VII SA/Wa 1952/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]/12 w przedmiocie nakazu całkowitego usunięcia rur drenażowych skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]/12 wydaną [...] czerwca 2012r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...]/2012 z dnia [...].05.2012r. nakazującej J. D. usunięcie rur drenażowych na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w trakcie czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, że wykonano 12 odcinków, na których zostały ułożone rury drenażowe Ø 8 cm, każdy o długości około 50 m. Rury zostały ułożone na głębokości około 50 cm. Z uwagi na powyższe PINB w [...] postanowieniem Nr [...]/2012 z dnia [...].04.2012r. nakazał J. D. wstrzymać roboty budowlane polegające na ułożeniu rur drenażowych na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...] oraz przedstawić, w terminie 30 dni, licząc od dnia postanowienia: - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - odpowiednie rysunki określające podstawowe parametry urządzenia wraz z niezbędnymi uzgodnieniami, - projekt zagospodarowania działki wykonany na aktualnej mapie do celów projektowych przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, - zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności wykonanych robót z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź, w przypadku braku tego planu, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Następnie, PINB w [...] decyzją Nr [...]/2012 z dnia [...].05.2012r. nakazał J. D. całkowite usunięcie rur drenażowych na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, bowiem PINB w [...] dokonał błędnej oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego, przyjmując tryb postępowania określony w art. 49 b Prawa budowlanego. Organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej podlega zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na "wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem: a) zmiennych stawów hodowlanych, b) urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin". Podkreślenia wymaga, iż w świetle przepisów Prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych nie stanowi obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 49 b Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego są to roboty budowlane inne niż budowa obiektu budowlanego. W związku z powyższym organ I instancji błędnie zastosował tryb postępowania określony w art. 49 b Prawa budowlanego. W sytuacji wykonywania robót budowlanych polegających na ułożeniu rur drenażowych na terenie działki nr ew. [...] w ocenie organu odwoławczego - właściwe jest prowadzenie postępowania w trybie przewidzianym w art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Poza tym jak podkreślił [...]i WINB - organ I instancji wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie naruszył wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie wydanej przez PINB w [...] decyzji, nie odpowiada w/w wymogom. Organ powiatowy ograniczył się bowiem wyłącznie do opisania obowiązku wynikającego z wydanego postanowienia nr [...]/12, nie opisując stanu faktycznego i nie wskazując na jakiej podstawie zakwalifikował wykonane prace jako budowę obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, zgodne z przepisami prawa rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto zapewnienia stronom możliwości instancyjnej kontroli w zakresie wydanego rozstrzygnięcia - co uzasadnia przyjęcie, iż zachodzą przesłanki z art. 138 § 2 uzasadniające uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 138 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 14 marca 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie natomiast z art. 138 § 2 k.p.a. będącym podstawą prawną zaskarżonej decyzji organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna. W przeciwieństwie do art. 138 § 1 k.p.a., który nie określa przesłanek wydania przewidzianych w tym przepisie decyzji organu odwoławczego, przepis art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z przepisu art, 138 § 2 k.p.a. organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, a także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. stanowiącego, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału dowodowego w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu, organowi, który wydał decyzję. Nadto należy wskazać, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę tą doprecyzowuje art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 §3. k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno wskazywać okoliczności faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja [...] WINB nie narusza prawa. Sąd podziela ocenę organu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z naruszeniem przepisów art. 7, 77 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a uzasadnienie wydanej decyzji nie spełnia wymogów wskazanych w art. 107 § 3 kpa. Przepis art. 49 b ustawy Prawo budowlane będący podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowi, że "właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub, jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Tak więc przepis ten daje możliwość organowi nakazania rozbiórki - obiektu budowlanego. Z przepisu art. 3 Prawa budowlanego, wynika, że obiektem budowlanym jest: 1) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, 2) budowa stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, 3) obiekt małej architektury. Wobec treści tego przepisu - powiatowy organ nadzoru budowlanego winien w sposób jednoznaczny (z uwzględnieniem również przepisu art. 70, 71 ustawy z 18.07.2001r. prawo wodne) dokonać analizy zebranego materiału i ustalić, czy przedmiotowa inwestycja jest obiektem budowlanym, czy też urządzeniem melioracji wodnej o jakiej mowa w /w/ ustawie. W związku z tym, zasadnymi są ustalenia organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie postępowanie organu I instancji zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.