VII SA/Wa 1960/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] w [...] na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zastrzeżeń na czynność Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanawia odrzucić skargę [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, w latach 2006-2009 dokonał merytorycznej weryfikacji świadczeń realizowanych przez [...] Szpital Specjalistyczny im. [...] w 2006 r. w ramach umów zawartych z Funduszem. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Świadczeniodawca został poinformowany o ostatecznym zakończeniu weryfikacji w wyniku której wezwano go do zwrotu nienależnie wypłaconych Świadczeniodawcy środków finansowych w łącznej wysokości 648.618, 57 zł. W piśmie z dnia [...] września 2009 r, znak: [...], podtrzymano ww. stanowisko i odwołano się do treści wcześniejszej korespondencji dotyczącej uznania świadczeń w uzasadnionych indywidualnych przypadkach. [...] Szpital Specjalistyczny im. [...] pismem z dnia [...] października 2009 r. złożył w trybie art. 160 i art. 161 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - dalej ustawa o świadczeniach) zażalenie na czynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące stanowiska zawartego w piśmie z dnia [...] września 2009 r. w sprawie weryfikacji sprawozdawczości ze świadczeń opieki zdrowotnej zrealizowanych w 2006 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], poinformował Świadczeniodawcę, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. W następstwie powyższego [...] Szpital Specjalistyczny im. [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie zażalenia. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], poinformował Świadczeniodawcę o podtrzymaniu swojego stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. Powyższe pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2010 stało się przedmiotem skargi [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). W świetle tych przepisów uznać należy, iż skarga [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest decyzją administracyjną, ani żadnym z innych aktów czy czynności wymienionych w art. 3 ww. ustawy. Wskazać należy, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest organem Narodowego Funduszu Zdrowia (art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach). Z kolei, sam NFZ jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (stanowi o tym art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych właściwych organom administracji publicznej. Dopiero na mocy konkretnych przepisów, jak np. art. 33 ust. 2, art. 154 ust. 6 powołanej ustawy, stosuje środki prawne właściwe organom administracji publicznej. Rozstrzygnięcia zapadłe w imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia (przez dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ lub przez Prezesa NFZ) wówczas mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie tak wskazuje. Tak jest np. w art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach, gdzie wskazano wprost, iż od decyzji Prezesa Funduszu, o której mowa w ust. 6 (tj. decyzji dotyczącej rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej), świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Takiej regulacji brak jest w art. 161 ustawy o świadczeniach. Z wykładni systemowej wynika zatem, że skoro prawodawca nie przewidział w wymienionym przepisie możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, to rozstrzygnięcia Prezesa Funduszu, podjęte w powyższym trybie, nie należą do właściwości tego sądu. Należy również zwrócić uwagę na uregulowanie zawarte w art. 161 ust. 3 c. Przewidziano w nim bowiem, że zażalenie na ponowne rozpatrzenie wniosku nie przysługuje. Zdaniem Sądu, można z powyższego wywieść wniosek, że ustawodawca celowo wyłączył spod kontroli sądu administracyjnego rozstrzygnięcia Prezesa Funduszu. Skoro bowiem przepis stanowi o braku możliwości złożenia zażalenia, to znaczy, że wyłączył również możliwość kwestionowania takich rozstrzygnięć w trybie sądowoadministracyjnym. W tym przypadku ustawa nie przewiduje możliwości takiej jaka wynika z art. 154 ust. 8, ww. ustawy tj. wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/09). W realiach niniejszej sprawy skarżący kwestionował przede wszystkim w toku postępowania przed organami Funduszu kwestię wezwania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Zgodnie z art. 155 ustawy o świadczeniach do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Wszelkie zatem próby podważenia kwestii kar umownych bądź wezwań do zwrotu określonych należności pieniężnych powinny być zatem podważane przed sądem powszechnym, a nie przed sądem administracyjnym. Z tego też względu przedmiotowa skarga, jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała odrzuceniu.