VII SA/Wa 1955/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-28
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku garażowego, usytuowanego przy granicy działki, może zostać wydana bez dokładnego zbadania i uzasadnienia odstępstw od przepisów dotyczących odległości od granicy sąsiednich nieruchomości, zwłaszcza w kontekście sprzecznych interesów stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Organy administracji nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, nie dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego i nie uzasadniły należycie odstępstw od przepisów dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki, ignorując przy tym zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia jej bezpieczeństwa i interesów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku garażowego, który miał być usytuowany przy granicy działki. Po kilku etapach postępowania, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Skarżący L. W. zarzucił organom nieuwzględnienie jego interesów, naruszenie bezpieczeństwa i zakłóceń spowodowanych hałasem, a także brak uzasadnienia dla odstępstw od przepisów dotyczących odległości od granicy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] Starosta [....], po rozpoznaniu wniosku J. i M. G. z dnia 27 lipca 2010 r. o pozwolenie na budowę zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej z dachem jednospadkowym wg projektu budowlanego na działce nr ew. [...] obręb G., gm. C..
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania L. W., uchylił w całości powyższą decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku w dniu [...] marca 2011 r. Starosta [...] wydał decyzję Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. i M. G., pozwolenia na budowę budynku garażowego
0. konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym wg projektu budowlanego na działce nr [...] obręb G., gm. C..
Następnie Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania L. W. w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję, którą uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2011 r. Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku J. i M. G. w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr ew. [...] obręb G., gm. C..
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania L. W. w dniu [...] sierpnia 2011 r., wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [....] czerwca 2011 r., Nr [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podał, że inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę załączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda [...] wskazał, iż skarżona decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w oparciu o ostateczną decyzję Wójta Gminy C. o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]. Nadto wskazał, że projekt jest kompletny, a więc spełnia wymogi z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623). Reasumując
Sygn. akt VII SA/Wa 1955/11
stwierdził, iż decyzja Starosty [...] nie narusza prawa i należało ją utrzymać w mocy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących sprzecznego z prawem usytuowania przedmiotowego budynku organ II instancji stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.) dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie obowiązujących odległości (3 m ściana bez otworów lub 4 m ściana z otworami). Zdaniem Wojewody z materiału zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż projekt zagospodarowania terenu spełnia warunki techniczno-budowlane sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy, a zatem w tej kwestii zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Organ II instancji podał, że budynek garażowy usytuowany został w granicy z działkami nr ew. [...] i nr ew. [...]. Wskazał, że na działce nr [...] przy granicy działki inwestora zrealizowane są budynki oznaczone na projekcie zagospodarowania działki cyframi 4 - budynek mieszkalny, 5 - budynek gospodarczy, 6 - budynek gospodarczy. Budynek garażu został zaprojektowany w taki sposób, że będzie przylegał całą powierzchnią do istniejących na sąsiedniej działce budynków gospodarczych oznaczonych cyframi 5 i 6. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że usytuowanie budynku przy granicy działki nr [...] byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami, gdyż granica tej działki nie jest zabudowana.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ skupił się wyłącznie na interesie sąsiadów chcących wybudować garaż i całkowicie pominął jego zarzuty. L. W. podkreślił, że budowa garażu, który przylega bezpośrednio do jego budynku mieszkalnego naruszy jego bezpieczeństwo i narazi na zakłócenia spowodowane przez hałas. Stwierdził również, że nieprawdziwe jest twierdzenie organu, iż inwestycja nie może być realizowana po przeciwnej granicy, z uwagi na to, że granica jest niezabudowana. Skarżacy podał, że wzdłuż granicy działki nr [...] usytuowany jest budynek inwentarski.
Ponadto skarżacy zauważył, że wydając pozwolenie na budowę z odstępstwem od przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie
Sygn. akt VII SA/Wa 1955/11
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organy winny to odstępstwo uzasadnić. Wskazał, że ani organ I, ani organ II instancji nie uzasadnił dlaczego sankcjonuje zachowanie odległości stanowiących odstępstwo od obowiązujących odległości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie.
Na wstępie należy zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organ winien dokonać oceny mocy i wiarygodności każdego dowodu oraz wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 107 k.p.a. uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego,
Sygn. akt VII SA/Wa 1955/11
dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia powołanych przepisów prawa.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., którą na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust.4 i art. 36 powołanej ustawy Prawo budowlane organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku garażowego o konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym na działce nr [...]. Zdaniem organów orzekających w przedmiotowej sprawie projekt zagospodarowania terenu spełnia warunki techniczno-budowlane sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy.
Jednocześnie organ li instancji zauważył, że udzielenie pozwolenia na budowę na obszarach zurbanizowanych, powinno uwzględnić sprzeczne interesy, z jednej strony - inwestora, a z drugiej - osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie naruszone lub zagrożone. Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie może, nie wyrażając zgody na jej realizację, skutecznie przesądzić o negatywnym rozstrzygnięciu właściwego organu.
Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.
Należy zauważyć, że zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nie naruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m.in. warunki techniczne przewidziane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 436/07, niepubl. w zbiorze urzędowy, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 468755).
W przedmiotowej sprawie strona zarówno w odwołaniu, jak i w samej skardze wskazuje argumenty, które jej zdaniem stwarzają możliwość usytuowania nowego
Sygn. akt VII SAM/a 1955/11
budynku sąsiada nie tuż przy swojej granicy lecz w innej części nieruchomości sąsiada. Należy w tym miejscu wskazać, że zasada generalna usytuowania budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną została zawarta w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Natomiast wyjątek od tej reguły w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się jedynie w przypadkach określonych w ust. 3 § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny powiadać budynki i ich usytuowanie.
W rozpatrywanej sytuacji organy administracji w ogóle nie poczyniły ustaleń wiązanych z tym czy przedmiotowy obiekt budowlany nie mógłby być usytuowany w innej części działki bez konieczności lokalizowania go przy granicy z nieruchomością sąsiednią. Rozwiązania wynikające z § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mają charakter odstępstwa od generalnej zasady nakazującej lokalizację nowych obiektów w oddaleniu od nieruchomości sąsiednich i jako takie powinny być interpretowane w sposób zawężający a nie rozszerzający. W związku z czym mogą one znajdować zastosowanie tylko wówczas, gdy inne usytuowanie nie będzie możliwe. Ponadto oceniając konieczność odstępstw organ powinien odnieść się do kwestii usytuowania budynku w stosunku do sąsiednich działek budowlanych. W niniejszej sprawie przedmiotowy budynek został zaprojektowany na styku dwóch sąsiednich działek. Organy odniosły się do usytuowania budynku na granicy z działką nr ew. [...], natomiast nie uzasadniły w żaden sposób odstąpienia od sytuowania budynku w odległościach określonych w ust. 1 w odniesieniu do działki nr [...] (przy czym nie została tu spełniona przesłanka z § 12 ust. 3 pkt4 rozporządzenia).
Należy zatem stwierdzić, że organy nie wzięły pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, które warunkowały prawidłowe rozstrzygnięcie. Jest to o tyle istotne, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wyraził zgody na usytuowanie
Sygn. akt VII SA/Wa 1955/11
budynku sąsiada w granicy. W tej sytuacji organ powinien dokonać szczególnie wnikliwej analizy sprawy i odnieść się do zarzutów strony, rozważyć wszystkie możliwości, a w przypadku stwierdzenia konieczności odstępstw należycie je uzasadnić uwzględniając sąsiadujące działki budowlane.
Organ tego nie wziął pod uwagę. Zatem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien kierować się zaleceniami zawartymi w orzeczeniu Sądu.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło