VII SA/Wa 1955/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Wojewody [....] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1). przyznać L. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 400,00 złotych, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 11 października 2011r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy L. W., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, trójką dzieci oraz matką. Podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 2.800,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 2.000,00 złotych oraz renta matki w wysokości 800,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o pow. 120 m², nieruchomość rolną o pow. 19,94 ha oraz ciągnik rolniczy Zetor z 2008 r. Zaznaczył we wniosku, że posiada do spłacenia kredyt bankowy w wysokości ok. 30.000,00 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że jest osobą schorowaną przez 10 lat pobierał rentę inwalidzką. Wyjaśnił, że aktualnie pozbawiono go do świadczenia rentowego, ale nie może pracować fizycznie. Do prac w gospodarstwie wynajmuje pracowników co znacznie zmniejsza jego dochody. Wnioskodawca przedstawiając w nim powyższą argumentację wskazał, że dochody, które uzyskuje z gospodarstwa rolnego zaledwie wystarczają na bieżące utrzymanie i koszty leczenia. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych. Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 400,00 złotych. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Zauważyć należy, że wnioskodawca wraz z matką pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują miesięcznie dochód w wysokości ok. 2.800,00 złotych. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien on zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca uzyskują dochód miesięczny we wskazanej wyżej wysokości powinien partycypować w kosztach sądowych. Oceniono, że będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 100,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.