VII SA/Wa 1913/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010r., znak [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., po wszczęciu na wniosek J.P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010r., znak [...] w przedmiocie odmowy wydania J.P. i W.P. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 13.10 m x 3.80 m zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] przy ulicy [...] - stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] marca 2010r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. W ocenie organu badana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że istotą prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania powinno być przede wszystkim ustalenie czy budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a także daty zakończenia budowy. Dopiero ustalenie tych okoliczności mogło stanowić podstawę do podejmowania dalszych czynności, w szczególności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Postępowanie to nie mogło zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż przepis ten, dotyczący utrzymania obiektów budowlanych, nie może stanowić materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Oznacza to, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010r., a także utrzymująca ją w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010r. obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku W.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2010r. Organ powtórzył swoją argumentację wskazując, że kontrolowaną decyzją odmówiono wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. [...], w m. [...], bez wcześniejszego zbadania w świetle przepisów prawa budowlanego legalności jego budowy. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie czy obiekt stanowi samowolę budowlaną, a także kiedy został wybudowany. Dopiero ustalenie tych okoliczności mogło stanowić podstawę rozpatrzenia wniosku Skarżącego w oparciu o właściwy przepis prawa dotyczący samowoli budowlanej. Takim przepisem nie jest zastosowany w sprawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., który w niniejszej sprawie w ogóle nie powinien mieć zastosowania. Skargę na powyższą decyzję do Sądu złożył W.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił: naruszenie prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 7 i 77 k.p.a. Skarżący wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J.P., który zażądał wydania stosownej decyzji w związku ze zrealizowaniem budynku niezgodnie z prawem. Kolejnym pismem domagał się orynnowania połaci dachowej od strony jego działki oraz odprowadzania wód opadowych na działkę inwestora. Postępowanie w tej sprawie zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2007r., którą nakazano wykonanie montażu rynien i rur spustowych w celu odprowadzania wód opadowych z połaci dachu. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008r. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podniósł, że w sytuacji, kiedy obiekt budowlany jest użytkowany od wielu lat, postępowanie w zakresie zgodności tego obiektu z prawem nie powinno być prowadzone trybie przepisów o samowoli budowlanej, w tym art. 51 Prawa budowlanego, lecz przepisów dotyczących utrzymania obiektów budowlanych, przy wykorzystaniu dyspozycji wynikających z art. 61 i 66 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2010r., stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010r., którymi odmówiono nakazania J.P. i W.P. rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...]. Podkreślić należy, iż nie można badać zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym w identyczny sposób, jak to ma miejsce w przypadku kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym. Tryb, w którym wydano zaskarżoną decyzję determinuje bowiem zakres jej sądowej kontroli. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji polega na ustaleniu, czy decyzja jest wadliwa w stopniu skutkującym jej nieważność. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste i organ administracyjny ma obowiązek to wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. W orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: - oczywistość naruszenia prawa, - charakter przepisu, który został naruszony, - racje ekonomiczne lub gospodarcze, a więc skutki jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na wyraźnej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r. IIIARN13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36, wyrok NSA z 27 lutego 2009 r., II OSK 257/08 nie publ.). Materialnoprawną podstawę kontrolowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji stanowił art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przepis ten znajdujący się w Rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, umożliwia nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jeżeli znajduje się on w nieodwracalnie złym stanie technicznym lub nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Stan techniczny obiektu powinien być ustalony w postępowaniu wyjaśniającym, gdyż istnienie możliwości wyremontowania obiektu wyklucza w stosunku do niego wydanie decyzji o nakazanie rozbiórki Postępowanie zakończone wydaniem decyzji odmawiającej nakazania rozbiórki budynku gospodarczego zostało wszczęte na wniosek J.P., który kwestionował usytuowanie obiektu w odległości 0,2m od granicy jego działki i domagał się jego rozbiórki. W toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że budynek gospodarczy jest w odpowiednim stanie technicznym i nadaje się do użytkowania. Organ jednocześnie wskazał, że w stosunku do tego obiektu było już prowadzone postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008r., którą nakazano małżonkom P. wykonanie montażu rynien i rur spustowych w celu odprowadzania wód opadowych z połaci dachu na działkę właścicieli. W tak ustalonym stanie faktycznym, jak niewadliwie ustalił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydanie decyzji odmawiającej nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 67 ust. 1, który w postępowaniu tym nie miał zastosowania. Bez znaczenia przy tym pozostaje podniesiona przez organ nadzoru okoliczność ustalenia w tym postępowaniu daty wybudowania spornego obiektu oraz jego legalność. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność prowadzenia w stosunku do przedmiotowego obiektu innych postępowań administracyjnych. Postępowanie to jest ukierunkowane wyłącznie na kontrolę decyzji pod kątem jej kwalifikowanej wadliwości. Wobec braku podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).