VII SA/Wa 1942/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-03
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem obowiązków sanitarnych może być kwestionowane w zakresie merytorycznej zasadności pierwotnej decyzji nakładającej te obowiązki?Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie może badać prawidłowości pierwotnej decyzji nakładającej obowiązki niepieniężne, jeśli strona nie skorzystała z możliwości odwołania od tej decyzji. Kontrola sądu ogranicza się do oceny, czy nałożone obowiązki zostały wykonane i czy wymiar grzywny jest prawidłowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy decyzję o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona w związku z niewykonaniem przez skarżącego obowiązku zapewnienia dobrego stanu technicznego ścian, podłóg i sufitów w sklepie spożywczo-przemysłowym, wynikającego z decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 2011 r. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia grzywny, twierdząc, że utrzymuje właściwy stan sanitarny w sklepie i że organy sanepidu traktują przepisy formalnie. Sąd oddalił skargę, uznając, że kontrola sądu nie obejmuje badania prawidłowości pierwotnej decyzji nakładającej obowiązki.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Sygn. akt VII SA/Wa 1942 /14
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267) po rozpoznaniu zażalenia K. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", utrzymał w mocy postanowienie [...] z dnia [...] czerwca 2014r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem obowiązków określonych w punkcie 4 decyzji Nr [...] z dnia [...]sierpnia 2011r. nakazującej w pkt 4 zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że podczas kontroli
przeprowadzonej w dniu 21 lipca 2011r. przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w sklepie spożywczo- przemysłowym mieszczącym się przy ul. [...] w W. stwierdzono szereg uchybień sanitarno-higienicznych dotyczących m.in. niewłaściwego stanu sanitarnego zaplecza lokalu (podłogi, ściany, sufity), brudnego sprzętu i wyposażenia, niewłaściwego sposobu przechowywania produktów spożywczych, obecności insektów w obiekcie, braku segregacji środków spożywczych, braku opracowania i wdrożenia dobrych praktyk higienicznych. Szczegółowy przebieg i zakres kontroli zawiera protokół kontroli sanitarnej nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., którego treść została przedstawiona K. G., właścicielowi obiektu kontrolowanego.
W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] lipca 2011r. wydał decyzję administracyjną znak [...] nakazującą stronie: w pkt. 1. zaprzestać sprzedaży rozważanych wędlin; w pkt. 2. zaprzestać magazynowania środków spożywczych w pomieszczeniach zaplecza; w pkt. 3. zabezpieczyć zakład przed dostępem szkodników oraz zlikwidować owady obecne w zakładzie; w pkt. 4. zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu; w pkt. 5. opracować, wdrożyć i przestrzegać zasady Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP); w pkt. 6. przedłożyć w PSSE w [...], ul. [...] dokumentację lekarską dla celów sanitarno-epidemiologicznych 9 osób zatrudnionych w zakładzie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zobowiązał K. G. do wykonania wymienionych obowiązków w pkt. 1, 2, 3 i 6 w terminie do 7 dni od daty doręczenia decyzji, a w pkt 4 i 5 - do dnia 31 października 2011r.
W związku z niewykonaniem pkt 1, 4 i 5 przedmiotowej decyzji organ
I instancji wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w dniu
[...] lutego 2012r. - nakładając na stronę grzywnę w wysokości 1 000,00 złotych oraz opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 złotych oraz został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...]. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
w [...].
W związku z dalszym niewykonywaniem obowiązków decyzji z dnia
[...] sierpnia 2011r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]wydał postanowienie o nałożeniu II grzywny w celu przymuszenia w dniu [...]czerwca 2012r. - nakładając na stronę grzywnę w wysokości 3 000,00 złotych oraz opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 złotych.
W dniu 7 grudnia 2012r. przeprowadzono kolejną kontrolę sprawdzającą
w sklepie mieszczącym się przy ul. [...] w W., która ponownie wykazała, iż nie zostały wykonane obowiązki zawarte w pkt 1, 4 i 5 decyzji nr [...] z dnia [...]sierpnia 2011r. Jednocześnie odnotowano nieprawidłowości dotyczące m.in. zepsutej baterii przy umywalce na zapleczu, towar przechowywany na zapleczu szatniowo-porządkowym, gdzie część środków spożywczych przechowywana była na podłodze. Jednocześnie kontrola odbywała się w obecności pracownika, który został poinformowany o możliwości zapoznania się
z dokumentacją w sprawie w PSSE w [...], ul. [...] do dnia [...]grudnia 2012 r. w godz. 8-10, co zostało odnotowane w protokole z kontroli znak [...] z dnia [...] grudnia 2012r. Osoba kontrolowana odmówiła podpisania protokołu, przy czym pozostawiono w obiekcie 1 egzemplarz protokołu. Ponadto poinformowano o kontynuacji postępowania egzekucyjnego.
Do przedmiotowej kontroli K. G. pismem z dnia 14 grudnia 2012r. wniósł uwagi. W związku z tym w dniu 11 stycznia 2013r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przeprowadzili kontrolę uzupełniającą do protokołu kontroli sprawdzającej z dnia
7 grudnia 2012r. w związku z pismem K. G. z dnia 14 grudnia 2012 r. W protokole wyjaśniono czego dotyczy pkt 4 decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. tj "zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu". "Na ścianach i sufitach widoczne nierówności po demontażu ścian działowych oraz po instalacji kabli elektrycznych w ścianach
i suficie. Część kabli wisi luzem na ścianach i zwisa z sufitu, przy aneksie biurowym fragment zdemontowanej ściany z widocznymi cegłami, częściowo owinięte folią typu czarny worek na śmieci. Nie zabezpieczone puszki elektryczne i wlot do instalacji wentylacyjnej, na sali sprzedaży po demontażu ściany działowej na poziomie podłogi pozostawiono fragmenty betonu (kruszący się beton z ubytkami)". W trakcie kontroli nie okazano dokumentacji z zakresu Dobrej Praktyki Produkcyjnej. Jednocześnie przy umywalce została wymieniona bateria, zapewniając możliwość korzystania
z umywalki. Ponadto określono, iż terminem szatniowo-porządkowym określono część zaplecza wyposażone w szafki na odzież dla personelu, umywalkę i zlew do celów porządkowych przy której wydzielone jest WC dla personelu.
Ponadto w dniu 6 lutego 2013r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w [...] pismem udzielił wyczerpujących odpowiedzi i odniósł się do kwestii zawartych w piśmie K. G. z dnia 14 grudnia 2012r.
W związku z niewykonywaniem obowiązków decyzji z dnia [...]sierpnia 2011r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał kolejne postanowienie o nałożeniu III grzywny w celu przymuszenia znak [...] z dnia [...] lutego 2013r. - nakładające na stronę grzywnę w wysokości 4.000,00 złotych oraz opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 złotych. Po rozpatrzeniu zażalenia K. G. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...]sierpnia 2011r.
W dniu 1 sierpnia 2013r. przeprowadzona została kontrola sprawdzająca (protokół nr [...]), która wykazała, iż w dalszym ciągu nie wykonano obowiązków określonych w punkcie 1, 4 i 5 decyzji Nr [...]
z dnia [...] sierpnia 2011r. nakazującej w pkt 1. zaprzestać sprzedaży rozważanych wędlin; w pkt. 4. zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu; w pkt. 5. opracować, wdrożyć i przestrzegać zasady Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP). Ponownie w dniu 19 listopada 2013r.
w sklepie przeprowadzono kontrolę sprawdzającą, która wykazała wykonanie pkt
1 oraz niewykonanie pkt 4 i 5.
W dniu 27 lutego 2014 r. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą, z przebieg której sporządzono protokół nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono wykonanie pkt 1 i 5 oraz pkt 4 w części dotyczącej zapewnienia dobrego stanu technicznego podłóg w pomieszczeniach zakładu, decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r., natomiast nie wykonano pkt 4
w części dotyczącej zapewnienia dobrego stanu technicznego ścian i sufitów.
W związku z niewykonywaniem obowiązków decyzji Nr [...] z dnia [...]sierpnia 2011r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] marca 2014r. wydał postanowienie [...] o nałożeniu IV grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego
w części pkt 4. tj. zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu - nakładające na stronę grzywnę w wysokości 5 000,00 złotych oraz opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 złotych.
W dniu 22 maja 2014r. została przeprowadzona kontrola sprawdzająca (nr protokołu [...]), w trakcie której stwierdzono niewykonanie pkt
4 prawomocnej decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r.
W związku z powyższym organ I instancji wydał postanowienie w dniu
[...] czerwca 2014r. [...] o nałożeniu V grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w części pkt 4. tj. zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu (w części dot. zapewnienia dobrego stanu ścian i sufitów) - nakładające na K. G. grzywnę w wysokości 7 000,00 złotych oraz opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 złotych.
Po rozpoznaniu zażalenia K.G., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]podjął powołane na wstępie postanowienie w dniu [...]lipca 2014r. utrzymujące postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2014r.
W merytorycznym uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek wynikający z pkt 4. tj. zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu (w części dot. zapewnienia dobrego stanu ścian i sufitów) wynika z prawomocnej decyzji [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. Organ nadmienił, że od ww. decyzji strona się nie odwołała, decyzja stała się prawomocna. Następnie wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli sprawdzającej stwierdzono niewykonanie obowiązków. Wobec powyższego strona otrzymała kolejną tj. V grzywnę w celu przymuszenia. Organ II instancji zaznaczył, że należy zapewnić w obiekcie dobry stan techniczny ścian i sufitów. Stan sanitarny obiektu jest podstawą, aby mogła być prowadzona działalność w obiektach przemysłu spożywczego. Nadto organ odwoławczy odnosząc się do podnoszonych argumentów dotyczących m.in., podawania żywności w stanie nieopanowanym w pomieszczeniach, w których wystrój oparty jest na cegle wskazał, że powyższe nie jest tym samym co produkcja w takim miejscu, a tam warunki higieniczne są zapewnione. Organ II instancji wyjaśnił, że podobnie przy dzieleniu żywności należy zachować odpowiednie środki i warunki w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności.
W takim miejscu nie ma możliwości zastosowania tego typu wystroju, gdyż zgodnie z przepisami prawa żywnościowego w pomieszczeniach, w których się przygotowuje, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze (...), projekt i wystrój muszą umożliwiać dobrą praktykę higieny żywności, w tym ochronę przed zanieczyszczeniem między oraz podczas działań" () rozp. 852/2004, zał. II rozdz. II pkt 1.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie wniósł K. G. wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że właściwy stan sanitarny w jego sklepie jest utrzymywany. Zdaniem skarżącego organy sanepidu traktują przepisy
w przypadku wydawania decyzji o grzywnie wyłącznie formalnie nie badających ich przedmiotowego odniesienia do jego sklepu. W ocenie skarżącego organ sanepidu powinien wnieść o zmianę decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r. w zakresie pkt 4.
Skarżący wyjaśnił, że sklep przy ul. [...] składa się z dwóch sal sprzedażowych. Sala w której stała lada z wędlinami i odbywał się proces ich przeróbki ma okablowanie w postaci korytek, a podłogi, ściany i sufity w dniu kontroli sanitarnej tj. 22 maja 2014r. były bez uszczerbku. Skarżący podał, że pomieszczenie, które posiada nierówności ścian i sufitu, zwisające kable, systematycznie myte zawiera do sprzedaży wyłącznie produkty zapakowane
w opakowanie jednostkowe producenta.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny
w [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie z dnia [...]lipca 2014r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 7.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązków określonych w punkcie 4 decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. nakazującej w pkt 4 zapewnić dobry stan techniczny ścian, podłóg i sufitów we wszystkich pomieszczeniach zakładu- sklepu spożywczo-przemysłowego przy ul . [...] w W..
Zgodnie z treścią art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
Z treści art. 119 § 1 u.p.e.a. wynika, że grzywna w celu przymuszenia stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego lub osoby, które mają nadzorować wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, do wykonania tego obowiązku.
Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, a następnie postanowienie o nałożeniu grzywny. Stosownie natomiast do § 3 wskazanego przepisu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Jednocześnie jak podkreśla się w doktrynie procedury administracyjnej, w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. (J. Radwanowicz-Wanczewska, Komentarz do art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010). Tym samym w sytuacji uznania, że nałożony obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny, a więc uznania, że zachodzi przesłanka z art. 33 pkt 5 u.p.e.a., jedynym właściwym środkiem odwoławczym było zgłoszenie zarzutów do organu egzekucyjnego.
Jedynie na marginesie podnieść także należy, że obowiązki nałożone na stronę przez organ, były stronie znane zarówno z treści decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2011r., jak i z protokołów kontroli sanitarnej, a mimo to skarżący nie złożył odwołania od powyższego rozstrzygnięcia.
Należy jednocześnie zauważyć, iż zarzuty podniesione w skardze w istocie dotyczyły decyzji o nałożeniu na skarżącego obowiązków o charakterze niepieniężnym, która nie podlegała kontroli w niniejszej sprawie. Kontrolą legalności objęte były bowiem postanowienia organów egzekucyjnych w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia a kontrola ta sprowadzała się w głównej mierze do oceny czy nałożone obowiązki zostały wykonane oraz do określenia wymiaru grzywny. Skarżący tymczasem skutecznie nie podważył ustaleń faktycznych co do niewykonania nałożonych na niego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Co więcej z akt sprawy, a w szczególności z protokołów kontroli sanitarnej, w sposób jednoznaczny wynika, że obowiązki te nie zostały wykonane, nie tylko do dnia wydania zaskarżonej decyzja, ale również po jej wydaniu.
Wbrew zarzutom skargi, w toku postępowania egzekucyjnego, organy nie mogły natomiast orzekać w kwestii prawidłowości decyzji nakładającej na stronę obowiązki . Sąd , dokonując kontroli postanowień tych organów nie mógł również wykraczać poza granice sprawy określone kontrolowanym rozstrzygnięciem i dokonywać oceny legalności, a tym bardziej celowości, nałożonych na skarżącą spółkę obowiązków oraz zasadności ich egzekucji. Jak już wskazano, strona skarżąca w ustawowym terminie nie skorzystała z możliwości poddania kontroli decyzji o nałożeniu obowiązków poprzez wniesienie odwołania do organu wyższego stopnia. Decyzja ta stała się zatem ostateczna i prawomocna i wiąże swą treścią organy egzekucyjne zobligowane do wyegzekwowania nałożonych obowiązków.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło