VII SA/Wa 1934/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-19
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację materialną ośmioosobowej rodziny utrzymującej się z niskich dochodów, a także dodatkowe koszty związane z wypadkiem syna wnioskodawcy. W tych okolicznościach poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru byłoby wydatkiem przekraczającym możliwości finansowe wnioskodawcy.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wraz z żoną, synem, synową i czwórką wnuków (łącznie osiem osób) utrzymuje się z emerytur rolniczych i zasiłków rodzinnych, co daje łączny miesięczny dochód w wysokości 2 219,52 zł brutto. Rodzina posiada dom i gospodarstwo rolne. Dodatkowym obciążeniem są koszty leczenia i rehabilitacji syna, który uległ poważnemu wypadkowi przy pracy. Wnioskodawca dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 12 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi w dniu 10 października br.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona, syn, synowa i czworo wnuków. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez żonę wnioskodawcy z tytułu emerytury rolniczej w wysokości 859,26 zł., przez wnioskodawcę z tytułu emerytury rolniczej w wysokości 859,26 zł. oraz zasiłków rodzinnych jakie syn wnioskodawcy otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501 zł. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2 219,52 zł. brutto. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 200 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha fizycznych. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał ponadto, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania w gospodarstwie domowym, poza wskazanymi w formularzu. Również nikt z domowników nie posiada innych źródeł utrzymania.
J. S. zaznaczył, że w dniu 28 lipca 2011 r. syn W. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym o mało co nie stracił nogi. Doznane obrażenia wiążą się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpływa na pogorszenie i tak trudnej sytuacji materialnej jego rodziny.
Wskazał, że uzyskiwane plony z gospodarstwa rolnego przeznaczane są na własne potrzeby rodziny, a pozyskiwane drewno z własnego lasu o powierzchni 1,6 ha zapewnia opał. Nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Dodał, że także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza synową, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tego celu, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z konta bankowego za ostatnie miesiące.
Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, z której wynika, że w kwietniu 2011 r. opłata wynosiła 421,67 zł., w maju 396,01 zł., w czerwcu 388,18 zł., w lipcu 383,92 zł., sierpniu 399,64 zł. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Oceniając sytuację finansową J. S. uznano, że wnioskodawca wykazał, iż w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zawnioskowanym zakresie. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje osiem osób, w tym czwórka wnuków kontynuujących naukę, które utrzymują się z dochodu o łącznej wysokości 2 219,52 zł. Rozpoznając wniosek wzięto także pod uwagę fakt, iż w lipcu 2011 r. syn wnioskodawcy uległ wypadkowi przy pracy na roli, co wiążę się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z jego leczeniem i rehabilitacją.
W tej sytuacji uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło