012 r. Natomiast rachunek za energię elektryczną za okres 6 grudnia 2011 r. – 8 lutego 2012 r. wynosił 350 zł., a koszty zakupu węgla w dniu 9 grudnia 2011 r. - 871 zł. Biorąc pod uwagę obciążenia kredytowe wnioskodawcy i jego żony Sąd uznał, że dane wskazane w formularzu i sprzeciwie są wiarygodne i potwierdzają, że miesięczne dochody wnioskodawcy są konsumowane w całości, co nie pozwoli skarżącemu na pokrycie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło