VII SA/Wa 1924/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzja z dnia [...] października 2008 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], znak: [...] odmawiającej wznowienia na wniosek J. K. postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...], znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (F, G, H) wchodzących w skład osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego na terenie działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obr. [...] przy ul. J. w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania właściwy organ administracji publicznej ma obowiązek zbadać w szczególności, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez osobę będącą stroną w sprawie. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Organ wskazał, że w ramach umowy wspólnej inwestycji Inwestor – D. [...] S. A. sprzedał J. K. (określonemu w umowie jako współinwestor) udział wynoszący 299/176278 części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości składającej się z działek nr ewid. [...], [...], [...] położonych w obrębie [...] przy ul. J. w W. (§ 2 ust. 1 umowy). Jak wynika natomiast z § 3 umowy, inwestor w ramach wspólnej inwestycji zobowiązał się do wybudowania na opisanej wyżej nieruchomości gruntowej budynków mieszkalnych wielorodzinnych, a współinwestor (tj. J. K.) zobowiązał się uczestniczyć w finansowaniu tej inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 156, poz. 1118, ze zm. ), który określa obowiązki inwestora w procesie budowlanym. Zdaniem organu w świetle powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że J. K. nie jest inwestorem spornego obiektu budowlanego, a jedynie wywodzi swój przymiot strony z faktu łączącego go z inwestorem D. [...] S.A (adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu) stosunku cywilno-prawnego w postaci umowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia J. K. jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, ale jest to interes faktyczny, majątkowy, nie znajdujący oparcia w przepisach prawa administracyjnego. Organ II instancji podkreślił, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wskazał też, na przepis art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane z którego wynika, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor i zasada ta dotyczy także postępowań nadzwyczajnych (m.in. o wznowienie postępowania). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł J. K., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że jestem współinwestorem zrealizowanego przy ul. J. w W. osiedla mieszkaniowego i stąd ma interes w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. Stwierdził, że przedsiębiorstwo deweloperskie D. [...] S.A. z siedzibą w W. było jednym ze współinwestorów oraz inwestorem zastępczym dla współinwestorów, związanych umową o wspólnej inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto zgodnie z art.135 wymienionej ustawy Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotem kontroli Sądu, w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], którą organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], znak: [...] odmawiającą wznowienia na wniosek J. K. postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...], znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (F,G,H) wchodzących w skład osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego na terenie działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obr. [...] przy ul. J. w W. Wskazać należy, że niniejsze postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Zasadnie wniosek o wznowienia postępowania poddano ocenie pod względem jego dopuszczalności, bowiem postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a. Dopiero w toku drugiej fazy postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 k.p.a., prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy. Odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, iż wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista. Jeśli istnieją wątpliwości co do tego, czy wnioskodawca jest stroną, badanie przymiotu strony następuje po wznowieniu postępowania. W niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi opisanej wyżej procedury kontroli wniosku o wznowienie postępowania pod względem przesłanek formalnych. Rozstrzygnięcie oparto zaś na ustaleniu, że dochodzący wznowienia postępowania J. K. nie ma przymiotu strony w postępowaniu bowiem nie jest inwestorem. Sąd nie podziela tego stanowiska. W ocenie Sądu decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7 i 77 k.p.a. tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, skarżący ma przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym, bowiem jest nie tylko współwłaścicielem inwestycji, której to postępowanie dotyczy, ale także jej współinwestorem. Ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia –"inwestor". Przepis art. 17 tej ustawy mówi, że jest on uczestnikiem procesu budowlanego obok inspektora nadzoru i kierownika budowy. Obowiązki inwestora określone zostały w przepisie art. 18 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdefiniowano inwestora, jako podmiot ponoszący nakłady finansowe na budowę i organizujący proces budowlany. W tym miejscu należy podkreślić, że z przepisów, w szczególności ustawy Prawo budowlane nie wynika by inwestor nie mógł realizować swojego zamierzenia w drodze zawartej umowy o prowadzenie inwestycji. Inwestor może zatem zlecić w drodze umowy cywilnoprawnej prowadzenie inwestycji inwestorowi zastępczemu np. firmie deweloperskiej. Są dwie formy takiej umowy, powiernicza – inwestor zastępczy działa w imieniu własnym lecz na rachunek dającego zlecenie, wówczas inwestor zastępczy przejmuje obowiązki organizacyjne i prawne oraz forma przedstawicielska, gdzie inwestor zastępczy występuje jako pełnomocnik inwestora, czyli czynności prawne podejmowane przez inwestora zastępczego powodują skutek dla reprezentowanego inwestora. Dla oceny przymiotu strony skarżącego jako inwestora istotne znaczenie ma analiza umowy sprzedaży i wspólnej inwestycji oraz pełnomocnictwa - zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 27 grudnia 2000 r., przed notariuszem I. B. w jej kancelarii w W. przy ul G. [...] za nr repertorium [...]., między "D. [...]" SA z siedzibą w W., a J. K. jako współinwestorem przedmiotowej dla sprawy inwestycji. Zgodnie z zapisem § 13 .1. tej umowy współinwestor udzielił inwestorowi pełnomocnictwa do wszelkich czynności prawnych związanych z samodzielnym prowadzeniem wspólnej inwestycji, w tym m.in. do uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych. W ocenie Sądu, w świetle postanowień powyższej umowy bezsprzeczne jest, że skarżący jest współwłaścicielem, ale też inwestorem budowy, której dotyczy postępowanie administracyjne. Tym samym skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu objętym jego wnioskiem o wznowienie. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższą argumentację. Organ ponownie podda formalnej ocenie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania. Uznając, że pochodzi od strony, zbada w szczególności, czy został złożony w terminie (rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu złożony wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania). Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit a, c, art., 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).