VII SA/Wa 1957/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2019 r., znak: [...], Minister Zdrowia po rozpatrzeniu zażalenia z [...] sierpnia 2017 r., wniesionego przez M. S. na postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, Minister Zdrowia utrzymał to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., numer: [...] Wojewoda [...], nałożył na M. S. grzywnę w wysokości 500 zł w celu przymuszenia do poddania małoletniego syna B. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] numer [...] oraz wezwał do wykonania ww. obowiązku w terminie do [...] lipca 2017r. Postanowienie wraz z tytułem wykonawczym opatrzonym klauzulą wykonalności zostało doręczone za pośrednictwem platformy ePUAP [...] maja 2017 r. W dniu [...] lipca 2017 r. do Wojewody wpłynęły zarzuty wniesione przez zobowiązaną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia. Postanowieniem z [...] lipca 2017 r., numer: [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o nałożenie ww. grzywny. Skarżąca zażaleniem z [...] sierpnia 2017 r. zaskarżyła ww. postanowienie Wojewody do Ministra Zdrowia i zarzuciła: naruszenie art. 58 k.p.a., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że nie wykazała istnienia przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wydanie postanowienia pomimo braku kompetencji organu do odmowy przywrócenia terminu oraz błąd w ustaleniach polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż wniosek o przywrócenie został złożony z uchybieniem terminu. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 60 k.p.a. Minister Zdrowia podczas prowadzenia postępowania zażaleniowego nie dopatrzył się uchybień wskazanych przez skarżącą w zażaleniu. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 58 k.p.a. Minister podniósł, że zarzut ten uznaje za bezzasadny. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 58 §1 k.p.a. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy." Natomiast § 2 ww. przepisu stanowi, że: "Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu." Zdaniem Ministra Wojewoda prawidłowo ustalił, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a nadto nie wykazała, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, postanowienie o nałożeniu grzywny z [...] kwietnia 2017 r. wysłano skarżącej przy użyciu platformy cyfrowej ePUAP [...] maja 2017 r Skarżąca [...] maja 2017 r. poinformowała organ, że pliki zostały przesłane w niewłaściwym formacie i że nie może ich otworzyć. Wojewoda [...] po dokonaniu stosownych weryfikacji oraz wyjaśnień od obsługi informatycznej, skierował do skarżącej informację o tym, iż pliki zostały wysłane w prawidłowym formacie oraz pouczenie o sposobie dostępu do plików na platformie ePUAP. Organ I instancji poinformował także, że w związku z powyższym należy uznać, że postanowienie [...] kwietnia 2017 r. zostało prawidłowo wysłane [...] maja 2017 r., a termin do złożenia zażalenia oraz wniesienia zarzutów upłynął [...] maja 2017 r. Pismo zostało odebrane przez skarżącą [...] czerwca 2017 r. Następnie, [...] czerwca 2017 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wysłanie stronie uszkodzonego pliku. W piśmie tym wyjaśniła okoliczności związane z niemożnością otwarcia przesłanych jej plików. Po ponownej analizie korespondencji Wojewoda ustalił, że przesłane [...] maja 2017 r. pliki zgodnie z przepisami prawa zostały prawidłowo opatrzone podpisem elektronicznym i posiadały rozszerzenie xades. O powyższym Wojewoda poinformował M. S., pismem z [...] czerwca 2017 r., które zostało odebrane [...] lipca 2017r. Skarżąca pismem z [...] lipca 2017 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że dopiero [...] lipca 2017 r. po otrzymaniu ww. korespondencji od Wojewody otworzyła przesłane [...] maja 2017r. postanowienie o nałożeniu grzywny wraz z tytułem wykonawczym. Skarżąca podniosła, że z uwagi na wcześniejszą niemożność otwarcia przesłanych plików nie dotrzymała terminu do wniesienia zarzutów nie ze swojej winy. Minister Zdrowia stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia ww. terminu, w szczególności uchybienie terminowi wynikało wyłącznie z winy skarżącej. Przesłane skarżącej pliki zawierające postanowienie o nałożeniu grzywny były zgodnie z przepisami opatrzone podpisem elektronicznym i posiadały prawidłowe rozszerzenie (xades), co potwierdziły wyniki dwukrotnych czynności wyjaśniających przeprowadzonych w tym zakresie przez Wojewodę. Należy podkreślić, że strona zakładając profil zaufany ePUAP została poinformowana o sposobie korzystania z platformy. Skarżąca zakładając taki profil miała obowiązek zapoznać się z treścią informacji udostępnianych jej w chwili zakładania profilu. Ponadto, nawet sama skarżąca w piśmie do Wojewody z [...] czerwca 2017 r. opisała funkcjonalność programu, który użyła do odebrania przesłanej korespondencji (tj. proCentrum SmartSign), służący do składania oraz weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego, nie zaś do otwierania plików za pośrednictwem platformy ePUAP. W takiej sytuacji posłużenie się przez skarżącą nieprawidłowym oprogramowaniem, nie może zostać uznane jako brak winy albowiem jak zostało wcześniej wskazane, nawet lekkie niedbalstwo stanowi winę strony w uchybieniu terminu. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Nadto jak wynika z akt sprawy, skarżącej była już wcześniej skutecznie doręczona korespondencja za pośrednictwem platformy ePUAP i została przez nią bez problemu otwarta, co wynika z przesłanych przez nią odpowiedzi. Ustaleń powyższych nie może zmienić oświadczenie K. S. (inżyniera informatyki) z [...] lipca 2017 r., bowiem - jak zostało już wcześniej podniesione - popełnionym błędem było podejmowanie prób otwarcia plików przez program do tego nie służący. Podobnie zresztą jak "print screen z programu Szafir", gdyż nie jest to jedyny program służący do otwierania plików w platformie ePUAP, a jedynie przykładowy. Z dokumentu tego nie wynika także data podejmowania nieudanych prób otwierania plików. Minister ocenił, że nie spełniona została także druga z przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a., tj. zachowanie 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Organu odwoławczego, pliki zawierające postanowienia Wojewody z [...] kwietnia 2017 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom oraz tytuł wykonawczy określający ww. obowiązek były prawidłowe i spełniały wymagania określone w obowiązujących przepisach prawa, wobec czego zostały skutecznie doręczone [...] maja 2017 r., a termin do złożenia zażalenia oraz wniesienia zarzutów upłynął [...] maja 2017 r. Organ odniósł się też do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewody [...]. Wskazał też, że zgodnie z art. 60 k.p.a. przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ administracji publicznej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia. Wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia jest pozostawione uznaniu organu administracji publicznej (E. Iserzon, w: Iserzon, Starościak, Komentarz, 1961, s. 142). Nie ma jednak wątpliwości, że organ przy rozpatrywaniu żądania strony powinien kierować się zasadą ogólną uwzględniania interesu strony i interesu społecznego (art. 7 k.p.a. ) (zob. B. Adamiak, w: Adamiak, Borkowski, Komentarz, 2012, s. 288; A. Wróbel, w: Jaśkowska, Wróbel, Komentarz, 2009, s. 344). W przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, w szczególności z uwagi na to, że skarżąca nie wskazała uzasadnienia, które mogłoby powodować konieczność wstrzymania wykonania postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła M.S., reprezentowana przez adw. A.T. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenia art. 58 k.p.a. w zw. z art. 46 § 4 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. - ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, że skarżąca ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy: wojewoda nie pouczył skarżącą o sposobie odbioru pisma, tzn. za pomocą jakiego programu komputerowego może ona otworzyć przesłane dokumenty, mimo iż art. 46 § 4 pkt 3 k.p.a., jak również ogólna zasada informowania stron (art. 9 k.p.a.) nakazywały organowi przekazanie tych informacji, skarżąca niezwłocznie po podjęciu nieudanej próby otworzenia przesłanych plików poinformowała wojewodę o niemożności ich otworzenia wzywając do przesłania plików we właściwym formacie, wojewoda poinformował skarżącą o programie służącym do otwierania plików z rozszerzeniem Xades dopiero [...] czerwca 2017 r. mimo, że samo pismo informujące zostało sporządzone [...] maja 2017 r. - wysłanie przez wojewodę sporządzonego pisma [...]-[...] maja 2017 r. pozwoliłoby skarżącej sporządzić i wnieść zażalenie w ustawowym terminie, skarżąca udała się do inżyniera informatyka celem podjęcia próby otworzenia plików, niemniej jednak przesłanych plików nie udało się otworzyć, wysyłana wcześniej do skarżącej za pośrednictwem ePUAP korespondencja nie była opatrzona podpisem kwalifikowanym, co pozwoliło jej na niezakłócone otworzenie dokumentów, z kolei zaś postanowienie o nałożeniu grzywny i tytuł wykonawczy już były opatrzone takim podpisem, 2. błąd w ustaleniach faktycznych, polegających na przyjęciu, iż użyty przez informatyka program pro- Centrum SmartSign nie służył do otwierania plików z rozszerzenie Xades, a jedynie do składania i weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego, podczas gdy: ten program umożliwia zarządzanie dokumentami elektronicznymi, w tym otwieranie plików, zarówno w opisie programu proCentrum SmartSign, jak i programu Szafir, który to program wojewoda wskazywał jako właściwy do otwierania plików jest opis "służy do składania i weryfikacji e-podpisów", mimo iż obsługują one pliki w formacie Xades, w tym umożliwiają otworzenie plików z takim rozszerzeniem. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Zdrowia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Minister Zdrowia prawidłowo ocenił, że w okolicznościach sprawy niniejszej nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu, do wniesienia zarzutów, w trybie przewidzianym w art. 58 k.p.a. Nie można bowiem stwierdzić, że skarżąca bez własnej winy uchybiła terminowi oraz wniosek o przywrócenie terminu złożyła w okresie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Sąd podziela stanowisko organu - uchybienie terminu wynikało wyłącznie z winy skarżącej. Przesłane skarżącej pliki zawierające postanowienie o nałożeniu grzywny były zgodnie z przepisami opatrzone podpisem elektronicznym i posiadały prawidłowe rozszerzenie (xades), co potwierdziły wyniki dwukrotnych czynności wyjaśniających przeprowadzonych w tym zakresie przez Wojewodę. Strona zakładając profil zaufany ePUAP została poinformowana o sposobie korzystania z platformy. Skarżąca zakładając taki profil miała obowiązek zapoznać się z treścią informacji udostępnianych jej w chwili zakładania profilu. Jak słusznie zauważył organ sama skarżąca w piśmie do Wojewody z [...] czerwca 2017 r. opisała funkcjonalność programu, który użyła do odebrania przesłanej korespondencji (tj. proCentrum SmartSign) i wskazała, że służy do składania oraz weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego, nie zaś do otwierania plików za pośrednictwem platformy ePUAP. Posłużenie się przez skarżącą nieprawidłowym oprogramowaniem, nie może zostać uznane jako brak winy. Należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu judykatura zalicza np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą, nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Tymczasem skarżąca z własnej winy dopuściła się uchybienia terminu, ponieważ posługiwała się niewłaściwie oprogramowaniem. Zatem korespondencji prawidłowo doręczonej jej drogą elektroniczną z własnej winy nie odebrała w terminie. Słusznie ocenił organ, że nie spełniona została także druga z przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a., tj. zachowanie 7- dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. Pliki zawierające postanowienia Wojewody z [...] kwietnia 2017 r., były bowiem prawidłowe i spełniały wymagania określone w obowiązujących przepisach prawa, wobec czego zostały skutecznie doręczone [...] maja 2017 r., a termin do złożenia zażalenia oraz wniesienia zarzutów upłynął [...] maja 2017 r. Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że korespondencja przesłana drogą elektroniczną spełniała wymóg z art. art. 46 § 4 pkt 3 k.p.a. Pouczenie odpowiadało ustawowemu wymogowi przewidzianemu w ww. przepisie. Dotyczyło w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Powtórzmy - nieudolne próby otwierania pliku wskazują wyłącznie na winę po stronie skarżącej, która powinna znać programy umożliwiające otwieranie przesyłanej jej tą drogą korespondencji. Należy podkreślić też, że organ starannie sprawdził brak wadliwości przesłanego pliku i jego pełną gotowość do uruchomienia w przeznaczonym ku temu programie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.