VII SA/Wa 1924/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] od decyzji Nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2009 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej samowolnej zabudowy części ogólnodostępnego korytarza przyległego do lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. uchylił wcześniejszą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego[...] nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie umorzenia postępowania przeprowadzonego w w/w sprawie. Uzasadnieniem uchylenia było stwierdzenie, iż "organ nadzoru budowlanego I instancji powinien prowadzić postępowanie na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24. października 1974 r. Prawo budowlane, na podstawie art. 37 i następnych oraz powinien rozważyć legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej" Wskazano, że roboty budowlane polegające na samowolnej zabudowie ogólnodostępnego korytarza w budynku wielorodzinnym poprzez wykonanie dodatkowych ścianek działowych, tworzących przedsionek zostały zrealizowane przez inwestora przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - do przebudowy zrealizowanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, co oznacza, że przedmiotowa samowola budowlana podlega legalizacji w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Stosowanie norm Prawa budowlanego z 1974 r. do legalizacji samowoli budowlanej dokonanej przed 1995 r. oznacza stosowanie materialnoprawnych przepisów regulujących warunki i tryb tej legalizacji, tj. art. 37-40 i 42. Art. 103 ust. 2 wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach treści art. 48, a nie całej ustawy, nie wyłącza więc ani uprawnień kontrolnych organów nadzoru budowlanego określonych w art. 81 i 81a, ani uprawnień tych organów do żądania informacji, dokumentów i ekspertyz, o których mowa w art. 81c, "przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego". W trakcie postępowania prowadzonego w 2004 r. organ nadzoru I instancji w trybie art. 81c ust. 2 .ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia "oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanej zabudowy, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, czy w obecnym stanie nie powoduje ona niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia wraz z opinią rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych odnoszącej się do wykonanej zabudowy" którą Inwestor dostarczył w określonym terminie. Autor opracowania mgr inż. M. N. upr. bud. [...] (wpis do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa [...] stwierdził, że "wykonana zabudowa oraz wydzielenie z korytarza części mieszkalnej nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia" Ocena zaopiniowana została pozytywnie przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych NOT mł. bryg. mgr inż. K. K.o nr upr. [...]. Organ I instancji uznał, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie dają podstaw do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (ponieważ nie zachodzą przesłanki z art. 37, art. 40 a związku z tym również art. 42 ustawy). W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2009 r., znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej samowolnej zabudowy części ogólnodostępnego korytarza przyległego do lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie dają podstaw do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (ponieważ nie zachodzą przesłanki z art. 37, art. 40 a związku z tym również art. 42 ustawy). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. brak jest podstaw do badania czy inwestor dysponował tytułem prawnym do terenu. Ponadto stwierdzenie PINB iż decyzja nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym jest prawidłowe wobec faktu, iż rozbudowany lokal mieszkalny został wyłącznie o funkcję mieszkalną i z tego właśnie faktu organ I instancji prawidłowo wywiódł, iż nic narusza przepisów dot. planowania przestrzennego. Zasadne zdaniem organu odwoławczego było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]a" wnosząc o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zakresie art. 37 ust. 1 pkt. 2 oraz naruszenie interesu prawnego poprzez zaniechanie działań prowadzących do zwrotu nieruchomości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. W ocenie sądu decyzja umarzająca postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek skarżącej Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Postępowanie zostało bowiem wszczęte na żądanie skarżącej domagającej się rozbiórki, która ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa i nie zrezygnowała z dochodzenia swoich praw, a ponadto, rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Żadna z okoliczności wskazanych w art. 105§1 kpa nie wystąpiła w niniejszej sprawie dlatego organ powinien wydać decyzję załatwiającą sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie bezspornym jest, iż przedmiotowy obiekt - przedsionek powstały wskutek zabudowy ogólnodostępnego korytarza został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995r, a zatem dla likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej mają zastosowanie w związku z treścią art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organ powinien rozważyć w pierwszej kolejności, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki. Zbadanie przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego nie może opierać się wyłącznie na wnioskach zawartych w ocenie technicznej opracowanej na zlecenie strony, bez ustosunkowania się do tych wniosków i skonfrontowania ich z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a także bez rozważenia zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącą. Skarżąca zarzucała, że przedłożona ocena techniczna wykonana w 2004 r. nie uwzględnia zmieniających się przepisów prawa w zakresie warunków p.poż jakie obecnie muszą spełniać budynki wielorodzinne Opinia techniczna jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie organu administracji na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Organy obu instancji ograniczyły się do zacytowania wniosków zawartych w tej ocenie technicznej bez weryfikacji stanu technicznego na miejscu przez przedstawicieli organu i rozważenia zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącą. Działanie organów polegające na niedokonaniu oceny przedłożonej opinii technicznej oznacza, że w istocie sprawę rozstrzygnął autor opinii, a nie powołany do tego organ administracji. W sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego formą jego legalizacji jest pozwolenie na użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności do użytkowania wykonanego obiektu (art. 42 ust 3 Prawa budowlanego). Wobec tego oczywistym jest, że wydanie tego rodzaju decyzji wymaga uprzedniego ustalenia przez organ orzekający w tej sprawie spełnienia przez obiekt budowlany wszystkich wymogów od których uzależnione jest wydanie decyzji. W związku z naruszeniem art. 105 § 1 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji . Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy.