VII SA/Wa 1931/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-19
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada dom o znacznej powierzchni, otrzymuje świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne oraz spłaca kredyty, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że poniesienie tych kosztów uniemożliwiłoby jej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny. Posiadanie domu o znacznej powierzchni, otrzymywanie świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz spłacanie kredytów, w sytuacji gdy dochody rodziny wynoszą ponad 5000 zł miesięcznie, nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Krajowej Rady Fizjoterapeutów odmawiającą stwierdzenia prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Skarżący wskazał, że jest inwalidą pierwszej grupy, niezdolnym do samodzielnej egzystencji, a jego rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 5207,36 zł. Posiada dom o powierzchni 172,49 m2 i działkę o powierzchni 24 arów. Wymienił również zobowiązania kredytowe i inne stałe wydatki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. L. na uchwałę Krajowej Rady Fizjoterapeutów z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
[...] złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że skarżący posiada dom o powierzchni 172,49 m2 (w tym 100 m2 przeznaczone jest pod działalność gospodarczą, 72,49 m2 to część mieszkalna) oraz działkę o powierzchni 24 arów.
[...] wskazał, że jest inwalidą pierwszej grupy z tytułu całkowitej utraty wzroku, niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Oświadczył, że na jego utrzymaniu pozostają żona oraz trójka dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 5207,36 zł, na które składają się: renta skarżącego – 1249,86 zł, zasiłek celowy – 542,50 zł, otrzymywane przez żonę skarżącego świadczenie pielęgnacyjne – 1477 zł, zasiłki rodzinne – 438 zł, świadczenie "500 plus" – 1500 zł. Skarżący wskazał ponadto, że z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych dochodów, a w związku z zaskarżoną uchwałą odmawiającą skarżącemu prawa do wykonywania zawodu fizjoterapeuty firma skarżącego generuje duże straty. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił: kredyty w kwotach 1442,36 zł, 795,73 zł, 544,92 zł, media – 671 zł, składka ZUS – 498,54 zł, podatek od nieruchomości – 167,50 zł.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Celem instytucji prawa pomocy, stanowiącej odstępstwo od tej generalnej reguły, jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji.
[...] posiada dom o powierzchni 172,49 m2 (w tym 100 m2 przeznaczone jest pod działalność gospodarczą), we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz trójka dzieci.
Skarżący wraz z żoną otrzymują: rentę, zasiłek celowy, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłki rodzinne oraz świadczenie "500 plus" w łącznej wysokości 5207,36 zł.
Uzasadniając wniosek skarżący podkreślał, że z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych dochodów, a w związku z zaskarżoną uchwałą odmawiającą stwierdzenia prawa do wykonywania zawodu fizjoterapeuty firma skarżącego generuje duże straty
Zauważyć wobec tego trzeba, że jak wynika z akt administracyjnych, [...] będący technikiem masażystą ubiegał się o uzyskanie dodatkowo prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Informacje znajdujące się w dostępnej na stronie Głównego Urzędu Statystycznego bazie internetowej REGON oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazują na prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej pod nazwą "[...]. [...]. [...]".
W ocenie referendarza sądowego twierdzenia skarżącego, że nie uzyskuje z działalności gospodarczej żadnych dochodów, nie mogą być uznane za przekonujące. Zaskarżona uchwała odmawiająca stwierdzenia prawa do wykonywania zawodu fizjoterapeuty nie uniemożliwia skarżącemu prowadzenia działalności, co najwyżej wiąże się z ograniczeniem jej zakresu. Uchwała ta nie stanowi bowiem przeszkody w prowadzeniu działalności w zakresie gabinetu masażu oraz siłowni.
Zauważyć ponadto trzeba, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie należny jest w wysokości 200 zł, wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania wynosiłaby jednorazowo 100 zł (np. ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi czy wpis od skargi kasacyjnej).
W ocenie referendarza sądowego [...] nie wykazał, aby nie był w stanie - bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym - ponieść kosztów we wskazanej wysokości. Poniesienie tych kosztów umożliwiają już chociażby otrzymywane przez skarżącego i jego żonę świadczenia w łącznej wysokości 5207 zł netto miesięcznie.
W związku z powołaniem się przez skarżącego na konieczność spłacania kilku kredytów zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 96/14 LEX nr 1450831, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II OZ 919/12 LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc koszty zakupu żywności, odzieży, leków, wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych.
Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby skarżącemu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło