VII SA/Wa 193/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi N. S.A. w (...) na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżącego N. S.A. w (...) kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. W dniu (...) lutego 2006 r. Prezydent (...), działając w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.- Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz art. 92 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), po rozpatrzeniu zgłoszenia N. S.A., wydał decyzję nr (...), w której wniósł sprzeciw do wyszczególnionych w powyższym zgłoszeniu robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego na ul. (...) (rejon ul. (...)) w (...). W uzasadnieniu organ wskazał, że zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem stanowi wykonanie obiektu reklamowego w określonym miejscu, a nie instalację, czy remont, a budowa konstrukcji o znacznych rozmiarach, przenoszącej duże siły i momenty nie może korzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W rezultacie, biorąc dodatkowo pod uwagę, że wspomniany obiekt nie ma również charakteru tymczasowego i nie jest obiektem małej architektury w sprawie tej wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzonej decyzją o warunkach zabudowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła N. S.A., w uzasadnieniu którego zarzuciła brak stosownego upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Prezydenta (...). Ponadto Spółka stwierdziła, iż organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych uznając nośnik reklamowy za budowlę, nie zbadał dokładnie wszystkich okoliczności sprawy, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji ma charakter lakoniczny. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2006 r., znak: (...), działając w oparciu o art. 134 kpa, Wojewoda (...) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezydenta (...) została doręczona pełnomocnikowi N. S.A. w dniu (...) lutego 2006 r., co wynika z oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego w aktach sprawy. Odwołanie zaś zostało złożone w Urzędzie (...) w dniu (...) marca 2006 r., co potwierdza pieczątka wpływu do Urzędu. W konsekwencji odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowych 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji, czyli z uchybieniem terminu, który upływał w dniu (...) marca 2006 r. Jednocześnie organ wskazał, że strona nie skorzystała z możliwości wynikającej z art. 58 § 1 i 2 kpa, zgodnie z którym termin uchybiony może zostać przywrócony na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wojewoda (...) zwrócił uwagę na charakter prawny terminu do złożenia odwołania, który jest terminem zawitym, a czynność procesowa dokonana po upływie takiego terminu jest z mocy prawa bezskuteczna i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Wskazał na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych w przedmiotowym zakresie. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi N. S.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Spółka wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżąca Spółka zarzuciła, iż ww. postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w szczególności art. 57 § 5 kpa oraz z uchybieniem zasady zawartej w art. 6 i 7 kpa. Wskazała, że wbrew twierdzeniom Wojewody (...) o tym, że termin do wniesienia odwołania został zachowany decyduje data złożenia pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a nie data wpływu odwołania do organu I instancji. Zwróciła uwagę, że odwołanie od decyzji zostało nadane w dniu (...) marca 2006 r. w polskiej palcówce pocztowej. W rezultacie odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, a postanowienie powinno zostać uchylone. Ponadto, Spółka podniosła zarzut naruszenia przez Wojewodę (...) przepisów art. 6 i 7 kpa, poprzez błędne ustalenia okoliczności faktycznych sprawy co powoduje, iż działanie organu w sposób oczywisty narusza interes strony i nie pogłębia zaufania do organu administracji publicznej. Do skargi N. S.A. dołączyła kopię potwierdzenia nadania przesyłki listowej poleconej nr (...) z dnia (...) marca 2006 r. oraz kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki w siedzibie organu w dniu (...) marca 2006 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Obowiązkiem organu administracji publicznej właściwego do rozpatrzenia odwołania jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy odwołanie nie jest obarczona brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności organ może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Stosownie natomiast do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy w tym miejscu podkreślić, że przeprowadzenie wstępnego badania dopuszczalności odwołania i zachowania przez stronę terminu do wniesienia tego środka wymaga od organu administracji publicznej wnikliwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy w zakresie ewentualnego uchybienia terminu. Stwierdzenie bowiem, w trybie art. 134 kpa, uchybienia terminu do wniesienia odwołania powoduje dla strony daleko idące skutki procesowe i konsekwencje w postaci niedopuszczalności dalszego właściwego rozpoznania środka odwoławczego co do istoty. W rezultacie strona niezadowolona z decyzji wydanej przez organ I instancji nie może domagać się skutecznego powtórnego rozpoznania jej sprawy administracyjnej w II instancji. Dlatego też prawidłowość postanowienia wydanego w oparciu o art. 134 kpa w każdym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia stanowiska organu. Organ zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa. oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda (...) stwierdził, iż odwołanie od decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) lutego 2006 r. zostało złożone w siedzibie organu w dniu (...) marca 2006 r., co potwierdza pieczątka wpływu do urzędu. Skoro zatem decyzja ta została doręczona stronie w dniu (...) lutego 2006 r. i termin do wniesienia odwołania upływał w dniu (...) marca 2006 r., to należało stwierdzić, że odwołanie Spółka złożyła po upływie ustawowego 14-dniowego terminu. W związku z powyższym podstawową okolicznością faktyczną, na podstawie której Wojewoda (...) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania było ustalenie, że odwołanie zostało wniesione bezpośrednio w siedzibie organu tj. Prezydenta (...) w dniu (...) marca 2006 r. Potwierdzeniem tej okoliczności jest - zdaniem organu – pieczątka wpływu odwołania do Urzędu (...), Biura Naczelnego Architekta Miasta. Tymczasem skarżąca Spółka podnosi, iż odwołanie od ww. decyzji złożyła za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu (...) marca 2006 r. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jako dowód swojego twierdzenia skarżąca Spółka załączyła kopię potwierdzenia nadania przesyłki listowej poleconej oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki w siedzibie organu w dniu (...)marca 2006 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności w niniejszej sprawie nie można wykluczyć, że odwołanie od decyzji Prezydenta (...) skarżąca Spółka złożyła za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu (...) marca 2006 r. a zatem z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Potwierdza to także kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru przedstawiona przez N. S.A., z (...) stołecznego Warszawy, Biura Naczelnego Architekta Miasta w dniu (...) marca 2006 r., co jest zgodne z treścią prezentaty urzędu, na którą powołuje się Wojewoda (...), a która stanowi jedynie dowód wpływu pisma do urzędu, a nie np. jego osobistego złożenia w siedzibie organu. Wprawdzie w aktach sprawy brak jest koperty, w której strona mogła złożyć odwołanie za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, jednakże nie można wykluczyć, że wspomniana koperta uległa przypadkowemu zniszczeniu lub zaginięciu. W celu właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem Poczty Polskiej i czy możliwe jest odnalezienie koperty, w której to odwołanie zostało wniesione. W szczególności organ zobowiązany jest wyjaśnić, czy przesyłka listowa polecona nr (...) złożona przez N. S.A. w polskim urzędzie pocztowym w dniu (...) marca 2006 r. dotyczy właśnie odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia (...) lutego 2006 r., które wpłynęło do Urzędu w dniu (...) marca 2006 r. Dopiero na podstawie jednoznacznych ustaleń dotyczących powyższych okoliczności możliwe będzie zajęcie przez organ stanowiska w zakresie zachowania terminu do wniesienia przez N. S.A. odwołania od decyzji organu I instancji. Wojewoda (...) nie ustalił jednoznacznie żadnej ze wskazanych wyżej okoliczności. Zamiast tego oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na zestawieniu daty doręczenia decyzji Prezydenta (...) pełnomocnikowi strony i daty wynikającej z pieczątki wpływu odwołania do siedziby tego organu. Wojewoda (...) uchybił zatem bezwzględnie obowiązującym przepisom proceduralnym, w szczególności art. 7 i 77 kpa, a naruszenie to miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik postępowania i obliguje Sąd do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.