VII SA/Wa 194/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. S., H. S. i R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : udzielenia pozwolenia na budowę postanawia : odmówić K. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 22 kwietnia 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez K. S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 12 maja 2010 r. wezwano K. S. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego utrzymuje siebie i rodzinę, gdyż w punkcie 10 formularza dochody nie wskazał żadnego źródła dochodu zarówno swojego jak i małżonki (np. z tytułu umowy o pracę, o dzieło, umów zlecenia, renty, emerytury, itp.), czy wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego, np. ze sprzedaży płodów rolnych lub hodowli zwierząt, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. na jaki cel zaciągnął kredyt w banku, do kiedy będzie on spłacany i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 31 maja 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiści, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 95 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 12,27 ha fizycznych oraz budynki gospodarcze. Dodał, iż posiada kredyt w banku w wysokości 33.941,00 złotych. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca utrzymuje się wraz z rodziną z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,27 ha. Oświadczył, że zajmuje się hodowlą krów mlecznych i uzyskuje dochód z tytułu sprzedaży wyprodukowanego mleka w wysokości około 5.000,00 złotych miesięcznie. Dodał, iż czasami uzyskuje także dochód ze sprzedaży krów i cieląt w wysokości około 10.000,00 złotych rocznie oraz otrzymuje dopłaty unijne w wysokości 20.000,00 złotych rocznie. Wnioskodawca wskazał, iż z uzyskiwanego dochodu ponosi koszty stałe z tytułu opłat za energię elektryczną około 300,00 złotych miesięcznie, telefon w wysokości 100,00 złotych miesięcznie, wodę w wysokości 300,00 złotych rocznie, opał w wysokości 5.000,00 złotych rocznie oraz wydatki na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, utrzymanie i wykształcenie córki uczęszczającej do szkoły średniej w wysokości około 3.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że 8 lat temu zaciągnął kredyt na zakup ziemi, którego ostatnią ratę w wysokości 900,00 złotych plus odsetki zapłaci w czerwcu 2010 r. Zaznaczył, że wziął kolejny kredyt inwestycyjny na okres dwóch lat na zakup ciągnika rolniczego z turem, którego miesięczna rata wynosi 1.742,000 złotych plus odsetki. Wskazał, iż ponosi także kwartalnie koszty ubezpieczenia siebie i żony w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości 600,00 złotych oraz koszty ubezpieczenia budynków, samochodu i ciągnika w wysokości 2.500,00 złotych rocznie. Oświadczył, iż w ciągu roku wydaje na zakup paszy dla zwierząt około 10.000,00 złotych, paliwo do ciągnika 8.000,00 złotych, opryski, nawozy, nasiona 18.000,00 złotych, lekarstwa dla zwierząt w wysokości 2.000,00 złotych. Dodał, iż pozostałą sumę przeznacza na prowadzenie gospodarstwa rolnego, naprawę i kupno maszyn oraz części rolniczych, zakup sznurka do pras, zakup folii do sianokiszonki, itp. Mając na uwadze powyższe dane uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, iż zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października (I SA/Kr 1047/08, Lex nr 507289) "w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia". Nie można natomiast uznać by wnioskodawca posiadający stały dochód miesięczny w wysokości około 5.000,00 złotych oraz dodatkowy dochód z tytułu sprzedaży krów mlecznych i cieląt w wysokości około 10.000,00 złotych rocznie znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalającej mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto, wnioskodawca otrzymuje dopłaty unijne w wysokości 20.000,00 złotych rocznie. Trudno zatem uznać, go za osobę znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającą środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zauważyć należy, że koszty utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny są mniejsze, gdyż uzyskane produkty rolne (np. owoce, warzywa, mleko, itp.) wnioskodawca może wykorzystać we własnym gospodarstwie domowym bez konieczności ich zakupu. Podkreślić należy, że także bank udzielając wnioskodawcy kolejnego kredytu ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do jego przyznania, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nim związanych. Strona natomiast nie wskazała, by miała problemy ze spłatą kredytów z uzyskiwanych dochodów, a ponadto w czerwcu spłaci już w całości jeden z dwóch posiadanych kredytów. W świetle powyższego, uznano że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.