VII SA/Wa 1953/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-18
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych przez sąd informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu, nie przedstawił wystarczających informacji dotyczących jego sytuacji finansowej, dochodów i wydatków. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak rzetelnego uzupełnienia wniosku uniemożliwia ocenę jego zdolności płatniczych.Stan faktyczny
Wnioskodawca P. W. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Wnioskodawca podał jedynie podstawowe informacje o dochodach żony i posiadaniu domu, ale nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących wydatków, innych świadczeń czy posiadanych pojazdów. Sąd wezwał go do uzupełnienia tych informacji, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić P. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz
z żoną i córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę
z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.320,00 złotych.
Podał, że posiada dom o pow. 120 m². Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest wynagrodzenia małżonki z tytuły pracy w wysokości podanej wyżej. Oświadczył, że jest chory i nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. Wskazał, że ponoszą bieżące opłaty egzystencjonalne na utrzymanie mieszkania i rodziny.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem
z dnia 16 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości,
- czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości,
- czy podejmuje prace dorywcze, umowy zlecenia, a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody,
-orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy uzyskuje z małżonką jakąkolwiek pomoc od rodziny, instytucji społecznych jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie,
- czy posiada z małżonką pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy).
Odpowiedzi na powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Ww. pismo został doręczone wnioskodawcy w dniu 23 listopada 2015r. P. W. nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z dnia 16 listopada 2015r., wzywające do uzupełnienia złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W ocenie referendarza sądowego dane zawarte w formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie były niepełne i nie wystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na przesłane mu pytania, które miały na celu ustalenie w sposób niewątpliwy jego faktycznych możliwości finansowych.
Przede wszystkim wnioskodawca nie wyjaśnił, czy jest osobą bezrobotną , jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek jeśli tak to w jakiej wysokości lub czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak w jakiej wysokości. Nie wskazał również wysokości miesięcznie ponoszonych wydatków zarówno na codzienne utrzymanie (zakup żywności, odzieży, leków itp.) jak i na utrzymanie domu (opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.). Wnioskodawca nie wyjaśnił także czy uzyskuje z żoną jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych, lub państwowych, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości lub formie oraz czy posiadają pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało podać jakie i koszty związane z ich utrzymaniem.
Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki
z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca są niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Informacje podane w formularzu nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Skarżący nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie
w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości uzyskiwanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, a także zestawienia ponoszonych wydatków. Dopiero bowiem porównanie posiadanych przez stronę środków finansowych z ponoszonymi przez nią wydatkami pozwoliłoby na ustalenie, czy jest ona w stanie ponieść koszty postępowania.
Uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności,
a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło