VII SA/Wa 1946/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu oddala skargę Prezydent miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017 r., poz. 1260 - t.j. ze zm., w skrócie p.r.d.), załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. 1438 - j.t.) w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - j.t.) – ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na kwotę 478 zł i zobowiązał W.Ł. do ich uiszczenia w terminie 30 dni do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] listopada 2014 r. na podstawie art. 130a ust. 1 p.r.d., strażnik miejski wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z ulicy [...] przy ul. [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się kierujący pojazdem W. Ł. W związku z tym, na podstawie art. 130a ust. 2a p.r.d. odstąpiono od usunięcia pojazdu. Taki stan faktyczny organ ustalił na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...].11.2014r. wystawionej przez strażnika miejskiego, notatki urzędowej strażnika miejskiego, stanowiska Straży Miejskiej z [...] grudnia 2017 r. oraz dokumentacji fotograficznej wykonanej przez strażnika miejskiego. W ocenie organu spełnione zostały przesłanki do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy. Dalej organ stwierdził, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało wyjazd holownika, a dopiero po tym fakcie wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, wobec stawienia się osoby kierującej przy pojeździe i odjechaniem z miejsca zdarzenia (zapisy na dyspozycji usunięcia pojazdu, raport drogowy oraz oświadczenie firmy holującej [...] Sp. z o. o.). Sytuacja ta spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego (załącznik do faktury wystawionej przez firmę holującą [...] Sp. z o. o. , zapłaconej przez [...]). Zgodnie z art. 130a ust. 2a p.r.d., w związku z art. 130a ust.10i tej ustawy, jeśli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz jego użytkownikiem w dniu [...] listopada 2014 r. był W. Ł., który został zobowiązany do zapłaty kosztów. Wysokość kosztów ustalono stosownie do art. 130a ust. 6 oraz ust. 6a p.r.d. na podstawie załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu na rok 2014. Uchwała ustala wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t - na kwotę 478 zł. W. Ł. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...]. Wskazał w nim, że przedstawiony w uzasadnieniu decyzji opis odstąpienia od holowania nie jest zgodny z prawdą, a decyzja jest bezpodstawna. Wysokość rzekomych kosztów jest rażąco nieprawidłowa i nieuzasadniona, zaś wydanie decyzji świadczy o nieprawidłowościach w działaniu Zarządu Dróg Miejskich. Nie było przesłanek do usunięcia pojazdu. Znak B-36 z tabliczką T-24 w miejscu zdarzenia powinien zostać usunięty, gdyż od lat można było tam parkować samochód i nadal jest to możliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...]z dnia [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 i 5 p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i zagraża bezpieczeństwu, a także w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Z kolei art. 130a ust. 2a p.r.d. stanowi, że od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli jednak wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia obowiązany jest właściciel lub współwłaściciel pojazdu. Dalej wskazano, że dla zasadności obciążenia strony kosztami powstałymi w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu miarodajne są jedynie: popełnienie wykroczenia polegającego na parkowaniu w miejscu obowiązywania znaków B-36 i T-24, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu przez uprawnionego funkcjonariusza oraz powstanie kosztów w związku dyspozycją. W ocenie organu, bezspornie powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Samochód marki [...]o nr rej. [...] zaparkowano w miejscu obowiązywania znaków B-36 z tabliczką T-24. Dyspozycję usunięcia pojazdu wydano w dniu [...] listopada 2014 r., ok. godz. 12.22. Holownik przyjął zgłoszenie odholowania ww. pojazdu. Natomiast odstąpiono od tej czynności ok. godz. 12.45 (z uwagi na stawienie się osoby kierującej przy pojeździe i odjechanie z miejsca zdarzenia). Organ II instancji stwierdził, że Prezydent [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy, spełniając wymogi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Materiał ten pozwalał na ustalenie istotnych okoliczności, od których zależy zasadność decyzji. Prawidłowo została ustalona wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]czerwca 2018 r. Nie zgadzał się z decyzją zobowiązującą do zapłaty kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, twierdził, że jego samochód (zatrzymany tylko na chwilę) nie stwarzał najmniejszego utrudnienia dla ruchu. Decyzja zawiera błędy w opisie stanu faktycznego i wadliwą interpretację prawną. Wskazał, że postawienie w przedmiotowym miejscu znaku "zakaz parkowania" było ewidentnym błędem zarządcy drogi. Znak ten jest obecnie usunięty i nadal można tam parkować. Ponadto, wezwany holownik mógł zostać wykorzystany do kolejnego zgłoszenia dyspozycji usunięcia pojazdu, których było wówczas więcej. Kwestionował wysokość kosztów wynikających z faktu odstąpienia od usunięcia jego pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie występują. Podstawą do obciążenia właściciela pojazdu kosztami dyspozycji usunięcia pojazdu był art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Stosownie do art. 130a ust. 1 pkt 1 i 5 p.r.d. dyspozycja usunięcia pojazdu może zostać wydana w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i zagraża bezpieczeństwu, a także w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Zgodnie z art. 130a ust. 4 p.r.d. dyspozycję usunięcia pojazdu w tych sytuacjach może wydać strażnik miejski. Aby mogła być wydana decyzja zobowiązująca właściciela do zapłaty kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, muszą zostać spełniane następujące przesłanki: 1. zaistnienie podstaw do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela; 2. wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu przez uprawniony podmiot; 3. powstanie kosztów z powodu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (niezależnie od ich wysokości). Należy podkreślić, że podstawą do wydania takiej decyzji nie jest tylko sytuacja gdy dochodzi do faktycznego odholowania pojazdu z miejsca parkowania. Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w ramach postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązku poniesienia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, organ ma obowiązek zgromadzić materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie wymienionych przesłanek. Zgromadzony w tym postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy pozwalał na podjęcie decyzji w świetle wskazanych kryteriów. Z notatki urzędowej strażnika miejskiego i dyspozycji usunięcia pojazdu wynika, że w dniu [...] listopada 2014 r. przy ul. [...]w [...]ujawnione zostało przez straż miejską wykroczenie, polegające na postoju pojazdu w strefie znaku B-36 (zakaz zatrzymywania się) z tabliczką T-24 (wskazującą, że pozostawiony pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela). Okoliczność ta została przyznana także przez skarżącego, mimo że kwestionował on racjonalność umieszczenia takiego zakazu w przedmiotowym miejscu. W związku z powyższym strażnik miejski wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Już po jej wydaniu zgłosił się właściciel pojazdu W. Ł., wobec czego odstąpiono od usunięcia pojazdu. Zapisy na dyspozycji usunięcia pojazdu, zapisy w systemie GPS, raport drogowy oraz załącznik do zapłaconej przez [...] faktury wystawionej przez podmiot zajmujący się holowaniem - [...] Sp. z o. o., pozwalają na stwierdzenie, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu skutkowało powstaniem kosztów. Nastąpił wyjazd holownika, przejechanie holownikiem dystansu 2,58 km, a dopiero po tym stawił się kierujący pojazdem, wobec czego strażnik miejski odwołał tę dyspozycję. Z powodu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu powstał koszt w wysokości 95,86 zł. Wartość dowodowa wymienionych środków nie budziła żadnych wątpliwości. Organ ustalił wszystkie przesłanki konieczne do wydania decyzji ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu. Prawidłowo została ustalona wysokość tych kosztów. Zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość kosztów, które musi zapłacić właściciel pojazdu w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. W załączniku nr [...] do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu na rok 2014 (Dz. U. Województwa [...] z 2013 r., poz. [...]), określono wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t, na kwotę 478 zł. Wysokość kosztów, do zapłaty których zobowiązywany jest właściciel pojazdu, jest zryczałtowana, czyli niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru. Jeżeli tylko wykazane zostanie powstanie jakichkolwiek kosztów, to właściciel jest zobowiązany do ich uiszczenia w kwocie określonej w załączniku do uchwały. Nie ma znaczenia fakt, że pojazd faktycznie nie został odholowany, co potwierdza materiał dowodowy sprawy. Samo wezwanie holownika, jego wyjazd i pokonanie nawet niewielkiego odcinka drogi (przed odwołaniem dyspozycji) w celu odholowania przedmiotowego pojazdu, skutkowało powstaniem kosztów. Niezależnie od kwoty (95,86 zł), wskazanej przez firmę holowniczą w fakturze VAT wystawionej za przejazd pojazdu holowniczego, organ musiał ustalić opłatę zgodnie z wysokością wskazaną w uchwale. Kwota ta została ustalona w maksymalnej dopuszczalnej stawce (zgodnie z art. 130a ust. 6 zd. 2 i ust. 6a p.r.d.), równej opłacie za usunięcie pojazdu. Uchwała, o której mowa, stanowi akt prawa miejscowego i dopóki obowiązuje, orzekające organy oraz Sąd nie były władne do oceny jej zapisów i nie mogły odstąpić od ustalenia kosztów, ani ustalić ich w innej wysokości (np. faktycznie poniesionych przez firmę holującą wydatków). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2016 r. w sprawie I OSK 2644/14 (publ. Lex nr 2142157), wskazał iż ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów nieuzależniony od faktycznej wysokości opłat w konkretnym przypadku (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 2813/16, publ. cbosa). Obowiązek uiszczenia zryczałtowanej opłaty powstaje wówczas, gdy wydanie, a następnie cofnięcie dyspozycji usunięcia pojazdu, spowodowało powstanie jakichkolwiek kosztów. W tej sprawie zaistniała sytuacja, że wydanie, a następnie cofnięcie dyspozycji usunięcia pojazdu, spowodowało powstanie rzeczywistych kosztów. Argumentacja zawarta w skardze, jakkolwiek zrozumiała z ekonomicznego punktu widzenia i punktu widzenia kierowcy funkcjonującego w dużym mieście, nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.