VII SA/Wa 1948/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. i P. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008r. na podstawie art. 156 §1 pkt 2, art. 157 §1 i §2 oraz art. 158 §1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. K., o stwierdzenie nieważności decyzji Zastępcy Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w A. z dnia [...] lipca 1984 r., Nr [...], udzielającej R. i P. S. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego oraz rozbudowę budynku chlewni na działce położonej w miejscowości Z. nr [...] (obecnie – Ł., ul. [...], dz. nr [...]) stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej rozbudowy budynku chlewni i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że dokonał oceny zgodności z prawem decyzji Nr [...] z dnia [...].07.1984 r. opierając się na dokumentach archiwalnych organu I instancji. Z dokumentacji tej - tj. planu zagospodarowania działki nr [...] oraz opisu technicznego do projektu - wynika, że budynek chlewni został dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego. Wschodnia ściana projektowanego budynku usytuowana jest w granicy z działką sąsiednią nr [...]. Rysunki - tj. rzut przyziemia, rzut więźby dachowej oraz rysunek elewacji wschodniej -bezsprzecznie dowodzą że w ścianie wschodniej umieszczono 11 otworów okiennych, 7 z nich na poziomie parteru, 4 na poziomie poddasza. Ponadto, dach budynku jest dwuspadowy, ze spadkiem w stronę granicy z działką nr [...]. Organ wskazał, że przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), traktuje - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji - iż w określonych sytuacjach dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki; na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na takie usytuowanie wyraża terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawach pozwolenia na budowę. Jednak §13 ust. 2 przywołanego rozporządzenia wyraźnie stanowi, że w przypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Z archiwalnych akt sprawy wynika więc, że projektowany obiekt chlewni nie spełniał wyżej wymienionych norm, zawartych w obowiązującym wówczas rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W ocenie Wojewody [...] organ I instancji, wydając przedmiotową decyzję, rażąco naruszył § 13 ust.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Powyższy fakt wypełnia przesłankę z art. 156 §1 pkt 2 kpa obligującą do stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] o pozwoleniu na budowę - jednak tylko w części dotyczącej rozbudowy budynku chlewni. W części dotyczącej budynku mieszkalnego decyzja wydana została bez uchybień - stwierdził Wojewoda. Po rozpatrzeniu odwołania R. i P. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2008r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że budynek inwentarski został dobudowany do istniejącego i usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości Z. (obecnie Ł., ul. [...], dz. nr [...]) budynku gospodarczo-magazynowego. Jak wynika z planu zagospodarowania działki nr [...] wschodnia ściana rozbudowanego budynku chlewni usytuowana została w granicy działki sąsiedniej nr [...]. Z opisu technicznego do projektu wynika, że dach rozbudowanego budynku jest dwuspadowy ze spadkiem w stronę działki sąsiedniej, a w ścianie wschodniej umieszczono 11 otworów okiennych. Tym samym decyzja Zastępcy Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w A. z dnia [...].07.1984r, w części udzielającej pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego o budynek chlewni została wydana niezgodnie z § 13 ust 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki. Wobec wskazanej wyżej wadliwości należało, zdaniem organu odwoławczego, utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2008r, znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji Zastępcy Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w A. z dnia [...].07.1984r., w części dotyczącej pozwolenia na rozbudowę budynku chlewni z uwagi na rażące naruszenie cytowanego wyżej przepisu § 13 ust 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki a w pozostałej części dotyczącej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego odmawiającej stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Skargę do Sądu wnieśli R. i P. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z treścią art. 140 k.p.a. przez: * nieprawidłowe określenie przedmiotu decyzji w części objętej orzeczoną nieważnością brak ustaleń stanu faktycznego, * brak zajęcia stanowiska co do większości zarzutów zawartych w odwołaniu tyczących się zarówno obrazy przepisów postępowania administracyjnego jak i wszystkich dotyczących obrazy prawa materialnego; 2. art. 156 § 2 k.p.a. infine przez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008r, mimo że wywołała nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, z 2002r., poz. 1269 ze zm.) - sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego zadaniem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wady te enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi m.in., że nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły, że decyzja Zastępcy Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w A. z dnia [...].07.1984r, w części dotyczącej pozwolenia na rozbudowę budynku chlewni dotknięta jest rażącym, a więc kwalifikowanym naruszeniem prawa materialnego - przepisu § 12 ust 4 pkt 1 i 2 oraz § 270 ust 2 powołanego rozporządzenia. Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć takie naruszenie, które stanowi jego kwalifikowaną formę. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone oczywiste i bezsporne naruszenie konkretnego przepisu prawa, prowadzące do skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 §1 pkt 2 kpa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego o dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H.BECK W-wa 1996, s. 713 i nast). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą (por.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.03.2004 r., IV SA 3763/02, LEX nr 156952) i taka sprzeczność w niniejszej sprawie występuje. Badając legalność decyzji w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności, właściwy organ administracji publicznej bierze pod uwagę wyłącznie stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. W dacie wydania, tj. w dniu 17 lipca 1984r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Organy rozpatrując więc sprawę zgodności z prawem decyzji Zastępcy Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w A. z dnia [...] lipca 1984 r., Nr [...], udzielającej R. i P. S. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego oraz rozbudowę budynku chlewni prawidłowo dokonały oceny prawnej w/w decyzji w oparciu o wówczas obowiązujący stan prawny. Zgodnie z § 13 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w określonych sytuacjach dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki; na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na takie usytuowanie wyraża terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawach pozwolenia na budowę. Jednak §13 ust. 2 przywołanego rozporządzenia wyraźnie stanowi, że w przypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Słusznie zatem przyjęto, że decyzja pozwolenia na budowę, którą w w/w warunkach dopuszczono do realizacji przedmiotowej inwestycji rażąco narusza prawo i przepisy § 12 i 270 opisanego wyżej rozporządzenia. Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien bowiem mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego bez otworów okiennych i drzwiowych. Ten warunek nie został zachowany. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła, zatem z oczywistym naruszeniem konkretnego przepisu prawa § 13 rozporządzenia i dopuszczała do realizacji budynku w warunkach, których nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności. Argumenty skarżącej, iż otwory wychodzą na sąsiednią działkę, która stanowi teren niezabudowany i nikomu to nie przeszkadza, nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w trybie, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).