VII SA/Wa 195/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-14
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a sąd ten nie stwierdził braku wiedzy o okolicznościach istotnych dla wyniku postępowania. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że sąd z urzędu badał przesłanki nieważności, a jeśli ich nie stwierdził, nie mogą one powstać później. W takiej sytuacji istnieje przeszkoda przedmiotowa do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku usługowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocny wyrok WSA w Kielcach z 2014 r. oddalający skargę M. S. na tę decyzję. GINB uznał, że sąd ocenił legalność decyzji rozbiórkowej, a zarzuty dotyczące lokalizacji budynku nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności. M. S. zaskarżyła postanowienie GINB do WSA w Warszawie, zarzucając mu wydanie bez podstawy prawnej i rażące naruszenie prawa. WSA w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku M. S., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Z akt sprawy wynikało, że M. S. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], nakazującą rozbiórkę budynku usługowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. J. w K., w rejonie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
z dnia [...] marca 2014 r., wskazując, że z uwagi na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 października 2014r, sygn. akt. II SA/Ke 429/14 oddalający skargę M. S. na objętą wnioskiem decyzję, istnieje przeszkoda do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności i organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w tym zakresie.
Po rozpatrzeniu wniesionego w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte
w zaskarżonym postanowieniu wskazując, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt. II SA/Ke 429/14 stwierdził, że kwestionowana decyzja rozbiórkowa jest zgodna z prawem.
W kontekście zarzutów podniesionych we wniosku dotyczących wadliwego określenia ulicy przy której pawilon podlegający rozbiórce został pobudowany Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że akta sprawy na etapie weryfikacji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zawierały dokumenty przedstawiające dokładną lokalizację objętego nakazem rozbiórki obiektu, a Sąd oddalając skargę nie stwierdził nieprawidłowości ustaleń organów w powyższym zakresie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. wniosła M. S. zaskarżając je w całości i wskazując, że obarczone jest wadą nieważności, albowiem zostało wydane bez podstawy prawnej. Podkreśliła, że decyzja rozbiórkowa obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa w przedmiocie określenie lokalizacji pawilonu handlowego i od 5 lat wyrządza jej ciężkie
i niepowetowane szkody
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 429/14 oddalił skargę M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r.
Skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej albowiem sąd z urzędu stosownie do art. 134 p.p.s.a. ustala, czy występują przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności,
o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Wskazać należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt. I OPS 6/09 (LEX nr 530338), zgodnie z którą "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym".
W niniejszej sprawie skarżąca zwracając się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej, która była wcześniej przedmiotem oceny sądu podniosła, iż decyzja rozbiórkowa obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa i była niewykonalna w dniu jej wydania gdyż wadliwie określała usytuowanie pawilonu handlowego podlegającego rozbiórce.
Zgodnie bowiem z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy pawilon handlowy został przez skarżącą wybudowany przy ul. D. w K. natomiast w decyzji rozbiórkowej określono usytuowanie pawilonu przy ul. J. w K.
Należy w tym miejscu zauważyć, że jedynie uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, że akta sprawy na etapie weryfikacji decyzji rozbiórkowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zawierały dokumenty przedstawiające dokładną lokalizację objętego nakazem rozbiórki obiektu, a Sąd oddalając skargę nie stwierdził nieprawidłowości ustaleń organów w powyższym zakresie.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że skarżąca samowolnie wybudowała budynek usługowy( handel artykułami przemysłowymi o powierzchni 16m2) na działce nr ewid. [...] przy ul. J. w K., w rejonie budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr [...]. W aktach sprawy znajdował się protokół oględzin nieruchomości przedstawiający dokładną lokalizację obiektu.
W tej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając wszczęcia postępowania nadzorczego zasadnie wskazał, że zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej nie wskazują na okoliczności, które mogłyby znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej.
Skoro zatem organ uznał, że akta sprawy zawierały dokumenty przedstawiające dokładną lokalizację objętego nakazem rozbiórki obiektu, nie można mówić w tym przypadku o obiektywnym brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania. Również analiza wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniały okoliczności, które w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09 pozwalałaby na odstąpienie od zasady, że wyrok oddalający skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło