VII SA/Wa 1937/15

WyrokWSA w Warszawie2016-08-25

Skład orzekający: Joanna Gierak Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na roboty budowlane, jeśli roboty te dotyczą nieruchomości wspólnej, a wnioskodawca wywodzi swój interes prawny z faktu, że jest współwłaścicielem tej nieruchomości i lokal znajduje się na ostatniej kondygnacji?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej, jeśli wykaże swój indywidualny interes prawny. Interes ten może wynikać z faktu, że roboty budowlane, takie jak ocieplenie budynku, remont balkonów czy montaż daszków, mogą bezpośrednio wpływać na jego lokal, nawet jeśli nie przekraczają norm prawnych, a spółdzielnia mieszkaniowa, jako zarządca nieruchomości wspólnej, nie uzyskała zgody wszystkich współwłaścicieli na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.
Stan faktyczny
Skarżący S.W. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na roboty budowlane (ocieplenie budynku, remont balkonów, montaż daszków itp.). Organy administracji uznały, że skarżący nie ma przymiotu strony, ponieważ roboty dotyczą nieruchomości wspólnej, a on nie wykazał indywidualnego interesu prawnego. Skarżący twierdził, że inwestycja oddziałuje na jego lokal i że spółdzielnia nie uzyskała zgody wszystkich współwłaścicieli na czynności przekraczające zwykły zarząd.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk ( spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania S. W. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] umarzającą wszczęte na wniosek S. W. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2014 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "S."pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na ociepleniu budynku oraz montażu daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, remoncie balkonów, montażu okien w ścianach luksferowych, wymianie opaski, ociepleniu dachów skośnych, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami, usytuowanym na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. S. [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił stan faktyczny sprawy i zasady rządzące postępowaniem nieważnościowym. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2014 r. nr [...], zostało wszczęte na wniosek S. W. Powołując się na art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego organ wskazał, że skarżący nie ma przymiotu strony w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił czym jest obszar oddziaływania obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego i zwrócił uwagę, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Z akt sprawy wynika też, że S. W. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...]. Skarżący wywodzi swój interes prawny do kwestionowania tej decyzji z faktu, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...] w W. oraz z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej (użytkownikiem wieczystym). Organ wskazał, że z dokumentacji projektowej wynika, że zakresem obejmuje wykonanie robót budowlanych polegających na ociepleniu budynku oraz montażu daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, remoncie balkonów, montażu okien w ścianach luksferowych, wymianie opaski, ociepleniu dachów skośnych, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami, usytuowanym na działce o nr ew. [...] przy ul. S. [...] w W. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.), zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.). Stosownie zaś do ww. art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Organ podkreślił więc, że stoi na ugruntowanym już stanowisku, że zarząd Spółdzielni kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz. A więc na gruncie rozpoznawanej sprawy zarząd nieruchomością wspólną sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "S.". Podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej, jest więc spółdzielnia mieszkaniowa, reprezentowana przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego może natomiast wystąpić we własnym imieniu jako strona postępowania administracyjnego w sprawie, w której może wystąpić także spółdzielnia, jeśli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. Biorąc to pod uwagę, przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wskazał, że sporna inwestycja polega na ociepleniu budynku oraz montażu daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, remoncie balkonów, montażu okien w ścianach luksferowych, wymianie opaski, ociepleniu dachów skośnych. Zamierzone roboty budowlane zostały zaprojektowane wyłącznie na nieruchomości wspólnej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W myśl przyjętych w judykaturze poglądów za elementy takie uważa się fundamenty, dach, ściany nośne, klatkę schodową, przewody, instalacje wodne, ogrzewanie itp. Obszar oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem lokalu nr [...] w budynku przy ul. S. [...] w W.. Charakter robót budowlanych wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości korzystania z lokalu nr [...], które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności planowana inwestycja nie przesłania lokalu nr [...] w stopniu ponadnormatywnym. Ponadto sporne przedsięwzięcie nie powoduje ponadnormatywnych ograniczeń w zakresie dostępu do światła słonecznego, bądź też możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sam fakt, iż pogrubienie ścian poprzez dodanie warstwy izolacyjnej zawsze powoduje zmniejszenie światła otworu okiennego nie przesądza o tym, że to ograniczenie ma charakter ponadnormatywny. Sporna inwestycja nie wpływa ponadto na warunki ochrony przeciwpożarowej lokalu nr [...], jak również nie niesie ze sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie pól elektromagnetycznych. Biorąc to wszystko pod uwagę organ stwierdził, że lokal nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych robót budowlanych, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tak rozumiany obszar oddziaływania spornej inwestycji w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem lokalu Skarżącego. Przymiotu strony S. W. nie można wywodzić z tego, iż z uwagi na "fakt usytuowania mojego lokalu na ostatnim piętrze budynku, wszystkie te roboty ingerują w moją odrębną własność lokalu". Jak zostało wskazane powyżej sporna inwestycja obejmuje swoim zakresem wyłącznie nieruchomość wspólną, nie obejmuje lokalu stanowiącego odrębną własność Skarżącego. S. W. nie wskazał zaś w jaki sposób roboty budowlane objęte kwestionowanym pozwoleniem na budowę miałyby powodować prawne ograniczenia w możliwości korzystania z należącego do Skarżącego lokalu, a tym samym nie wykazał własnego indywidualnego interesu prawnego. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że jego przymiot strony wynika ze skutków ocieplenia budynku, tj. m. in. pogrubienia ścian poprzez dodanie warstwy izolacyjnej, organ wyjaśnił, że powyższe w żaden sposób nie wpływa na możliwość zgodnego z prawem korzystania - z jego lokalu. Sam fakt, iż ocieplenie budynku powoduje nieznaczne zmniejszenie światła otworu okiennego, nie powoduje ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie dostępu do światła słonecznego. Natomiast może to jedynie świadczyć o ewentualnym interesie faktycznym S. W. Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanych nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...], zostało wszczęte na wniosek S. W., który - jak wykazano wyżej- nie posiada przymiotu strony. Powyższe ustalenie obliguje zatem, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., do umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem podmiotu nieuprawnionego, z uwagi na brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2015 r. znak: [...] złożył S. W. wnosząc o jej uchylenie, o uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie posiadam interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony i w konsekwencji umorzenie postępowania, podczas gdy interes ten wynika z: a) braku uzyskania przez spółdzielnię mieszkaniową, sprawującą wyłącznie zarząd powierzony, mojej zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, w której inwestycja objęta pozwoleniem na budowę, umiejscowiona została na nieruchomości wspólnej, której jestem współwłaścicielem i zakres jej, przekraczał czynności zwykłego zarządu; b) zakresu inwestycji, która w bezpośredni sposób oddziałuje na moją odrębną własność lokalu. 2) naruszenie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że spółdzielnia mieszkaniowa nie jest obowiązana do uzyskania zgody od współwłaścicieli nieruchomości wspólnej na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane; 3) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawo Budowlane poprzez błędną wykładnię i uznanie, że interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę utożsamiany jest wyłącznie przez obszar oddziaływania obiektu rozumiany jako brak zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Skarżący wskazał, że Spółdzielnia nie uzyskała zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej do przeprowadzenia inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, do czego była zobowiązana. Wskazał, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno- budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę (wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r. II OSK 332/2012). Oceniając zatem występowanie interesu prawnego organ winien ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na odrębną własność lokalu, niezależnie od tego czy oddziaływanie to jest sprzeczne, czy też nie jest sprzeczne z prawem. Biorąc pod uwagę zakres planowanej inwestycji, ustalenie to powinno mieć charakter twierdzący. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż skarżący jest właścicielem lokalu położonego na ostatnim piętrze budynku, a inwestycja dotyczyła m.in. ocieplenia budynku oraz montażu daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, remontu balkonów, montażu okien w ścianach luksferowych, wymianie opaski, ociepleniu dachów skośnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Badając legalność zaskarżonej decyzji -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2014 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "S. " w W. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na ociepleniu budynku oraz montażu daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, remoncie balkonów, montażu okien w ścianach luksferowych, wymianie opaski, ociepleniu dachów skośnych, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami, usytuowanym na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. S. [...] w W. Stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). W doktrynie prawa administracyjnego rozróżnia się materialne i procesowe ujęcie decyzji. Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest m.in. decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., czyli decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania). (por. wyrok WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2012 r. VII SA/Wa 1819/11, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; Komentarz do art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w: Czesław Martysz, LEX Komentarz, stan prawny 1 sierpnia 2010 r.). W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1998 r., II SA 70/98, Lex nr 43205). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać za przedwczesne rozstrzygnięcia organów obu instancji umarzające postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość podmiotową dalszego postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, postępowaniem nadzorczym prowadzonym w celu ustalenia czy kontrolowana decyzja zawiera wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. wady powodujące jej nieważność. Jednakże również takie postępowanie (tak jak i postępowanie zwykłe) wymaga od organu w pierwszej kolejności przeprowadzenia postępowania wstępnego, formalnoprawnego, w tym ustalenia czy wnioskodawcą tego postępowania jest strona posiadająca interes prawny. W niniejszej sprawie organy uznały, że przyczyną uzasadniającą umorzenie postępowania w sprawie spornych robót budowlanych jest okoliczność, iż S. W. - inicjator postępowania nieważnościowego - nie ma legitymacji do jego prowadzenia. W ocenie Sądu jest to błędne założenie. Z dokumentacji projektowej spornego przedsięwzięcia wynika, że obejmuje ono swym zakresem realizację następujących robót budowlanych w budynku wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W.: -wykonanie ocieplenia budynku -montaż daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, -remont balkonów, montaż okien w ścianach luksferowych, - wymianę opaski, -ocieplenie dachów skośnych. Bezspornie skarżący S. W. nie brał udziału w postępowaniu o udzielenie omawianego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Skarżący wywodzi swój interes prawny do kwestionowania tej decyzji z faktu, że jest właścicielem lokalu nr [...] - lokalu znajdującego się na ostatniej kondygnacji. Zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest zatem posiadanie przez skarżącego statusu strony na gruncie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten określa krąg podmiotów posiadających przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę oraz posługuje się dodatkowo pojęciem oddziaływania obiektu budowlanego. Z treści tego przepisu wynika szereg istotnych konsekwencji prawnych znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Przepis ten przewiduje szczególny reżim prawny w stosunku do ogólnych zasad prawa administracyjnego. Stanowi on szczegółowe unormowanie w odniesieniu do pojęcia strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podstawowym celem tego przepisu jest usprawnienie i przyspieszenie procedur prowadzących do realizacji określonych przedsięwzięć budowlanych. Ustawowe pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu budowlanego" ma na celu w miarę możliwości precyzyjne zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich w ramach tego postępowania. Stąd też w art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane wprowadzono definicję legalną tego pojęcia, zgodnie z którą przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (por. wyrok NSA z 17 marca 2011 r. II OSK 513/10, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Poddana kontroli w postępowaniu nieważościowym miała być decyzja Prezydenta [...] z [...] marca 2014 r. nr [...], zezwalająca na wykonanie ocieplenia budynku oraz montaż daszków nad balkonami ostatniej kondygnacji, remont balkonów, montaż okien w ścianach luksferowych, wymianę opaski, ocieplenie dachów skośnych, w budynku przy ul. S. [...] w W. Za organem wskazać też należy, że zarząd Spółdzielni kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz. Właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego może natomiast wystąpić we własnym imieniu jako strona postępowania administracyjnego w sprawie, w której może wystąpić także spółdzielnia, jeśli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. W ocenie Sądu, wnioskodawca postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych w budynku przy ul. S. [...] w W. – S. W.- dysponuje przymiotem strony w tym postępowaniu. S. W. jest właścicielem lokalu na ostatniej kondygnacji a więc roboty prowadzone w ścianie (dachu) budynku i wymiana daszku nad należącym do jego lokalu mieszkalnego, balkonu będą legitymowały właściciela lokalu znajdującego się na ostatniej kondygnacji do występowania w postępowaniu w sprawie tego pozwolenia. W takim znaczeniu ma to przecież bezpośredni wpływ na prawa właścicielskie. Zgodzić się należy z organem, że sam fakt pogrubienia ścian poprzez dodanie warstwy izolacyjnej zawsze powoduje zmniejszenie światła otworu okiennego - nie przesądza jednak o tym, że to ograniczenie ma charakter ponadnormatywny. Niemniej o interesie prawnym nie decyduje naruszenie konkretnych przepisów lub norm a sama realna możliwość powstania takiej sytuacji. Właśnie uczestnictwo w procesie ma zagwarantować, że do takiej sytuacji nie dojdzie. Wskazać też należy, że opis zamierzenia budowlanego szczegółowo opisuje zakres robót dotyczących remontu balkonów. Wynika z niego, że konieczne będą prace pozwalające na odsłonięcie betonowej płyty balkonu. Oznacza to nie tylko bezpośrednią ingerencję w część przynależną do mieszkania ale także wymagać będzie przeprowadzenia prac w ścianie przylegającej do balkonu, w szczególności w zakresie drzwi balkonowych. Przede wszystkim jednak trzeba wskazać, że za przyznaniem Skarżącemu przymiotu strony przemawia treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. II OPS 2/15, w której wskazano, że " Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej." Uchwała ta jest powtórzeniem poprzednio zajmowanego przez NSA stanowiska wyrażonego w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt II OPS 2/12 o następującej treści: "Wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej." Z przytoczonej uchwały wynika, iż na podstawie ww. art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zarząd spółdzielni ma prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, ale dotyczy to wyłącznie czynności nie przekraczających zwykłego zarządu. W sytuacji, gdy rodzaj robót budowlanych przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, spółdzielnia musi uzyskać zgodę wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości. Należało tym samym określić zakres robót objętych pozwoleniem na budowę i dokonać ich kwalifikacji w kontekście przywołanych uchwał NSA. W sytuacji ustalenia, że tego rodzaju roboty przekraczają zakres zwykłego zarządu, nie można, zdaniem Sądu, Skarżącemu odmówić przymiotu strony w sprawie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie aprobuje stanowiska organów. A zatem w zaistniałej sytuacji decyzje organów obu instancji należało uchylić jako naruszające prawo. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić powyższe uwagi w zakresie interesu prawnego Skarżącego. Ujawnione naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 200 czyli jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło