VII SA/Wa 192/20
WyrokWSA w Warszawie2020-03-05
Skład orzekający: Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był rozpoznać sprawę co do istoty, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a.?Ratio decidendi
Wojewoda nie miał podstaw do odstąpienia od rozpoznania sprawy co do istoty i zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Mógł bowiem w trybie art. 136 k.p.a. wezwać do uzupełnienia wad dokumentacji lub ocenić, że nieuzupełniona mimo wcześniejszego wezwania, nie uzasadniała podjęcia orzeczenia jak w decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uwzględnił sprzeciw, oceniając jedynie naruszenie prawa w zakresie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Inwestorzy wnieśli sprzeciw do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu bezpodstawne uchylenie korzystnej dla nich decyzji i celowe przedłużanie postępowania. Inwestorzy podnosili, że stwierdzone przez Wojewodę uchybienia w dokumentacji projektowej były nieistotne i mogły być naprawione w prosty sposób.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz A. S. i S. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze sprzeciwu A. S. i S. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S. i S. S. solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudzień 2019 r., znak: [...], Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania E. i M. P. od decyzji Starosty [...] \ Nr [...] z [...] lipca 2019 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - kat. obiektu I w/g projektu budowlanego opracowania indywidualnego projektowanych parametrach technicznych części rozbudowywanej: kubatura - 330,12 m3 pow. zabudowy - 45,86 m2, pow. użytkowa - 88,54 m2 na działce nr ew. [...] położonej w M. przy ul. N. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] Nr [...] z [...] lipca 2019 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że 14 grudnia 2017 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek A. i S. S. o pozwolenie na budowę, dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej w M. przy ul. N.. Starosta [...] postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2018 r., znak: [...], zobowiązał A. i S. S., tj. wnioskodawców w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, położonego na działce o nr ew. [...] w M. przy ul. N. - do uzupełniania przedłożonych dokumentów - usunięcia usterek, w terminie do 31 stycznia 2018. Starosta [...] decyzją Nr [...] z [...] lutego 2018 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzieli A. i S. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - kat. Obiektu w/g projektu budowlanego opracowania indywidualnego o projektowanych parametrach technicznych części rozbudowywanej: kubatura - 330,12 m3 pow. zabudowy - 45,86 m2, pow. użytkowa - 88,54 m2 na działce nr ew. [...] położonej w M. przy ul. N.
M. i E. P., w ustawowym terminie, wnieśli od powyższej decyzji odwołanie. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] Nr [...] z [...] lutego 2018 r., znak: 1[...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła A. i S. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 października 2018 r. odrzucił ww. sprzeciw.
Starosta [...] w toku ponownie rozpatrywanej sprawy, postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2019 r., znak: [...], zobowiązał inwestorów – A. i S. S. do "uzupełnienia - usunięcia usterek w terminie do 26 maja 2019 r., po uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] lutego 2018 r., i przekazaną do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji." Pismem z 24 czerwca 2019 r. A. i S. S. przedłożyli cztery egzemplarze uzupełnionego projektu budowlanego.
Starosta [...] decyzją Nr [...] z [...] lipca 2019 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla A. i S. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego - kat. obiektu I w/g projektu budowlanego opracowania indywidualnego o projektowanych parametrach technicznych części rozbudowywanej: kubatura - 330,12 m3 pow. zabudowy - 45,86 m2, pow. użytkowa - 88,54 m2 na działce nr ew. [...] na działce nr ew. [...] położonej w M. przy ul. N.
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie wnieśli E. i M. P.
Wojewoda [...] rozpoznając ww. odwołanie wskazał, że stosownie do art. 138 k.p.a. organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Przepis art. 138 § 2 k.p.a., pozwala zaś na przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, przepisy art. 6, 7, 8 oraz 77 k.p.a., nakładają na organ administracji publicznej obowiązek dokładnego zgodnego z przepisami prawa wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu dokonania wszechstronnej oceny sprawy i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia na podstawie właściwej normy prawnej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Następnie Wojewoda [...] przywołał przepisy ustawy Prawo budowlane - art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2, art. 35 ustawy Prawo budowlane określające wymogi postepowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Wskazał też, że w sytuacji stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno- budowlanej nakłada w drodze postanowienia, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie tego terminu wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja objęta odwołaniem podlega uchyleniu, ponieważ organ pierwszej instancji nie dokonał w sposób wyczerpujący sprawdzeń projektu budowlanego pod kątem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, co mogło mieć istotne znaczenie na wynik rozstrzygnięcia sprawy.
I tak, inwestorzy do wniosku o pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2017 r. dołączyli: 4 egzemplarze projektu budowlanego, ostateczną decyzję Burmistrza Miasta [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz budowie budynku gospodarczego, położonej na nieruchomości usytuowanej w M. przy ul. N., składającej się z działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy zostali wezwani przez Starostę [...] postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2019 r., znak: [...], do poprawienia projektu budowlanego, co oznacza, iż zobowiązani zostali do wykonania zmian w 4 egzemplarzach projektu budowlanego. Po wprowadzeniu zmian w projekcie budowlanym, należało załączyć aktualne zaświadczenia projektanta, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego na dzień dokonania ostatnich zmian w projekcie budowlanym, oraz aktualnych oświadczeń projektantów opatrzonych podpisem i datą, o których mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Z dokumentacji organu I instancji wynika, że 26 maja 2019 r. inwestorzy przedłożyli do Starostwa [...] 4 egzemplarze uzupełnionego projektu budowlanego, jednakże jak wynika ze strony tytułowej przedłożonego projektu, data jego sporządzenia to listopad 2017 r., czyli data tożsama z datą sporządzenia projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę Nr [...] z [...] lutego 2018 r., co oznaczałoby, że w projekcie nie dokonano zmian. Wprowadzone zmiany powinny zostać opatrzone datą ich wykonania, a także podpisem projektanta odpowiedzialnego z ich sporządzenie. Ponadto, przedmiotowa dokumentacja projektowa zawiera ekspertyzę techniczną (str. 25-26 projektu budowlanego), która w dalszym ciągu nie została opatrzona datą ani podpisem projektanta odpowiedzialnego za jej wykonanie. Stosownie bowiem do § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), rozbudowa, nadbudowa, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku powinny być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego. W świetle § 206 ust. 1 warunków technicznych obowiązek poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną należy wobec tego traktować nie tyle w kategoriach procesowych, ile ściśle technicznych, jako obowiązek poddania analizie stanu techniczno-budowlanego istniejącego obiektu z punktu widzenia dopuszczalności wzniesienia w jego bezpośrednim sąsiedztwie innego budynku. Innymi słowy, ustanowienie wymagania w postaci sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczy wprost zagadnień natury techniczno-budowlanej, a nie proceduralnej i odnosi się do obowiązków projektanta na etapie sporządzania projektu budowlanego, a zatem jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Ponadto, przedłożona do dokumentacji projektowej "Inwentaryzacja istniejącego budynku mieszkalnego" (str. 27-34 projektu budowlanego) również nie została opatrzona podpisem projektanta odpowiedzialnego za jej sporządzenie (brak podpisu na str. 25-30 projektu budowlanego), a zgodnie z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) "W projekcie architektoniczno- budowlanym, objętym obowiązkiem sprawdzenia, należy umieścić w metryce, o której mowa w ust. 1, imię i nazwisko osoby sprawdzającej rysunek, specjalność i numer posiadanych uprawnień budowlanych oraz datę i podpis potwierdzający sprawdzenie."
Projektant nie sporządził też planu zagospodarowania terenu na mapie o skali dostosowanej do sytuacji, do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego zapewniającej jego czytelność w sposób umożliwiający zobrazowanie rzeczywistego usytuowania budynku istniejącego i projektowanego do czego był zobowiązany przepisami § 10 rozporządzenia, w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a co za tym idzie w sposób umożliwiający organowi II instancji ocenę, czy przedmiotowa inwestycja nie przekroczy granicy działek, co podnoszono również w decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...].
Organ odwoławczy wskazał także, że "Projekt zagospodarowania działki budowlanej nr ew. [...]" znajdujący się na stronie 6 projektu budowlanego stanowi kserokopię "Projektu zagospodarowania działki budowlanej nr ew. [...]", który stanowił załącznik do pozwolenia na budowę Nr [...] z [...] lutego 2018 r. Projektant – J. S. dokonał zmian w projekcie zagospodarowania terenu dołączonym do pozwolenia na budowę Nr [...] z [...] lipca 2019 r., jedynie poprzez oznaczenie istniejącego zasieku na pojemnik do śmieci (7) i istniejącej wiaty - altany ogrodowej (8). Powyższe zmiany nie zostały opatrzone popisem projektanta i datą, w której zostały sporządzone.
Zdaniem organu odwoławczego projekt zagospodarowania terenu - jest obok projektu architektoniczno-budowlanego częścią projektu budowlanego, niezbędnego do uzyskania stosownego pozwolenia na realizację inwestycji i rozpoczęcia prac budowlanych. W związku z tym Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien spełniać wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. z 1995 r. Nr 25, poz. 133), a co za tym idzie zawierać obszar aktualizacji wyznaczony zgodnie z § 5 - "mapy, o których mowa w § 4, zwane dalej "mapami do celów projektowych", powinny obejmować również obszar otaczający teren inwestycji w pasie cq najmniej 30 m, a w razie konieczności ustalenia strefy ochronnej - także teren tej strefy" oraz spełniać wymogi rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, tj. zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych. Część opisowa, powinna określać między innymi: - przedmiot inwestycji, istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu z opisem projektowanych zmian, projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, układ komunikacyjny, sieci i urządzenia uzbrojenia terenu, ukształtowanie terenu i zieleni z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji, oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu (§ 8 ust. 3); dane informujące, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; informację i dane o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska. Część rysunkowa, powinna określać: orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata; granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, ukształtowanie terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu; ukształtowanie zieleni, z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji, oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu; układ sieci i instalacji uzbrojenia terenu. Oznacza to, że projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność.
Organ drugiej instancji wskazał również, że przedłożony projekt budowlany został sporządzony niezgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zgodnie z którym część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu powinna zostać sporządzona na aktualnej kopii mapy do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta (przedłożona kopia mapy do celów projektowych datowana jest na dzień 10 lipca 2017 r. i nie została poświadczona za zgodność z oryginałem przez projektanta). Mapa do celów projektowych jest niezbędna dla opracowania projektu budowlanego. Powyższe rozporządzenie nie definiuje map do celów projektowych, odsyłając w § 8 ust. 1 do przepisów wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.). Mapy do celów projektowych odniesione zostały do mapy zasadniczej. Mapa zasadnicza, w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu: punktów osnowy geodezyjnej, działek ewidencyjnych, budynków, konturów użytków gruntowych, konturów klasyfikacyjnych, sieci uzbrojenia terenu, budowli i urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych, a także wybrane informacje opisowe dotyczące tych obiektów. W wyroku z 18 października 2011 r., sygn. akt: II OSK 1455/10, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "z definicji legalnej mapy zasadniczej zawartej w art. 2 pkt 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że aby mogła ona prawidłowo spełniać swoją rolę, musi zawierać aktualne informacje przestrzenne, a zatem być mapą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego".
Wojewoda [...] podkreślił, że za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjnych odpowiada projektant, co potwierdza w swoim oświadczeniu, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego: "projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej". Przedmiotowe oświadczenie znajduje się na stronie 35 projektu budowlanego i zostało podpisane przez projektanta: tech. bud. J. S. (uprawniony projektant i kierownik budowy w spec. architektonicznej i konstrukcyjnej Nr ew. [...],[...]), jednakże data widniejąca na oświadczeniu jest nieprawidłowa, ponieważ nie jest aktualna na dzień złożenia poprawek projektu budowlanego organowi I instancji.
Wojewoda [...] ocenił, że Starosta [...] nie dokonał wystarczająco szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez co zatwierdził projekt budowlany bez należytego sprawdzenia zgodności projektowanej inwestycji z przepisami, co jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia sprawy uwzględniając wytyczne zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], czego w świetle poczynionych ustaleń nie zrobił. Organ odwoławczy w ww. postępowaniu wskazał nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, które pomimo ponownie przeprowadzonego postępowania nie zostały naprawione. W ocenie Wojewody [...] dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Usunięcie omówionych powyżej naruszeń wykracza poza zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Dokonanie przedstawionej powyżej analizy na etapie postępowania odwoławczego prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności, a ponadto wykraczałoby poza zakres kompetencji organu odwoławczego. Zgodnie z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2011 r.: "Skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 136 k.p.a. jest możliwe i dopuszczalne jedynie przy założeniu uzupełniającego charakteru tej czynności w stosunku do postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji i ustaleń dokonanych w oparciu o przeprowadzone przez ten organ postępowanie dowodowe. Instytucja przewidziana w art. 136 k.p.a. nie może jednak mieć miejsca w razie konieczności dokonania szeregu brakujących ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy’’.
Wojewoda [...] wskazał, że prowadząc ponowne postępowanie organ I instancji powinien wezwać Inwestorów – A. i S. S. do uzupełnienia występujących braków z wskazaniem właściwej podstawy prawnej, a następnie w sposób wyczerpujący dokonać sprawdzenia zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego pamiętając, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Sprzeciw od powyższej decyzji złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. i S. małż. S. Podnieśli, że po raz kolejny organ odwoławczy uchylił korzystną dla nich decyzję organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę. Sprawa projektowanej rozbudowy ciągnie się już od połowy 2017 r., kiedy to decyzją nr [...] z [...] października 2017 r., Starosta [...] umorzył pierwotne postępowanie w sprawie rozbudowy. Postępowanie podjęto na początku 2018 r., i wydano decyzję nr [...] o pozwoleniu na budowę. Na skutek wniesionego przez sąsiadów odwołania rozpoczął się kolejny etap mitręgi i przeciągania w ostatecznym załatwieniu sprawy. Urzędy rozpoczęły korowody poprzez wzywanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w ogóle nie związanych ze sprawą m.in. do przedstawienia dokumentacji projektowej na inwestycję, w której postępowanie zostało umorzone ww. decyzją Starosty [...], a nawet dokumentacji projektowej budynku istniejącego, na który wydano pozwolenie nr [...] w 2007 r., i która znajduje się w archiwum urzędu, ale której urząd nie mógł sam odnaleźć. Wszystko to daje podstawy do uznania, że postępowanie jest celowo wydłużane, wymaga się co raz to nowych dokumentów, przedłuża się wielokrotnie terminy załatwienia, rzekomo z uwagi na " skomplikowany charakter", po czym tych terminów nie dotrzymuje, aby ostatecznie decyzją nr [...] z [...] grudnia 2019 r., uchylić pozwolenie na budowę. Uzasadnienie skarżonej decyzji jest bardzo obszerne, zawiera wiele kazuistyki ale nie zawiera tak naprawdę merytorycznych powodów podjętego rozstrzygnięcia. Mimo powoływania szacunku dla zasad opisanych w art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a. organy swoim postępowaniem nie wzbudziły tego szacunku u skarżących. Po upływie wielu miesięcy organ drugiej instancji stwierdził uchybienia w dokumentacji projektowej ( m.in. brak daty czy podpisu na jednej ze stron) nie mające wpływu na wynik rozstrzygnięcia sprawy, a które mogły być naprawione w najprostszy sposób np.; przez wezwanie telefoniczne.
Z powołaniem się na przedstawioną powyżej argumentację, wniesiono o cyt. "uznanie sprzeciwu i zniesienie wadliwej decyzji".
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw - "sprzeciw od decyzji". Przepis art. 64e p.p.s.a. stanowi - rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie, podkreślmy – "ocenia jedynie", istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.).
Sąd uwzględnił sprzeciw.
W sprawie niniejszej Sąd kontrolował decyzję kasatoryjną opartą na dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a., która zapadła po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji udzielającej pozwolenia na budowę, decyzji kolejnej po tym jak wcześniejsze orzeczenie uchylone zostało decyzją organu drugiej.
Kontrola prawidłowości decyzji, w ramach rozpoznania sprzeciwu, oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.
Wojewoda [...] słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy organ odwoławczy nie miał jednak podstaw do odstąpienia od rozpoznania sprawy co do istoty. Mógł bowiem w trybie art. 136 k.p.a. po raz kolejny, wezwać do uzupełnienia dostrzeżonych nadal wad dokumentacji przedłożonej przez inwestorów albo ocenić, że nie uzupełniona mimo wcześniejszego wezwania, nie uzasadniała podjęcia orzeczenia jak w decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym nie wyłącza dopuszczalności nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych.
Istota, powoływanej przez organ a opisanej w art. 15 k.p.a., zasady dwuinstancyjności polega na przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przez organy obu instancji w odniesieniu do całokształtu sprawy, a zatem na podstawie materiału dowodowego (procesowego) uzyskanego w postępowaniu odwoławczym przy zastosowaniu art. 136 k.p.a. Dla stwierdzenia legalności postępowania administracyjnego przeprowadzanego w obu instancjach nie ma znaczenia odmienna materialnoprawna ocena dokonana przez organy obu instancji tych samych okoliczności wynikających z akt sprawy. Zasada dwuinstancyjności wymaga, aby sprawa administracyjna była rozpatrzona w dwóch instancjach, nie zaś aby wszystkie dowody przeprowadzono i oceniono na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji.
Powtórzmy - Sąd uwzględniając sprzeciw ocenił tylko naruszenie prawa w zakresie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie miał ustawowych podstaw do badania innych merytorycznych zagadnień związanych z przedmiotowym postępowaniem.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151a § 1 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). O kosztach postepowania na podstawie art. 200 i 210 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło