VII SA/Wa 196/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-29

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie w latach siedemdziesiątych, opierając się na przepisach rozporządzenia z 1980 r., które nie obowiązywało w dacie budowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, opierając się na przepisach rozporządzenia, które nie obowiązywały w dacie jego budowy. Ponadto, samo wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami nie jest wystarczającą przesłanką do nakazu rozbiórki; organ musi wykazać zaistnienie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., takich jak budowa na terenie nieprzeznaczonym pod daną zabudowę, powodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ustępu, argumentując naruszeniem przepisów rozporządzenia z 1980 r. dotyczących lokalizacji obiektu w granicy działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podniosła, że obiekt wybudowano w latach siedemdziesiątych, a na sąsiedniej działce istniała ubikacja do roku 2000. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., działając na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał T.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ustępu na nieruchomości przy ul. F. w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2000 r. stwierdzono, iż na wskazanej nieruchomości wybudowany został samowolnie murowany, nieskanalizowany ustęp. Z oświadczenia złożonego do protokołu przez T. K. wynika, że obiekt został wybudowany w latach siedemdziesiątych. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestorkę do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną dotyczącą zgodności z obowiązującymi normami i przepisami. Z przedstawionej opinii wynika, iż "budynek ubikacji jest w stanie dobrym i spełnia warunki bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nadaje się do użytkowania". W ocenie organu budynek usytuowany został jednak niezgodnie z § 23 ust. 5 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62), gdyż znajduje się w granicy z sąsiednią działką, na której nie ma tego rodzaju urządzenia. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła T. K., po rozpatrzeniu którego,[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia. Samowolnie wykonany obiekt nie spełnia warunków określonych przepisami rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Posadowienie w granicy działki ustępu dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy będzie on przylegać do tego rodzaju obiektu na działce sąsiedniej. Ponieważ na działce sąsiedniej nie ma w granicy takiego obiektu nie można podjąć postępowania, które doprowadziłoby do legalizacji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył T. K., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, iż na sąsiedniej działce do roku 2000 r. istniała ubikacja, do której przylegał jej ustęp i oba obiekty były wykorzystywane zgodnie ze swoim przeznaczeniem, nie można więc mówić o naruszeniu przepisu § 23 ust. 5 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zakres sądowej kontroli zaskarżonej decyzji ograniczony jest do badania jej zgodności z prawem. Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, iż wydana została z naruszeniem prawa, bowiem organ orzekający rozstrzygnął sprawę bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które dawałyby podstawę do zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Jak słusznie przyjęto, podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Prawa budowanego z 1974 r. Nakazując na podstawie art. 37 ust, 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ustępu należało wykazać, iż obiekt budowlany, wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź, że powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Orzekając rozbiórkę budynku ubikacji wskazano jedynie, iż jego lokalizacja narusza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Przede wszystkim wskazać należy, iż powołując się na naruszenie przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia organ całkowicie pominął fakt, iż sporny obiekt wybudowany został w latach siedemdziesiątych (jak przyjęto na podstawie oświadczenia inwestorki), a więc w okresie kiedy rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980 r. jeszcze nie obowiązywało, gdyż weszło ono w życie z dniem 1 stycznia 1981 r. Nie można zatem stwierdzić naruszenia przepisów technicznych dotyczących sytuowania budynków, które w dacie popełnienia samowoli budowlanej nie obowiązywały. Jednakże nawet fakt stwierdzenia wybudowania samowolnie obiektu niezgodnie z obowiązującymi przepisami nie pociąga za sobą automatycznie nakazu rozbiórki. Ustawodawca w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24.10.1974 r. określił, iż dopiero wybudowanie go w terenie, który nie jest przeznaczony w planie miejscowym pod tego rodzaju zabudowę, bądź powodowanie przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia uzasadnia orzeczenie przymusowej rozbiórki. Organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego i nie wykazał zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, co uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości podjętej decyzji. Podkreślić należy, iż rola organu odwoławczego polega na powtórnym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i wydaniu rozstrzygnięcia. Organ ma też obowiązek ustosunkować się do podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutów, a w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie uzupełniające zgodnie z art. 136 kpa. Zaniechanie tego stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy na powyższe, ze względu na ujawnione naruszenie przepisów prawa uchylono zaskarżoną decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 i art. 200 cyt. ustawy orzeczono jak w pkt II i III wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło