VII SA/Wa 1919/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-14
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Daria Gawlak – Nowakowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli organizacja wykaże, że jej cele statutowe są zgodne z interesem społecznym, nawet jeśli postępowanie dotyczy indywidualnego wniosku przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej mają obowiązek dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli organizacja wykaże, że jej cele statutowe są zgodne z interesem społecznym. Brak analizy wniosku pod kątem spełnienia tych przesłanek, a także lakoniczne uzasadnienie odmowy, stanowi naruszenie art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Producentów Tablic Rejestracyjnych do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na produkcję tablic rejestracyjnych. Marszałek Województwa odmówił dopuszczenia, wskazując na naruszenie zasady wolności działalności gospodarczej i konkurencyjności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu prawnego i społecznego w uczestniczeniu w postępowaniu. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło organom naruszenie przepisów KPA, w tym art. 7, 8, 9, 31 § 1 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 126 KPA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Producentów Tablic Rejestracyjnych na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Producentów Tablic Rejestracyjnych kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1919/10
UZASADNIENIE
Marszałek Województwa [...] postanowieniem znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. działając na podstawie art. 31 § 2, w związku z art. 31 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm) oraz upoważnienia wydanego na podstawie art. 46 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...], o dopuszczenie Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na produkcję tablic rejestracyjnych wszczętym na wniosek przedsiębiorstwa P. Spółka Jawna z siedzibą w [...],.
- odmówił dopuszczenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na produkcję tablic rejestracyjnych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wstępnym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest ocena, czy żądanie zostało złożone w imieniu organizacji społecznej przez należycie umocowany organ tej organizacji.
Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] przekazało, pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. uzupełniony wniosek w sprawie dopuszczenia go na prawach strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, wszczętym na wniosek przedsiębiorstwa P. Spółka Jawna. Po przeanalizowaniu wniosku, załączonego Statutu Stowarzyszenia Marszałek Województwa [...] nie znalazł przesłanek do jego uwzględnienia z uwagi na fakt, iż takie działanie wnioskodawcy narusza konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej oraz związanej z nią zasadę konkurencyjności i tym samym szeroko pojęty interes społeczny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem znak: [...] z dnia [...] lipca 2010 r. na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] na postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa
- utrzymało w mocy w zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 31 § 1 kpa uzasadniające dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia wskazuje, że Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] posiada interes faktyczny ale nie wykazuje interesu prawnego i społecznego w uczestniczeniu w postępowaniu z wniosku P. Sp. J.
W ocenie organu istotnym elementem jest wykazanie jakie cele społeczne i interes publiczny będzie realizowany przez dopuszczenie Stowarzyszenia, które posiada przymioty kartelu, do postępowania koncesyjnego wywołanego wnioskiem podmiotu gospodarczego nienależącego do tego Stowarzyszenia. Takich elementów nie można odnaleźć w uzasadnieniu wniosku, co uprawdopodobnią, że jedynym celem zgłoszenia udziału w postępowaniu może być próbą uniemożliwienia uzyskania koncesji na produkcję tablic rejestracyjnych przez wnioskodawcę.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7 kpa poprzez brak wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy co miało istotny wpływ na jej wynik; art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, art. 9 kpa poprzez nienależyte i niewłaściwe informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na prawa i obowiązki strony; art. 31 §1 pkt. 2 kpa poprzez błędną wykładnie i niezastosowanie,a także art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 126 kpa w zakresie uzasadnienia prawnego oraz faktycznego zaskarżonego postanowienia poprzez jego niewłaściwe sporządzenie i brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.,).
Skarga jest zasadna, bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2010 r., a także poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r, zostały wydane z naruszeniem art. 31 § 1 kpa.
Stosownie do art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna aby mogła skutecznie żądać dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym inej osoby musi wykazać, że jest to uzasadnione jej celami statutowymi oraz interesem społecznym. Pojęcie interesu społecznego nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2001 r., II SA 2464/00, Lex 81984).
Określone w art. 31 § 1 kpa przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony mają charakter materialnoprawny, a organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić wniosek organizacji społecznej jeżeli ustali, ze organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego i to nawet wówczas, gdy jednocześnie działania organizacji będą zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków ( por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r, II OSK 139/09 nie publ.).
Z powyższych wypowiedzi orzecznictwa wynika, że skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie dopuszczenia jej do udziału w toczącym się postępowaniu
zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, o czym przekonuje związek celó statutowych z przedmiotem postępowania to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 kpa.
W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji, z naruszeniem art. 31 kpa nie dokonały analizy wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] pod kątem spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 kpa.
Postanowienie Marszałka Województwa [...] odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie zawiera żadnego uzasadnienia stanowiska organu poza lakonicznym stwierdzeniem, że "działanie wnioskodawcy narusza konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej oraz (...) zasadę konkurencyjności". Także organ odwoławczy z pominięciem przesłanek art. 31 § 1 kpa wskazuje, że wnioskujące Stowarzyszenie posiadające przymiot kartelu, "nie wykazuje interesu prawnego (...)" do uczestniczenia w postępowaniu.
W tym kontekście zgodzić należy się z zarzutami skargi, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 31 § 1 oraz art. 7 i 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Dlatego też działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło