VII SA/Wa 1935/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B. W. i J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał B. i J. W. wstrzymanie prowadzenia rozpoczętych robót budowlanych przy obiekcie budynku gospodarczego na działce nr [...] obręb W., gmina G. oraz nałożył obowiązek przedstawienia w określonym terminie oceny technicznej wykonanych robót dotyczących budynku gospodarczego wraz z oceną przydatności do użytkowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E., na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego w/w postanowieniem w zakresie wykonania i dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, na podstawie art. 157 § 1, 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., stwierdził nieważność powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. W uzasadnieniu organ podał, iż wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego może nastąpić w przypadku nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, mających na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a zatem brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 3 cytowanej ustawy. Organ wskazał, że konsekwencją postanowienia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 Prawa budowlanego powinno być wydanie decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 2 lub w art. 51 ust. 1 w okresie obowiązywania postanowienia lub umorzenie postępowania po upływie ustawowego terminu dwóch miesięcy. Ponadto organ stwierdził, iż zgłoszenie obejmowało remont budynku gospodarczego, podczas gdy obiekt został rozebrany w całości, a w jego miejsce - z przesunięciem o 40 cm. - został wybudowany nowy budynek gospodarczy, bez pozwolenia na budowę. Postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, a nie w trybie art. 50 i następnych, zatem kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. i J. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ocenił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E. powinien wszcząć postępowanie administracyjne w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wskazał, iż z materiału dowodowego sprawy – w tym z oświadczenia złożonego przez skarżących podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] marca 2008 r. wynika, że na terenie działki nr [...] obręb W., gmina G. został wybudowany nowy obiekt budowlany o funkcji gospodarczo-garażowej. Organ wyjaśnił, iż z uwagi na wymiary obiektu budowlanego (8,00m x 6,00m), jego realizacja wymaga pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję wnieśli B. W. i J. W., zarzucając: - naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] kwietnia 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, - naruszenie norm postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem skarżących, sporny budynek nie powinien podlegać nakazowi rozbiórki w trybie art. 48, lecz procedurze przewidzianej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili, iż organ II instancji nie przeprowadził wnioskowanych przez nich dowodów, m.in. dowodu z wizji lokalnej miejsca remontu oraz zeznań stron i świadków na okoliczność, że wykonane prace stanowiły jedynie prace remontowe oraz że były wykonywane na istniejących fundamentach, jak również że przesunięciu uległa jedna ze ścian budynku, a nie cały obiekt. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...], stwierdzającej wykonanie obowiązku w zakresie sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej przeprowadzonych robót budowlanych przy obiekcie budynku gospodarczego na działce nr [...] obręb W., gmina G. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Przesłanki jego zastosowania zostały wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej orzekający jako organ nadzorczy posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne, oceniając czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji istniały przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność decyzji, należy bezspornie ustalić wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Zgodzić się należy z organami orzekającymi, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dotycząca rażącego naruszenia prawa. Na temat tej przesłanki wielokrotnie wypowiadała się doktryna prawa i orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym rażące naruszenie prawa jest to naruszenie oczywiste, pozostające w sprzeczności z przepisem prawa, który jest czytelny i nie wymaga wykładni, a przy tym naruszenie to powoduje, iż powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. W niniejszej sprawie miało miejsce rażące naruszenie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Przede wszystkim należy podkreślić, że tryb przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie mógł być zastosowany do wybudowanego budynku gospodarczego. Z akt sprawy wynika bezspornie, że inwestor zgłosił remont budynku, jednak ze względu na zły stan techniczny obiektu rozebrał budynek objęty zgłoszeniem remontu i wybudował inny, na nowych fundamentach, z przesunięciem od granicy o ok. 40 cm. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Przedmiotowa inwestycja polegała nie na remoncie istniejącego obiektu, lecz na budowie obiektu nowego, dlatego wymagane było dla jej wykonania uzyskanie pozwolenia na budowę. Fakt wybudowania nowego obiektu potwierdzony został rozprawą administracyjną z dnia [...] marca 2008 r. (protokół z niej skarżący podpisali), a także ekspertyzą, jaką inwestorzy przedstawili powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego, do sporządzenia której byli zobowiązani postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Przepisy art. 48 i art. 50-51 Prawa budowlanego przewidują dwa różne tryby postępowania, które nie mogą być stosowane zamiennie. Przepis art. 50 ma charakter incydentalny, prewencyjny i związany jest z art. 51 Prawa budowlanego. W sprawie niniejszej przepis ten nie mógł mieć zastosowania, gdyż postępowanie przed organem nadzoru budowlanego powinno być prowadzone na podstawie art. 48, który dotyczy obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Należy nadmienić, że nawet gdyby organ miał możliwość orzekania w tym trybie, to decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 3 powinna być poprzedzona wydaniem decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie taka decyzja nie została wydana. A zatem, obowiązkiem organu było stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.