VII SA/Wa 1957/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-04
Skład orzekający: Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne i posiadająca znaczące zadłużenie, mimo uzyskiwania dochodów z pracy i dzierżawy, może zostać uznana za niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Pomimo uzyskiwania dochodów z pracy i działalności rolniczej, wysokie zadłużenie (ponad 200 000 zł) ogranicza jego możliwości płatnicze, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, uzyskuje dochody z pracy i dzierżawy, ale jednocześnie posiada znaczne zadłużenie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.Rozstrzygnięcie
Przyznano P. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia zgodności wyposażenia warunków lokalowych dla stacji kontroli pojazdów postanawia: przyznać prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
P. B. wniósł na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca pismem z dnia 28 lipca 2014 r. sprecyzował, że przedmiotowy wniosek został złożony w zakresie ustanowienia adwokata.
Po przeanalizowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż P. B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący uzyskuję dochód z pracy zarobkowej w wysokości 1 680 zł. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r., ze złożonych wyjaśnień przez Skarżącego wynika, że prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 57,2452 ha, z którego uzyskał przychód roczny w 2013 r. w wysokości około 100 000 zł, a ponadto uzyskuje przychód z dzierżawy części budynków, w których wcześniej prowadził działalność gospodarczą. Skarżący jednak wskazał, że nie osiąga znaczących dochodów z uwagi na zadłużenie w wysokości 900 000 zł.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Skarżący wskazał, iż w gospodarstwie rolnym uprawia pszenżyto na 25 ha i pszenicę na 20 ha. W roku 2013 uzyskał przychód z płodów rolnych w wysokości 100 000 zł, natomiast poniósł następujące koszty: 33 000 zł na zasiewy, 29 000 zł- zbiory, 59 000 zł- uprawa, 12 000 zł - środki ochrony roślin, 5 000 zł – ubezpieczenie, 4 000 zł – podatki. W 2014 r. poniósł następujące wydatki w gospodarstwie rolnym 30 000 zł- zasiewy, 20 000 zł- zasiewy, 20 000 zł- uprawa, 15 000 zł środki ochrony roślin, 3 000 zł – ubezpieczenie, 2 000zł- podatki.
P. B. wskazał również, że posiada następujące zadłużenia kredytowe: kredyt obrotowy w [...] ok. 103 700 zł, w [...] ok 149 299 zł, w [...] ok. 2 867 zł, w [...] ok 17 341 zł, w [...] 5000 zł.
Średnie wydatki gospodarstwa domowego wynoszą gaz i prąd – 460 zł, woda i kanalizacja 60 zł, ogrzewanie mieszkania 350 zł, telefon 150 zł, ubezpieczenie na życie- 60 zł, ubezpieczenie mieszkania 70 zł, inne wydatki 1500 zł.
Do wniosku Skarżący dołączył kopię dokumentu PIT 37 za rok 2013, z którego wynika, że wnioskodawca osiągnął dochód 16 374 zł oraz PIT 36L z którego wynika, że wnioskodawca poniósł stratę z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 215 488 zł.
W dniu 19 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz rozpatrujący wniosek P. B. uznał, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest wprawdzie osobą zadłużoną, jednakże posiada stały dochód z tytułu umowy o pracę, ponadto posiada gospodarstwo rolne o pow. 57 ha, które uprawia i które przynosi przychody. Uzyskuje także dochody z tytułu wynajmu pomieszczeń. Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie własnym staraniem ponieść kosztów opłacenia pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej.
W dniu 28 sierpnia 2014 r. P. B. wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 19 sierpnia 2014 r. argumentując, iż jego sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w postanowieniu nie odzwierciedlają stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek swój sprecyzował pismem z dnia 28 lipca 2014 r. Pismem z dnia 3 lipca 2014 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wypełnienie formularzu PPF oraz nadesłanie dokumentów świadczących o sytuacji finansowej. Po rozpatrzeniu wniosku, referendarz w dniu 19 sierpnia 2014 r. odmówił P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 28 sierpnia 2014 r. P. B. wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 19 sierpnia 2014 r.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. (art. 245 § 3 p.p.s.a)
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie.
Po dokładnym przeprowadzeniu analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy, Sąd uznał, że odpowiednio wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo wraz z żoną, która nie uzyskuje żadnych dochodów i jest na utrzymaniu wnioskodawcy. P. B. uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę oraz z dochodów za wynajem części budników jednakże posiada bardzo wysokie zadłużenie w wysokości ponad 200 000 zł. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej przepisy przy rozpatrywaniu wniosku prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę nie tylko uzyskiwany przychód z działalności rolniczej i pozarolniczej ale również możliwości płatnicze wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie, Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów pełnomocnika z uwagi na brak możliwości płatniczych. Sąd, rozpatrując wniosek zwrócił uwagę, że wnioskodawca uzyskuję stały dochód zarówno z działalności rolniczej i pozarolniczej jednakże stwierdził, iż z uwagi na bardzo wysokie zobowiązania Skarżący nie jest w stanie wygospodarować odpowiedniej sumy na pokrycie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Z tego względu, Sąd uznał za zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło