VII SA/Wa 1937/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. sprawy ze skargi H. i Z. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia [...] lipca 2007r., nr [...] działając na podstawie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) umorzył postępowanie w sprawie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w N. przy ul. S., stanowiącej własność H. i Z. B. Organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 8 maja 2007r. dokonano oględzin działki nr ew. [...] stanowiącej własność H. i Z. B., zlokalizowanej w N. przy ul. S. W trakcie przedmiotowej kontroli ustalono, że w ścianie szczytowej budynku znajdują się 2 okna (na I piętrze oraz na poddaszu). Z oświadczenia B. Z. poprzedniej właścicielki nieruchomości przy ul. S. 52 wynikało, iż w latach 1995-1998 wyraziła zgodę na usytuowanie 2 okien o wymiarach 50x80, wychodzących na jej działkę od strony wschodniej, co potwierdziła własnoręcznym podpisem w dniu 30 maja 2007r. Ponadto kierownik budowy w dniu 10 listopada 1998r. zaistniałą sytuację opisał w Dzienniku Budowy, a projektant naniósł zmiany w projekcie. W ocenie organu, A. B., stając się właścicielką nieruchomości przy ul. S. znała faktyczny stan zabudowy sąsiedniej działki, zatem brak było podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 sierpnia 2007r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r, poz. 1071 z późn. zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. B. - uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] lipca 2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po rozpatrzeniu akt sprawy, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 105 § 1 K.p.a., na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. W opinii organu II instancji na obecnym etapie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. S. w N. przesłanka bezprzedmiotowości nie występowała. Umorzenie postępowania uzasadniono wyłącznie tym, że poprzednia właścicielka działki przy ul. S.- B. Z. wyraziła zgodę na obecne usytuowanie przedmiotowych okien, a A. B., stając się właścicielką w/w posesji znała faktyczny stan zabudowy sąsiedniej działki. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z § 12 ust. 3 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.) odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m. Wyrażenie zgody przez poprzednią właścicielkę działki przy ul. S. na zlokalizowanie okien w ścianie budynku, usytuowanej w ostrej granicy z posesją sąsiednią pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przepisy określające m.in. odległość zabudowy od granicy działki budowlanej są bowiem przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie mogą zostać wyłączone poprzez zawarcie umowy cywilno -prawnej. Ponadto jak wynikało z zapisu w Dzienniku Budowy przedmiotowego budynku obecna lokalizacja spornych otworów okiennych nie została przewidziana w projekcie budowlanym obiektu zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Tym samym nie można było uznać, że postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie okien w ścianie budynku mieszkalnego stało się bezprzedmiotowe. Zapis w Dzienniku Budowy w/w budynku mieszkalnego na temat aktualnej lokalizacji otworów okiennych bez uwzględnienia tej lokalizacji w projekcie budowlanym obiektu nie jest okolicznością, dającą inwestorowi prawo od zastosowania takiego rozwiązania architektonicznego. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien rozważyć przeprowadzenie niniejszego postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, mając jednocześnie na względzie, iż wydane orzeczenie winno spełnić wymogi art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie złożyli H. i Z. B. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, przez niezgodne z prawem uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, podczas gdy sprawa niniejsza powinna być rozpatrzona co do meritum poprzez oddalenie w całości odwołania wniesionego przez A. B. jako niezasadnego i bezpodstawnego. W ocenie skarżących naruszono ponadto art. 7 k.p.a, art. 9 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez zaniedbania przy zbieraniu i ocenie materiału dowodowego i nie uwzględnienie oświadczenia z dnia 30 maja 2007r. poprzedniego właściciela nieruchomości sąsiedniej, tj. B. Z. w przedmiocie wyrażenia zgody na usytuowanie 2 okien o wymiarach 50x80, wychodzących na jej działkę od strony wschodniej oraz nie uwzględnienie okoliczności, że A. B. stając się właścicielką nieruchomości znała stan faktyczny i prawny własnej działki oraz stan zabudowy sąsiedniej działki. Nie wzięto pod uwagę wyjaśnień strony i innych świadków powołanych w sprawie, dotyczących wyrażenia zgody przez poprzedniego właściciela na usytuowanie przedmiotowych okien. Dla prawidłowej oceny prawnej przedmiotowej sprawy nie bez znaczenia był fakt, że poprzednia właścicielka nieruchomości, tj. p. B. Z. wyraziła zgodę na usytuowanie 2 okien o wymiarach 50 x 80, wychodzących na jej działkę od strony wschodniej. Fakt wyrażenia zgody potwierdził także syn B. Z. Skoro dopuszczalne jest i w pełni sankcjonowane przez system prawny wyrażenie zgody przez właściciela sąsiedniej nieruchomości np. na usytuowanie budynku w jego granicy, to tym bardziej powinno się uwzględniać w takich sprawach zgodę na usytuowanie okien wychodzących na sąsiednią działkę, przez właściciela tej nieruchomości. Stąd też nie można mówić o naruszeniu przepisów prawa budowlanego, skoro istniała zgoda sąsiada na usytuowanie otworów okiennych wychodzących na jego nieruchomość, a cała sytuacja nie została zatajona przez właściciela, który taką inwestycję przeprowadził, lecz prawnie usankcjonowana przez kierownika budowy i projektanta, którzy dokonali stosownych zapisów w dokumentacji budowy. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił przepis art. 138 § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem Sądu, organ II instancji słusznie uznał, iż w przedmiotowej sprawie należy ponownie zbadać czy zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego. Istotną kwestią w niniejszej sprawie jest zagadnienie "bezprzedmiotowości postępowania" jako przesłanki jego umorzenia. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi artykuł 105 k.p.a., oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24.04.03r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25). Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty. Jego umorzenie powinno być traktowane jako środek ostateczny i mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, iż organ I instancji nie wykazał w sposób należyty, czy istniały przesłanki, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym. Nie można uznać za prawidłowe twierdzenia organu, iż wyrażenie zgody przez byłą właścicielkę nieruchomości B. Z. na usytuowanie okien w budynku stanowiło przesłankę uzasadniającą umorzenie postępowania odwoławczego. Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest fakt wykonania otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego usytuowanego przy granicy nieruchomości. Podnieść należy, iż żadna zgoda sąsiada nie upoważnia inwestora do naruszenia przepisów powszechnie obowiązujących. Organ nadzoru budowlanego I instancji winien był w sposób bezsporny wykazać czy samowolne wykonanie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku narusza § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, biorąc również pod uwagę czy naruszona została wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich. Organy administracji orzekające w rozpatrywanej sprawie miały obowiązek sprawdzenia czy zatwierdzony projekt budowlany przewidywał umiejscowienie okien w sienie szczytowej. Na marginesie wskazać należy, iż w aktach administracyjnych brak jest decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku oraz kompletnego projektu budowlanego. Podstawy do stwierdzenia prawidłowości wykonanych okien nie mógł stanowić zapis w Dzienniku Budowy dokonany przez kierownika budowy i naniesione zmiany w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. na mocy, którego przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naruszenie bowiem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego co do ogólnych i szczególnych zasad dotyczących dowodów i ich oceny spowodowało, iż niemożliwe było w postępowaniu odwoławczym zastosowanie art. 136 k.p.a. - to jest przeprowadzenia przez organ II instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W przedmiotowej sprawie organ II instancji wydając decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie wskazał jakie okoliczności nie zostały udowodnione. Na marginesie wyjaśnić należy, iż bezpodstawne są twierdzenia strony skarżącej zawarte w skardze, iż "dopuszczalne jest i w pełni sankcjonowane przez system prawny wyrażenie zgody przez właściciela sąsiedniej nieruchomości np. na usytuowanie budynku na jego granicy". Trybunał Konstytucyjny bowiem wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r, sygn. akt UP 11/01 (OTK 2001/2/33) orzekł, iż § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126). W świetle przytoczonych faktów, podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).