VII SA/Wa 196/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-01
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy może obejmować budowę parkingu, który nie stanowi integralnej części drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa parkingu na działce nr [...] nie może być realizowana w trybie specustawy, ponieważ wykracza poza zakres przedmiotowy tej ustawy, która dotyczy wyłącznie inwestycji związanych z budową lub rozbudową dróg publicznych i ich integralnych elementów techniczno-użytkowych. Parking, choć służy obsłudze ruchu drogowego, nie jest niezbędny do prowadzenia ruchu drogowego i może być realizowany na podstawie ogólnych przepisów Prawa budowlanego i ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Prezydent Miasta S. złożył wniosek do Wojewody o wydanie decyzji zezwalającej na rozbudowę ul. Ł. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], obejmującej m.in. budowę parkingu na działce nr [...]. Wojewoda wydał decyzję zezwalającą na inwestycję, którą następnie Minister Infrastruktury utrzymał w mocy. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące m.in. braku racjonalności lokalizacji inwestycji oraz nieprawidłowości proceduralnych. Sąd rozpatrzył skargę na decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody w zakresie zezwolenia na budowę parkingu na działce nr [...]. W pozostałej części oddalił skargę. Stwierdził, że część decyzji dotycząca parkingu nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant specjalista Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. J. i K. N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w zakresie zezwolenia na budowę parkingu w obrębie nr [...] – Miasto [...] na działce nr [...] (po podziale działka nr [...]), II. w pozostałej części skargę oddala, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 31 marca 2010 r. Prezydent Miasta S. wystąpił do Wojewody [...], na podstawie art. 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), zwanej dalej "specustawą", z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. Ł. - odcinek od ul. P. do ul. F. w S., w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...].
Pismem z dnia 17 maja 2010 r., znak: [...], Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji.
Po uzupełnieniu przez inwestora skorygowanego projektu budowlanego Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], działając na podstawie art. 11 a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 11 i ust. 1, art. 12 ust. 1-4, art. 17 ust. 1 i 3, art. 23 "specustawy" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (zwanej dalej: kpa), wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. Ł. - odcinek od ul. P. do ul. F. w S., w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury wnieśli B. J., K. N. oraz T. B.
Minister Infrastruktury decyzją z [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek Inwestora o wydanie decyzji jest kompletny, tj. zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 11d specustawy.
Przed złożeniem wniosku inwestor, zgodnie z art. 11b ust. 1 specustawy, uzyskał opinię:
- Zarządu Województwa [...] - pismo z dnia 15 września 2009 r., znak: [...],
- Zarządu Powiatu S. - postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...],
- Prezydenta Miasta S. - pismo z dnia 10 lutego 2010 r.
Do wniosku załączono mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, jak również załączono analizę powiązania przedmiotowej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości w skali 1:1000 wraz z wykazem zmian gruntowych oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.
Ponadto do wniosku inwestor dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane). Zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Po dokonaniu analizy projektu budowlanego Minister Infrastruktury stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.).
Organ dodał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 8 ustawy do wniosku inwestor załączył także:
- opinię Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...],
- postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. - Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...],
- opinię PKP S.A. Nr [...] z dnia [...] października 2009 r., znak: [...],
- opinię [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...],
- opinię Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...].
Odnośnie pozostałych opinii, wskazanych w art. 11d ust. 1 pkt 8 "specustawy", organ wskazał, że inwestor nie miał obowiązku ich przedkładania, gdyż w obszarze projektowanej inwestycji nie znajdują się tereny, z których istnieniem ustawodawca wiąże obowiązek uzyskania stosownych uzgodnień. Planowana inwestycja zlokalizowana jest bowiem poza obszarami gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w zarządzie Lasów Państwowych, poza pasem technicznym i ochronnym morskich portów i przystani, jak również nie znajduje się w obszarze miejscowości uzdrowiskowych, co powoduje, że w przedmiotowej sprawie nie są wymagane opinie dyrektora właściwej regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, dyrektora właściwego urzędu morskiego oraz ministra właściwego do spraw zdrowia.
W ocenie organu II instancji Wojewoda [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne a decyzja wydana w I instancji czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 "specustawy". Zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu stanowi załącznik Nr 2 skarżonej decyzji). Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapy z projektem podziału w skali 1:1000 terenu stanowią załączniki Nr 3 i 4 skarżonej decyzji). W decyzji określono również nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Województwa [...], jak również działki czasowo zajęte na okres realizacji inwestycji. Poza tym ustalono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a także szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, jak również szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji, dokonując analizy przedmiotowej sprawy, nie stwierdził, aby we wniosku oraz załączonym projekcie budowlanym inwestor dokonał istotnych zmian w stosunku do wymagań określonych w dołączonej do tego wniosku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym nie zaszła konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).
Ponadto Minister Infrastruktury podkreślił, że Wojewoda [...] doręczył decyzję wnioskodawcy stosownie do treści art. 11f ust. 3 "specustawy", natomiast pozostałe strony zawiadomiono o wydaniu decyzji w drodze obwieszczeń.
Minister Infrastruktury dodał, że mając na względzie przepisy art. 7 i 77 Kpa, wystąpił do wnioskodawcy o wypowiedzenie się w kwestiach poruszonych przez strony w złożonych odwołaniach oraz pismach złożonych w toku postępowania odwoławczego. W pismach z dnia 3 września 2010 r. oraz z dnia 27 września 2010 r., wnioskodawca wyraził swoje stanowisko, wskazując na racjonalność i optymalność przyjętego we wniosku wariantu przebiegu planowanej inwestycji. Następnie Minister Infrastruktury przesłał skarżącym, przy piśmie z dnia 18 października 2010 r. ww. odpowiedzi wnioskodawcy, zawiadamiając jednocześnie o wynikającej z art. 10 Kpa możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z powyższego uprawnienia strony skorzystały. W piśmie z dnia 28 października 2010 r. T. B. wniósł uwagi dotyczące planowanej inwestycji, podnosząc po raz kolejny, że nie został poinformowany o czynnościach geodety wykonującego podziały gruntu. Wskazał, że art. 22 ust. 2, art. 20 i art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. (zwanej dalej: Prawem geodezyjnym i kartograficznym), nie dotyczy spadkobierców. Podkreślił ponadto, że Wojewoda [...] nie dopełnił postanowień art. 11d pkt 9 "specustawy" poprzez zaniechanie wysłania zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. T. B. wskazał również, że przedmiotowa inwestycja uniemożliwia K. N. budowę parkingu na terenie działki nr [...], obręb [...]. W rezultacie zaproponował wyrażenie zgody na odkupienie przez Urząd Miasta S. części jego działki przeznaczonej w istniejącym już projekcie na chodnik i ścieżkę rowerową. Mając na uwadze powyższe T. B. wniósł o "cofnięcie" decyzji Wojewody w zakresie dotyczącym działki będącej własnością jego oraz K. N.
W pismach z dnia 29 oraz 30 października 2010 r. K. N. i T. B. wskazali, że nie zostali zawiadomieni o czynnościach przyjęcia przebiegu granic oraz nie otrzymali zaskarżonej decyzji Wojewody [...] na adres zamieszkania. Załączyli także kopię postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2010 r., sygn. akt [...] w sprawie czasowego zabezpieczenia w postępowaniu z powództwa K. N. oraz T. B. przeciwko Gminie Miastu S. polegającym na czasowym zakazaniu wykonywania prac na terenie nieruchomości, oznaczonej w wypisie z rejestru gruntów [...] jako działka o numerze [...], położonej w S. przy ul. K. Wskazali ponadto, że decyzja Nr [...] nie daje podstawy do budowy parkingu miejskiego na ich terenie, albowiem parking ten nie jest związany z funkcjonowaniem drogi.
W piśmie z dnia 29 października 2010 r. B. J. wskazał, że stanowisko Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2010 r. nie zawiera szczegółowego uzasadnienia braku odmiennej lokalizacji prowadzonej inwestycji oraz nie zawiera argumentów przemawiających za prowadzeniem inwestycji w pasie gęstej zabudowy z całkowitym pominięciem pustych terenów po drugiej stronie drogi.
Z kolei w piśmie 16 listopada 2010 r. K. N. i T. B. podnieśli, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg dotyczy jedynie budowy dróg publicznych, a nie dotyczy przebudowy, rozbudowy czy remontu istniejącej drogi. Ulica Ł. w S. nie jest nową drogą, a tylko jest przebudowywana i remontowana, co zdaniem skarżących, nie uzasadnia zatem realizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie ww. ustawy.
W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach wniesionych przez K. N. i T. B. oraz B. J. organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami "specustawy" wojewoda pełni w procesie budowy drogi publicznej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, a nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno -wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Zadaniem organu jest sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Organ zaznaczył, że skoro ustawodawca precyzyjnie określił zakres wniosku składanego przez inwestora drogi publicznej, to porównując jego zawartość z ustawowo wyznaczoną treścią orzeczniczą decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, określonej w art. 11f ust. 1 "specustawy", należy zauważyć, że organy orzekające nie mogą modyfikować ustaleń i parametrów zawartych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli nie wynika to z wiążących organ przepisów prawa. Zdaniem Ministra Infrastruktury organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko bowiem stwierdzenie przez organ, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej.
Organ ponadto wyjaśnił, że pozyskiwanie gruntów na cele inwestycyjne określone ustawą nie odbywa się z pokrzywdzeniem ich właścicieli. Zgodnie z art. 12 ust. 4a "specustawy", właścicielom przejmowanych nieruchomości przysługuje odszkodowanie, stanowiące konstytucyjnie określony równoważnik majątkowy odebranego prawa własności, które zostanie ustalone decyzją Wojewody [...] w odrębnym postępowaniu.
Organ wskazał także, że "specustawa" ma na celu stworzenie warunków prawnych zapewniających sprawny przebieg realizacji inwestycji drogowych. Jej wyjątkowy charakter, wyrażony jest nie tylko w tytule, ale wynika też z całokształtu uregulowań stanowiących uproszczenie postępowania administracyjnego w stosunku do uregulowań ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami –t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. (zwanej dalej: ugn). "Specustawa" jest ustawą szczególną (lex specialis) w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż reguluje ona zasady i warunki przygotowywania inwestycji w zakresie dróg publicznych, w tym lokalizację, nabywanie nieruchomości, jak i organy właściwe do orzekania w tych sprawach.
Skargi na ww. decyzję do sądu administracyjnego złożyli K. N., T. B. oraz B. J.
K. N. i T. B. zaskarżyli decyzję w części dot. działki nr 110, obręb 7, położonej w S. u zbiegu ul. K. i P. Zaskarżonej decyzji zarzucili nierzetelne, niedokładne, bez należytej staranności i krzywdzące rozpoznanie sprawy przez Ministra Infrastruktury. Podnieśli, że w uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. trudno jest rozróżnić które jej fragmenty dotyczą K. N. i T. B., a które B. J. Wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji w części działki nr [...], obręb [...], polegającą na zaniechaniu budowy parkingu i pozostawieniu terenu będącego własnością skarżących do ich dyspozycji i do ich zarządzania.
B. J. decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 108 kpa oraz przepisów "specustawy". Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. oraz o zasądzenie od Ministra Infrastruktury na moją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że przede wszystkim zarówno organ administracji I instancji, jak i II instancji pominęły całkowicie kwestie racjonalności, celowości oraz lokalizacji inwestycji. W ocenie skarżącego na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie przedstawiono jakiegokolwiek merytorycznego argumentu przemawiającego za przyjętą lokalizacją inwestycji. W szczególności Prezydent Miasta S., nie zajął przekonywującego stanowiska dotyczącego pytania, czy jakikolwiek inny wariant przebiegu drogi był brany kiedykolwiek pod uwagę. Skarżący podniósł, że nie uzyskał odpowiedzi dlaczego droga ma być rozbudowywana kosztem gęstej zabudowy mieszkaniowej, niszczeniem istniejącej substancji miejskiej i tkanki społeczno-gospodarczej oraz dlaczego ważniejszym celem od dobra mieszkańców, ich domów, własności i bezpieczeństwa jest zachowanie w stanie nienaruszonym pustych, ugorowanych pól, które znajdują się po drugiej stronie drogi, gdzie nie ma domów, budynków, płotów, ogródków, kwietników, ani jakichkolwiek innych naniesień budowlanych.
B. J. podniósł, że nie można uznać za jedyne uzasadnienie tak prowadzonej inwestycji ogólników na temat potrzeby budowy i modernizacji dróg w Polsce, czy budowy chodników i ścieżek rowerowych. Zdaniem skarżącego przymusowe wywłaszczanie, pozbawianie obywatela i jego rodziny domu odbywa się na podstawie dowolnej i arbitralnej decyzji urzędnika, dla którego najistotniejszym celem jest "zachowanie istniejącego śladu jezdni", bez jakiejkolwiek refleksji na temat kosztów społecznych i ekonomicznych tej decyzji i refleksji nad istniejącymi alternatywnymi rozwiązaniami.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] narusza prawo w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w zakresie zezwolenia na budowę parkingu w obrębie nr [...]–Miasto Skierniewice na działce nr [...] (po podziale działka nr [...]).
Na wstępie należy podkreślić, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych -Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm. (dalej: "specustawa") ma szczególny, wyjątkowy charakter. Zgodnie bowiem z jej przepisami zezwolenie na realizację inwestycji drogowej zastąpiło pięć odrębnych decyzji administracyjnych, w tym również dotyczącą przymusowego wywłaszczenia własności nieruchomości. Wprowadzenie do porządku prawnego szczególnych przepisów tzw. "specustawy" i – w konsekwencji – określenie specjalnego trybu realizacji zamierzeń inwestycyjnych uzasadnione jest celem publicznym w postaci konieczności sprawnego i szybkiego stworzenia nowej oraz usprawnienia i udoskonalenia istniejącej infrastruktury drogowej w kraju. Powoduje to, że ww. przepisy mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami –t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. (dalej: ugn). Z drugiej jednakże strony szczególny charakter powołanych przepisów powoduje, że przedmiotowy zakres ich zastosowania musi być ściśle przestrzegany. Niedopuszczalne jest zatem rozszerzanie zakresu przedmiotowego tej regulacji i obejmowanie szczególnym trybem określonym w "specustawie" realizacji zamierzeń budowlanych, które nie mają charakteru drogowego i nie są ściśle związane z budową dróg publicznych.
Zgodnie z art. 1 "specustawy" określa ona zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.), a także organy właściwe w tych sprawach. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych do której odsyła art. 1 "specustawy", określający jej zakres przedmiotowy, droga stanowi budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Biorąc pod uwagę powyższą definicję zakresem regulacji "specustawy" mogą zostać objęte wszelkie drogowe obiekty inżynierskie i urządzenia oraz instalacje o ile stanowią z drogą całość techniczno-użytkową.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że część inwestycji obejmująca budowę parkingu na 36 miejsc postojowych oraz odwodnienia i oświetlenia parkingu w obrębie nr [...] –Miasto S. na działce nr [...] (po podziale działka nr [...]), położonej u zbiegu ulic Ł. i P. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] nie może być realizowana w trybie "specustawy", gdyż wykracza ona poza jej zakres przedmiotowy. Jak wskazuje inwestor w projekcie architektoniczno-budowlanym (branża drogowa, str. 2) inwestycja ma na celu poprawę stanu technicznego i użytkowego drogi poprzez rozebranie istniejącej i ułożenie nowej nawierzchni, która spełniać będzie wymagania nośności dla ruchu KR4 i przewiduje remont istniejących i budowę nowych ciągów pieszych, zatok autobusowych, peronów przystankowych, zjazdów na posesje mieszkalne i pola uprawne oraz poprawę geometrii wlotów dróg poprzecznych. W ocenie Sądu, o ile wymienione elementy w postaci chociażby zatok autobusowych oraz peronów przystankowych stanowią integralną część inwestycji drogowej, o tyle zaprojektowany parking nie stanowi obiektu stanowiącego z drogą całość techniczno-użytkową, niezbędną do prowadzenia ruchu drogowego i podlegającego realizacji na podstawie przepisów "specustawy". Wprawdzie parking niewątpliwie służy poprawie jakości obsługi ruchu drogowego, niemniej jednak nie jest on niezbędny do rozbudowy samej drogi oraz prowadzenia ruchu drogowego. Parking stanowi część infrastruktury drogowej i z oczywistych względów nie może funkcjonować bez połączenia z drogą, gdyż jego celem jest obsługa ruchu drogowego, jednakże droga może spełniać swoje funkcje użytkowe bez parkingu. Innymi słowy cel publiczny polegający na realizacji inwestycji drogowej w postaci rozbudowy ul. Ł. - odcinek od ul. P. do ul. F. w S., w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], uzasadniający zastosowanie szczególnego trybu określonego w "specustawie" i objęcie z mocy prawa własności części nieruchomości, może być całkowicie zrealizowany z pominięciem wspomnianego elementu w postaci budowy parkingu na 36 miejsc postojowych na działce nr [...] w obrębie nr [...] –Miasto S. Tego rodzaju inwestycje stanowią bowiem udogodnienia dla kierujących pojazdami oraz podnoszą jakość ruchu drogowego, jednakże ich charakter oraz cel realizacji nie uzasadnia zastosowania szczególnego trybu określonego w "specustawie". Zdaniem Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby inwestor –Prezydent Miasta S. występując z zamierzeniem inwestycyjnym w postaci budowy parkingu miejskiego nie zastosował ogólnych zasad przewidzianych w Prawie budowlanym oraz ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w części zezwalającej na budowę parkingu na 36 miejsc postojowych oraz odwodnienia i oświetlenia parkingu w obrębie nr [...] –Miasto S. na działce nr [...] (po podziale działka nr [...]) jest wadliwa i wymaga w tej części wyeliminowania z obrotu prawnego.
Sąd pozostawił wprawdzie w obrocie prawnym decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej realizacji parkingu, mając na względzie przepis art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego i nadanie w niniejszej sprawie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Tym niemniej Minister Infrastruktury związany będzie oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku i zobligowany do podjęcia odpowiedniego rozstrzygnięcia w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Odnosząc się do skargi B. J. Sąd nie podzielił argumentów w niej zawartych uznając w pozostałej części zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] za zgodną z prawem.
Z wyjaśnień Prezydenta Miasta S. oraz z projektu budowlanego wynika jednoznacznie, że zmiana lokalizacji inwestycji drogowej, o którą wnosił skarżący nie była możliwa, gdyż głównym jej celem było poszerzenie jezdni do szerokości 7 m., wykonaniu chodników, ścieżki rowerowej i zatok autobusowych, przy jednoczesnym zachowaniu istniejącego śladu jezdni tej ulicy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że cała inwestycja objęta pozwoleniem na realizację w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] polegała na rozbudowie ul. Ł. - odcinek od ul. P. do ul. F. w S., w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]. Dotyczyła ona zatem rozbudowy już istniejącej ulicy w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] lokalizowanej na terenie Miasta S., a nie na budowie zupełnie nowej drogi poza obszarem zurbanizowanym. W konsekwencji nie można przyjąć, że inwestor – Miasto S., decydując się na rozbudowę już istniejącej drogi dysponował swobodą w określeniu lokalizacji inwestycji.
Ponadto poszerzenie istniejącego pasa drogowego ulicy Ł. na wysokości działki nr [...] obręb [...], wynikało ze zlokalizowania właśnie po stronie zbudowanej ulicy, zatoki autobusowej, ścieżki rowerowej i chodnika, a zatem elementów wyposażenia pasa drogowego podnoszących bezpieczeństwo ruchu drogowego. Nie budzi wątpliwości fakt zlokalizowania wspomnianych elementów w obrębie pasa właśnie po stronie zabudowanej, gdyż ma to ścisły związek z celami użytkowymi drogi, zapewnia prawidłową obsługę terenów przyległych oraz ogranicza przekraczanie jezdni przez pieszych i rowerzystów w miejscach do tego nieprzeznaczonych.
Równie istotne znaczenie ma kwestia zgodności realizowanej inwestycji z przepisami prawa określającymi warunki techniczne dla tego rodzaju inwestycji. Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) kąt przecięcia osi dróg na skrzyżowaniu powinien być zbliżony do kata 900, z dopuszczalnym odchyleniem nie większym niż 300, jeśli są spełnione wymagania widoczności na skrzyżowaniu określone w załączniku nr 2 tego rozporządzenia. W świetle powyższego przepisu cześć działki nr [...] wymagała zajęcia ze względu na niekorzystny kąt skrzyżowania ulicy F. i ulicy Ł., gdyż wynosił on ok. 400.
Odnosząc się do zarzutu B. J., że w wyniku realizacji inwestycji jezdnia została zlokalizowana pod oknami jego budynku, a działka stanie się cyplem otoczonym z trzech stron drogami należy zauważyć, że nie znajdują one odzwierciedlenia w dokumentacji projektowej. Z projektu budowlanego wynika bowiem, że działka nr 84 znajduje u zbiegu ulic Ł. i F., w związku z czym realizacja inwestycji drogowej nie spowoduje zmiany położenia działki względem dróg publicznych. Wprawdzie istotnie następuje poszerzenie pasa drogowego właśnie po stronie zabudowanej, a w konsekwencji również w stronę budynku mieszkalnego skarżącego, niemniej jednak nie jest to równoznaczne z "wprowadzeniem jezdni pod okna budynku", gdyż drogę od granic nieruchomości skarżącego oddziela odpowiedni pas , w którym przewidziano m.in. ścieżkę rowerową z kostki betonowej oraz chodnik.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o wykup całej działki nr [...] o powierzchni 1387 m2 wraz z posadowionym na niej budynkiem należy zauważyć, że wspomniana nieruchomość nie znajduje się w pasie drogowym i nie jest objęta inwestycją drogową, co uzasadniałoby dokonanie jej zajęcia, podziału i przejęcia na własność. Skarżącemu natomiast przysługuje roszczenie przewidziane w art. 13 ust. 3 "specustawy". Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego własności części nieruchomości, co powoduje, że pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Spełnienie ww. roszczenia uzależnione jest od wykazania istnienia przesłanek określonym w tym przepisie. Nie wystarczy zatem subiektywna wola wyzbycia się pozostałej części nieruchomości przez jej właściciela, lecz obiektywne przesłanki wskazujące, że jej prawidłowe wykorzystanie na dotychczasowe cele (np. mieszkalne), po nabyciu części nieruchomości w związku z realizacją inwestycji drogowej nie jest możliwe. Ponadto roszczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 3 "specustawy" nie może być rozstrzygnięcie w drodze procedury administracyjnej dotyczącej realizacji inwestycji, gdyż ma ono charakter cywilnoprawny i może być rozpatrywane w zupełnie innym postępowaniu sądowym.
Wbrew zarzutom B. J. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 108 kpa oraz przepisów "specustawy". Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. oraz o zasądzenie od Ministra Infrastruktury na moją rzecz zwrotu kosztów postępowania. W niniejszej sprawie organy szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez strony, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W toku postępowania przez organem I instancji dokonano wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa., natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Ponadto, wbrew twierdzeniu skarżącego, Minister Infrastruktury wystąpił do inwestora z wnioskiem o ustosunkowanie się do zarzutów strony dotyczących lokalizacji inwestycji drogowej i przedstawienia argumentacji przemawiającej za przyjętą lokalizacją inwestycji, na co uzyskał wyczerpującą odpowiedź w piśmie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2010 r., znak: [...].
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ppsa orzekł w pkt II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło