VII SA/Wa 1946/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak : [...], na podstawie art.105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. po wszczęciu na wniosek J. A. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty G. z dnia [...] (znak:[...]) zawieszającego postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty G. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą H. i A. P. pozwolenia na budowę dwóch silosów na działce nr [...] w Z., gm. B., do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] wniosku J. A. o stwierdzenie nieważności cytowanej wyżej decyzji, umorzył postępowanie, wskazując, że bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie ma postać podmiotową, gdyż z przeprowadzonego postępowania wynika, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t. j., Dz. U. z 2000 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej zwanej Prawem budowlanym). Zdaniem organu skarżący nie wykazał, a organ nie dopatrzył się, żeby obiekt budowlany objęty postępowaniem o pozwoleniu na budowę miał powodować bezpośredni, negatywny wpływ na sąsiednią nieruchomość, co uzasadniałoby wszczęcie na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. A., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez błędną jego wykładnię i zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż w sprawie o wznowienie ma zastosowanie art. 28 k.p.a., ale nie Prawa budowlanego, nadto art. 107 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie decyzji zamiast postanowienia, a także art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 32 i 64 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że wbrew stanowisku Wojewody [...], jest stroną postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Stroną postępowania w sprawie wznowienia jest bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki uchylenia decyzji, a właściciel działki sąsiadującej z działką na której mają być wybudowane obiekty budowlane uciążliwe dla niego (np. imisje zapachowe), przedstawiając organowi swoje wnioski i zastrzeżenia związane z ochroną jego interesów, staje się stroną tego postępowania. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, lecz z innych przyczyn niż przyjęto w orzeczeniu organu I instancji. Organ wskazał, że w czasie gdy trwało postępowanie przed organem II instancji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], znak:[...], stwierdził z urzędu nieważność postanowienia Starosty G. z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, w zaistniałej sytuacji zaistniała zatem bezprzedmiotowość postępowania ze względów przedmiotowych, co musi skutkować jego umorzeniem zgodnie z art. 105 § 1 Kpa. Klasyczną bowiem postacią bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn przedmiotowych jest ujawnienie, że przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie nie istnieje (patrz wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r., sygn. akt II SA 2085/83, publ. w ONSA 1984, Nr 1 poz. 23), co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ dodał, iż w jego ocenie J. A. jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia zawieszającego postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ponieważ to on złożył wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z powyższym nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania nieważnościowego z przyczyn podmiotowych, a odnosząc się do zarzutów skarżącego organ stwierdził, iż błędny jest pogląd co do formy aktu unieważniającego, gdyż art. 105 Kpa, a przepis ten nie znajduje się w grupie przepisów wymienionych w art. 126, które należy odpowiednio stosować do postanowień. Nieuwzględnienie tego zarzutu skutkować musi oddaleniem zarzutu o terminie na wniesienie środka zaskarżenia, z którego to środka zaskarżenia strona skorzystała. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. A. wnosząc o uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli poprzez uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] bądź w przypadku nie uwzględnienia skargi w trybie autokontroli przez organ uchylenie lub stwierdzenie ich nieważności przez Sąd. Skarżący wskazał, że organ odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez wadliwe jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu swego żądania skarżący wskazał, że niedopuszczalna jest sytuacja w której w obrocie prawnym pozostają w tej samej sprawie dwie decyzje, z których: a) jedna, Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...] umarza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty G. znak: [...] z dnia [...] (decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] zaskarżoną do Sądu); b) druga, także Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...] stwierdzająca nieważność postanowienia Starosty G. znak: [...] z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto, Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Kontrola zaskarżonej decyzji organu II instancji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administarcyjnoprawnego czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego lub też istnieje podstawa do nałożenia na stronę obowiązku. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (por. wyrok NSA II S.A. 70/98 z dnia 26 marca 1998r). W przedmiotowej sprawie, jak trafnie ustalił organ II instancji brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego wobec uzasadnionego stwierdzenia, że dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe wskutek braku przedmiotu postępowania. Nie jest bowiem możliwe prowadzenie postępowania z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia, jeśli organ w innym postępowaniu stwierdził jego nieważność. Nie wchodząc w zasadność i podstawy tego ostatniego rozstrzygnięcia, gdyż przedmiotem kontroli Sądu może być w granicach zakreślonych normą art. 134 p.p.s.a. jedynie sprawa zakończona decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie ma podstaw do zaakceptowania poglądu wyrażonego w skardze, że w tej samej sprawie zaistniały dwa różne orzeczenia jedno stwierdzające nieważność, drugie zaś umarzające postępowanie. To ostanie rozstrzygnięcie jest procesową reakcją na stan, który zaistniał w sprawie zainicjowanej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, nie załatwia więc sprawy co do istoty lecz kończy ją w inny sposób (art. 104 § 2 k.p.a.). Natomiast decyzja Wojewody stwierdzająca nieważność postanowienia o zawieszeniu postępowania, rozstrzyga sprawę wszczętą z urzędu, co do istoty. Nie można więc mówić o tożsamości tych orzeczeń, zapadły bowiem w dwóch różnych sprawach, chociaż w istocie źródłem każdej z nich było to samo postanowienie o zwieszeniu. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.