VII SA/Wa 1952/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. Sp. z o.o. w K. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 Iipca1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu odwołania K. Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] ([...]) nakazującej ww. spółce zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na realizacji przebudowy i remontu wilii J. zlokalizowanej na działkach nr ew. [...], [...],[...] i [...] przy ul. [...] w K. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że podczas przeprowadzonych w dniu 24 września 2008r. czynności kontrolnych ustalono, że willa J., mająca być przedmiotem modernizacji i przebudowy, została rozebrana. Poprzedni inwestor –D. Sp. z o.o. otrzymał w dniu [...], ([...]), decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę i remont ww. wilii poprzez rozbiórkę budynków gospodarczych, przebudowę i remont domu ogrodnika, rozbudowę polegającą na budowie basenu oraz zmianę przeznaczenia części budynku na usługi rehabilitacyjno - uzdrowiskowe. Decyzją z dnia [...] ([...]) Starosta Powiatowy w P. udzielił spółce D. pozwolenia na budowę garażu podziemnego. Willa J. została jednak całkowicie rozebrana, wraz z fundamentami i piwnicami oraz rozpoczęto budowę garażu podziemnego. Organ ustalił, że poprzedni inwestor sprzedał nieruchomość K. Sp. z o.o., która podjęła działania w celu przeniesienie pozwolenia na budowę. Organ podniósł, że willa J., jako należąca do zespołu budowlanego K. została wpisana do rejestru zabytków decyzją z [...] ([...]). Z tego względu, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] ([...]) nakazał wstrzymanie robót budowlanych, a następnie ww. decyzją z [...] nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych. Ponadto, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] ([...]) nakazał K. Sp. z o.o. przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez jego odbudowę w terminie do 31 grudnia 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone roboty rozbiórkowe są niewątpliwie istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu i dają podstawę do wszczęcia postępowania w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Organ stwierdził jednocześnie, że organ powiatowy słusznie nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych. Tym samym inwestor chcąc wykonywać roboty budowlane zgodnie z ww. decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków będzie zmuszony do wystąpienia do organu o akceptację. Skargę na powyższą decyzję złożyła K. Sp. z o.o., wnosząc o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach lub ewentualnie ich uchylenie i zarzucając : * nieważność z powodu niewykonalności wymienionej w art. 156 § 1 pkt 5 kpa, * naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, w zw. z art. 140 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji w części dotyczącej stanu faktycznego i dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz ich ocenę, co miało istotny wpływ na wynik postępowania; - naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez niezebranie całokształtu materiału dowodowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez brak ustalenia, czy istniały przesłanki do przymusowej rozbiórki willi J. i czy działanie w tym zakresie było zgodne z prawem. Skarżąca wskazała na błędne przyjęcie organu, że nie zostało na nią przeniesione pozwolenie na budowę oraz to, że willę wpisano do rejestru zabytków. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków błędnie nakazał przywrócenie willi J. do stanu poprzedniego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej i nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że rozbiórka w trybie nagłym, przewidzianym przez obowiązującą ustawę stanowi stan podlegający art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy i nie doprowadziło do umorzenia postępowania; - naruszenie art. 51 ust. 3 pkt. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, mimo że istniały przesłanki do jego zastosowania, co miało wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] ([...]) nakazującą K. Sp. z o.o. zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na realizacji przebudowy i remontu wilii J. położonej przy ul. [...] w K. Na wstępie podkreślić trzeba, że warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) oraz zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego przewidzianych dla ustalonego stanu faktycznego. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, w konsekwencji przeniesienia -decyzjami Starosty P. z dnia [...] (nr [...] i [...]) - decyzji tego organu z dnia [...] ([...]) oraz z dnia [...] ([...]) skarżąca uzyskała pozwolenie jedynie na rozbiórkę budynków gospodarczych, przebudowę i remont domu ogrodnika, rozbudowę willi o basen, zmianę przeznaczenia w części na usługi rehabilitacyjno - uzdrowiskowe oraz budowę garażu podziemnego. Jednakże w dniu 24 września 2008r. dokonała całkowitej rozbiórki ww. obiektu wraz z fundamentami i piwnicami. Uszło jednak uwadze organów, że tak w odwołaniu jak i skardze do Sądu skarżąca podnosiła, że rozbiórka nastąpiła w trybie art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego z uwagi na bardzo zły stan obiektu oraz bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających na terenie budowy. Wskazała również, że w dniu 26 września 2008r, w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego wystąpiła o pozwolenie na rozbiórkę. W tym miejscu przypomnieć należy, że art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego stanowi wyjątek od zasady ustanowionej w ustępie 1 tego przepisu, pozwala bowiem na rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca winna uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę ww. obiektu, gdyż willa J. wraz z towarzyszącą jej zabudową stanowiła element zespołu budowlanego miasta K., który wraz z układem urbanistycznym został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] pod numerem [...]. W treści art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazano bowiem, że pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską (...). W związku z powyższym obowiązkiem organu - przed rozpoczęciem procedury naprawczej w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego - było zbadanie, czy prace rozbiórkowe wykonane przy willi J. podjęte zostały przy spełnieniu warunków, o których mowa w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Organ winien zatem przeprowadzić rzetelne postępowanie dowodowe w tym zakresie, mając w szczególności na uwadze, że w warunkach o jakich mowa w art. 31 ust. 5 dopuszczalne jest jedynie rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych. Organ winien poddać badaniu również materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu o wydanie ww. decyzji pozwalających na rozbudowę i modernizację obiektu, w szczególności dokumentację i opinie dotyczące jego stanu technicznego, z uwzględnieniem zapisów dokonanych w dzienniku budowy. W przypadku ustaleń pozytywnych ww. zakresie postępowanie podlegałoby umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. W przeciwnym razie tj. w przypadku ustalenia, że roboty rozbiórkowe zostały wykonane samowolnie organ winien zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wskazać bowiem trzeba, że przepis ten znajduje zastosowanie, gdy przeprowadzonych robót budowlanych nie da się legalizować na podstawie pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 ww. ustawy, wobec niedającego się usunąć naruszenia prawa, a taka sytuacja - zdaniem Sądu - miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Podkreślić bowiem trzeba, że w związku z całkowitą rozbiórką przedmiotowego obiektu budowlanego, jedynym możliwym rozwiązaniem jest zastosowanie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych, wymienionym w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nakaz doprowadzenia do stanu poprzedniego w istocie prowadziłby bowiem do wykonania robót budowlanych polegających na budowie zupełnie nowego obiektu budowlanego, a zatem niezgodnie z ratio legis art. 51 ust. 1, który znajduje zastosowanie jedynie w przypadkach wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc do robót budowanych nie będących budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W związku z powyższym rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Wobec poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.