VII SA/Wa 1950/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-24

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy dotyczące dróg pożarowych, zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r., mają zastosowanie do budynków wybudowanych przed wejściem w życie tych przepisów?
Ratio decidendi
Przepisy dotyczące dróg pożarowych, zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r., mają zastosowanie również do budynków użytkowanych, które powstały przed dniem wejścia w życie tych przepisów, jeśli nie spełniają one wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W przypadku niespełnienia tych wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do obowiązujących norm, chyba że spełnione są warunki określone w § 11 ust. 5 ww. rozporządzenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do zapewnienia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią biurową. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, argumentując, że budynek spełniał wymogi przeciwpożarowe obowiązujące w dacie jego budowy i odbioru. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., znak MZ [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., zapewnić dojazd pożarowy do budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią biurową przy ul. [...] w W. w następujący sposób: - droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, przy czym bliższa krawędź drogi powinna być oddalona od ściany budynku o 5-15 m, a pomiędzy tą drogą a ścianą budynku nie powinny występować stałe elementy zagospodarowania terenu o wysokości przekraczającej 3 m lub drzewa, - droga powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20 x 20 m lub w inny sposób umożliwiać dojazd do obiektu i powrót bez cofania, - minimalna szerokość drogi powinna wynosić 4 m na całej długości budynku oraz na odcinku 10 m za i przed budynkiem, w terminie do 30 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu organ podał, że przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2008 r. kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego przedmiotowego budynku. Jednocześnie organ pouczył, że wymagania dotyczące drogi pożarowej mogą być spełnione w inny sposób niż określony w § 11 ust. 1 i 2 i 6 oraz § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139), poprzez zastosowanie rozwiązań zamiennych uzgodnionych z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej poprzez utworzenie odpowiedniej drogi pożarowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że nałożony obowiązek jest obowiązkiem samoistnym i dotyczy również budynków użytkowanych, a został wprowadzony w życie w ramach standaryzacji wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego przed wejściem Polski do Unii Europejskiej. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że sposób realizacji nałożonego obowiązku pozostawia się stronie zobowiązanej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa podniosła, że budynek spełnia i spełniał wymogi przeciwpożarowe zawarte w przepisach obowiązujących w dacie jego wykonania i odbioru, a przede wszystkim w dacie przekazania budynku do użytkowania w dniu [...] sierpnia 1966 r. Zdaniem skarżącej gdy budynek spełnia warunki z § 11 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, to nie obowiązują wymagania o których mowa w § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło zapewnienia odpowiedniej drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego i było prowadzone na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W związku z przeprowadzoną kontrolą, która wykazała nieprawidłowości w zabezpieczeniu przeciwpożarowym budynku, organ nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową stosowne obowiązki w zakresie zapewnienia drogi pożarowej. Obowiązek zapewnienia drogi pożarowej wynika wprost z przepisów prawa, a konkretnie z § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a nie z uznania administracyjnego. Rozporządzenia to wbrew twierdzeniom skargi stosuje się do budynków (starych) użytkowanych, między innymi takich jak ten, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Wynika to zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak podał w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06 Naczelny Sąd Administracyjny "zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi". Tak więc z powyższego wynika, że przepisy te mają zastosowanie nie tylko do nowo powstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie i w razie gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Oczywiście ust. 5 § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych stanowi, że wymagania o których mowa w ust. 2 § 11 ww. rozporządzenia nie obowiązują, ale pod warunkiem, że będą spełnione 4 warunki. Przy czym wymagane jest spełnienie łącznie tych warunków: warunek pierwszy - w budynku o więcej niż 3 kondygnacjach naziemnych, na każdej kondygnacji powyżej trzeciej naziemnej, do wysokości 25 m, każda klatka schodowa ma okno dla ekip ratowniczych, umożliwiające ich dostęp z zewnątrz przez otwór o dolnej krawędzi położonej nie wyżej niż 90 cm nad poziomem posadzki oraz o wysokości i szerokości odpowiednio co najmniej 110 cm i 60 cm, lub ma dojście do takiego okna poziomą drogą ewakuacyjną o długości nie większej niż 50 m, warunek drugi - droga pożarowa jest doprowadzona do budynku tak, że jej najbliższa krawędź jest oddalona o 5-10 m od rzutu pionowego na poziom terenu każdego z okien, o których mowa w pkt 1, a pomiędzy tą drogą i wymienionymi oknami nie występują stałe elementy zagospodarowania terenu o wysokości przekraczającej 3 m lub drzewa, warunek trzeci - okno, o którym mowa w pkt 1, jest oznakowane od wewnątrz znakiem bezpieczeństwa " nie zastawiać", a z zewnątrz - znakiem bezpieczeństwa odpowiednim do sposobu, w jakim można uzyskać dostęp do wnętrza budynku, zgodnie z Polską Normą dotyczącą znaków bezpieczeństwa, warunek czwarty - w budynku o nie więcej niż 3 kondygnacjach naziemnych połączenie z drogą pożarową, utwardzonym dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 30 m, mają te wyjścia ewakuacyjne z budynku, poprzez które jest możliwy dostęp, bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi, do każdej strefy pożarowej. W niniejszej sprawie są spełnione tylko 2 z powyższych warunków, dlatego też wymagania, o których mowa w ust. 2 § 11 ww. rozporządzenia obowiązują. Dla Spółdzielni Mieszkaniowej priorytetem powinno być bezpieczeństwo jej członków, bez względu na to ile lat mają budynki wchodzące do jej zasobów oraz koszty finansowe konieczne do poniesienia w razie obowiązku dostosowania przedmiotowych budynków do wymogów obowiązującego prawa. Na koniec podkreślenia wymaga fakt, że jak to wskazały również organy I i II instancji, możliwe są rozwiązania zamienne zapewniające niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej. Oczywiście pod warunkiem, że zostaną uzgodnione z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło