VII SA/Wa 1920/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-20

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczelnia, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zadłużenia, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada znaczący kapitał zakładowy, majątek trwały i pewne środki finansowe na rachunku bankowym?
Ratio decidendi
Uczelnia nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli posiada znaczący kapitał zakładowy, majątek trwały oraz środki finansowe na rachunku bankowym, nawet jeśli znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i jest zadłużona. Instytucja prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania całkowitego braku możliwości finansowych do poniesienia tych kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca S. (uczelnia) złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uczelnia argumentowała, że finansuje swoją działalność z budżetu państwa i środków pozabudżetowych, nie ma zabezpieczonych odrębnych środków na koszty postępowań sądowych i zmaga się z trudną sytuacją finansową. Wnioskodawca wykazał jednak znaczący kapitał zakładowy, majątek trwały oraz środki finansowe na rachunku bankowym, pomimo zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2009r. po rozpoznaniu wniosku S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 21 października 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą wniesioną na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009r. znak: [...] wpłynął wniosek S. o przyznanie prawa pomocy w którym wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie "środki" należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych. Ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Jest to obowiązek strony. Zwalnianie od uiszczenia kosztów jest instytucją wyjątkową, której stosowanie jest uzależnione od spełnienia ww. przesłanki. Tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy obejmuje zatem podmioty, które mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą zgromadzić środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. W formularzu wniosku S. podała, że swoją działalność finansuje z budżetu państwa i ze środków pozabudżetowych. Podkreślono, że w budżecie uczelni nie zostały zabezpieczone odrębne środki na koszty postępowań sądowych i uczelnia zmaga się aktualnie z trudną sytuacją finansową. Z nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych S. wynosi na dzień 31 grudnia 2008r. 1.587.535.409,24 złotych zaś wartość środków trwałych wnioskodawcy 1.748.177.055,92 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że strata na dzień 31 grudnia 2008r. wynosiła 12.944.222,27 złotych. Wnioskodawca wskazał, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. na koniec września 2009r. na koncie posiadał zadłużenie w kwocie 49.190.319,38 złote oraz środki finansowe w kwocie 68.769,93 złote. Reasumując, podkreślić należy, że w świetle art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, zadłużenie, ale brak jakichkolwiek środków, które strona mogłaby przeznaczyć na opłaty sądowe. Oceniając zasadność wniosku Sąd winien zatem ocenić, czy strona dysponuje i jakimi środkami finansowymi bądź majątkiem i porównać wysokość tych środków z wysokością kosztów, jakie strona winna ponieść na tym etapie postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005r. sygn. akt II FZ 620/05 niepublikowane). Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez stronę skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100, 00 złotych, co wynika, § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dalsze koszty postępowania mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się na dalszym jego etapie. Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim posiadane na jednym z rachunków środki finansowe w wysokości 68.769,93 złotych oraz wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych S. stwierdzono, że jest ona w stanie samodzielnie ponieść pełne koszty postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło