VII SA/Wa 1938/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-28
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego uznanych następnie za niezgodne z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę budynku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które zostały następnie uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją (w części obejmującej wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania"), stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji legalizacyjnej, w tym zaświadczenia o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucił przedwczesne wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia wniosku o zawieszenie postępowania legalizacyjnego do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydana dnia [...] września 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania B. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 2007r. nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] przy ul. W. w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Organ ustalił, że inwestorzy wybudowali dom mieszkalny jednorodzinny
w warunkach samowoli budowlanej. Z uwagi na przewidzianą przepisami prawa budowlanego (art. 48 ust. 1 i 3) możliwość legalizacji samowoli budowlanej organ postanowieniem nr [...], wydanym dnia [...] sierpnia 2007r. zobowiązał inwestora do przedłożenia stosownej dokumentacji budowlanej tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponieważ inwestor nie wykonał zobowiązania PINB był zobowiązany treścią przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki wybudowanego obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. J.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie bez rozstrzygnięcia wniosku zgłoszonego
w sprawie zawieszenia postępowania legalizacyjnego do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do jego działki.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Sąd kontroluje rozstrzygnięcia jakie zapadają w postępowaniu administracyjnym pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przy czym stosowanie do art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną co znaczy, że może zaskarżoną decyzję uchylać także
z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Przedmiotem oceny sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] września 2007r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2007r. nakazująca rozbiórkę budynku mieszkalnego.
Decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie art. 48 ust. 4 prawa budowlanego w sytuacji nie przedstawienia przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy miedzy innymi niewykonania obowiązku przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Decyzja organu w dacie jej wydania nie naruszała prawa jednakże już po jej wydaniu na skutek pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 20 grudnia 2007r. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt: P 37/2006 w którym Trybunał orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane częściach obejmujących wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne
z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Fakt ten ma istotne znaczenie dla wyniku toczącego się postępowania
w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygniecie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym dla danego postępowania.
W odniesieniu do decyzji i postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym właściwy tryb ich wyeliminowania z obrotu prawnego w sytuacji uznania przepisu na podstawie którego zostały wydane za niezgodny z Konstytucją normuje art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Tak więc wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność podstawy prawnej wydanej decyzji lub postanowienia – zgodnie z art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy postępowanie administracyjne w niej prowadzone było w oparciu o art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane, a więc przepisów które zostały uznane za niekonstytucyjne w części obejmujących wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania". Wobec tego, iż została spełniona dyspozycja art.145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło