VII SA/Wa 1945/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-04
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, powołując się na przepis Prawa budowlanego z 1994 r. ograniczający krąg stron wyłącznie do inwestora, podczas gdy postępowanie legalizacyjne obiektu budowlanego powinno być prowadzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, opierając się na przepisie Prawa budowlanego z 1994 r. ograniczającym krąg stron do inwestora. Wskazano, że postępowanie legalizacyjne obiektu budowlanego, w którym postępowanie wszczęto przed 1 stycznia 1995 r., powinno być prowadzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., które nie ograniczały praw innych osób do udziału w postępowaniu. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na przepis Prawa budowlanego z 1994 r., który stanowił, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Strony skarżące, które brały udział w postępowaniu od jego początkowych etapów, nie zgadzały się z wyeliminowaniem ich z udziału i legalizacją samowoli budowlanej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. i W. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 1945/07
UZASADNIENIE
Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. zezwolił K. i A. S. na użytkowanie samowolnie rozbudowy budynku przy ul. H. w W..
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] lutego 1997r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 1999 r. sygn. akt SA 475/97 uchylił decyzję Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] października 2000 r. uchylił następnie decyzję Burmistrza Gminy W. zezwalającej na użytkowanie budynku przy ul. H..
W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że w sprawie tej mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. bowiem w stosunku do tej samowoli wszczęto postępowanie przed 1 stycznia 1995r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] marca 2005 r. umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dot. budynku mieszkalnego przy ul. H.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. i W. G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując na brak podstaw do nakazania rozbiórki budynku.
W tym stanie prawnym sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu wniosku Inwestora tj. A. i K. S. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zrealizowanego na terenie działki przy ul. H. w W. doręczając decyzję jedynie inwestorom.
W wyniku zaskarżenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2005r, o umorzeniu postępowania w ramach prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2007r. uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2005 r. organy nadzoru budowlanego całkowicie przeoczyły okoliczność, iż prowadzą postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. H. i postępowanie to w zależności od dokonanych ustaleń może zakończyć się udzieleniem pozwolenia na użytkowanie, wydaniem decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., bądź w ostateczności odmowa, udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Sąd podkreślił, że przepis art. 105 § 1 kpa odnosi się wyłącznie do sytuacji. gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.
W dniu 11 czerwca 2007r. M. i W. G. oraz J. G. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2007r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].04.2006r., udzielającej A. i K. S. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zrealizowanego na terenie działki przy ul. H. w W..
W uzasadnieniu organ wskazał, że zarówno M. i W. G., jak i J. G. nie są inwestorami, a co za tym idzie nie posiadają legitymacji procesowej, upoważniającej do skutecznego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].04.2006r., udzielającej A. i K. S. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż należało utrzymać w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2007r., znak: [...], Nr [...].
Organ wskazał, ze zgodnie z przepisem art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa, wprowadzonym art. 1 ust. 49 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003r., Nr 80, poz.718) i obowiązującym od dnia 11 lipca 2003r., stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona do Sądu przez M. i W. G., którzy wnosząc o jej uchylenie wskazali, że nie godzą się z wyeliminowaniem ich z udziału w postępowaniu w którym uczestniczyli od pierwszych wydanych w sprawie decyzji. Nie godzą się z legalizacją samowoli poprzez udzielenia pozwolenia na użytkowanie bez żadnych sankcji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie zaskarżona decyzja pod kątem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że poza rozważaniami Sądu pozostają zarzuty odnoszące się do innych kwestii niż zgodność z prawem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania.
Odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie organy uzasadniły brzmieniem przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane który stanowi, że strona postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest wyłącznie inwestor.
Wydając zaskarżone decyzje organy nadzoru budowlanego całkowicie przeoczyły okoliczność, iż postępowanie w sprawie budynku przy ul. H. toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm../ Postępowanie to w zależności od dokonanych ustaleń może zakończyć się udzieleniem pozwolenia na użytkowanie, lecz również na podstawie prawa budowlanego z 1974r, na podstawie art. 42.
Przypomnieć również należy, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiają legalizację obiektu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm../ po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa a organ stwierdzi zdatność do użytku wykonanego obiektu i to na podstawie przepisu art. 42 ust. 3 tego Prawa. Wówczas organ winien wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.
Zatem odmowa wszczęcia postępowania z powołaniem się na przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa i orzecznictwie sądowym.
Postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974r. powinno być zakończone również w oparciu o te przepisy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła z oczywistym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa budowlanego z 1974r., które nie ograniczają praw innych osób do udziału w postępowaniu którego efektem jest pozwolenia na użytkowanie.
Z tych względów uchylenie decyzji organu I i II instancji jest jak najbardziej uzasadnione.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło