VII SA/Wa 1960/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2016r. po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: 1) przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 28 października 2015r. do Sądu wpłynął na obecnie obowiązującym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 1257) wniosek J. S. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku załączyła protokół oszacowania strat w gospodarstwie rolnym spowodowanym wystąpieniem niekorzystnych zjawisk, które wystąpiły 21 czerwca 2015r. – 20 sierpnia 2015r. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1369 złotych miesięcznie. Posiada dom o pow. 70 m² , nieruchomość rolną o pow. 3,70 ha, budynki gospodarcze (obora, stodoła) i sprzęt rolniczy agregat, pługi, ciągnik rolniczy Dong-Feng 50, opryskiwacz, przyczepę). Wnioskodawczyni wskazała, że otrzymuje dopłaty bezpośrednie 821, 27 złotych na cały rok. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi miesięcznie następujące wydatki tj. ratę kredytu w PKO S.A -501,15 złotych, ratę leasingu na zakup ciągnika WBK -694,12 złotych, karta kredytowa ok. 100,00 złotych, biuro rachunkowe 123,00 złotych, NC + - 69,99 złotych, internet -98,00 złotych, telefon – 55,00 złotych, paliwo ok. 200,00 złotych, leki ok. 100,00 złotych W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 4 stycznia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 grudnia 2015r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należy wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, - czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - jakie ponosi miesięcznie koszty z prowadzeniem gospodarstwa rolnego należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, -czy ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, opał, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość lub wskazać kto je ponosi, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki chemiczne itp.), - czy oprócz wskazanego we wniosku ciągnika posiada inne pojazdy mechaniczne, np. samochód osobowy, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z jego utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), -czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, rodziców jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: -wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawczyni z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 21 stycznia 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawczyni na powyższe. W ww. piśmie wnioskodawczyni wyjaśniła, że gospodarstwo domowe prowadzi rodzicami. Ojciec uzyskuje dochód w wysokości 1045, 91 złotych miesięcznie, a matka w wysokości 980,00 złotych. Oświadczyła, że nie posiada inwentarza żywego. W roku 2015r. poniosła straty w tytułu prowadzonych upraw w gospodarstwie rolnym w związku z suszą. Gorczyca (30 % strat) nie została sprzedana, jest na stanie magazynowym gospodarstwa. Wskazała, że podatek rolny, zakup paliwa, materiału siewnego, mają charakter okresowy lub kwartalny. Wyszczególniła ponoszone wydatki miesięcznie i okresowe zarówno przez siebie, jak i rodziców. Podała, że ponosi miesięcznie oprócz wskazanych w formularzu - opłatę za odpady komunalne w wysokości 28,00 złotych. Kwartalnie opłatę za wodę w wysokości 146, 45 złotych. Oprócz tego ponosi koszty opału w wysokości 626,30 złotych ( półrocznie), ubezpieczenie pojazdu 550,00 złotych rocznie. Na codzienne utrzymanie przeznacza około 300,00 złotych miesięcznie. Matka wnioskodawczyni ponosi następujące koszty tj. spłaty rat kredytów konsumpcyjnych w wysokości 339 złotych, 170,95 złotych, 98,00 złotych. Ojciec wnioskodawczyni ponosi następujące koszty tj. opłatę za gaz w wysokości 95,51 złotych za dwa miesiące, opłatę za energię w wysokości 218,45 złotych, spłaty rat kredytów konsumpcyjnych w wysokości 278 złotych, 92,00 złotych. Wnioskodawczyni przesłała wyciągi z rachunku bankowego za okres 1 października 2015r. – 31 grudnia 2015r i za okres od 18 grudnia 2015r. do 17 stycznia 2016r. Załączyła także kserokopię rachunków ponoszonych za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, fakturę potwierdzającą spłaty rat leasingu z dnia 4 stycznia 2016r. wskazującą kwotę do zapłaty 650,97 złotych, kserokopię paragonu potwierdzającego zakup węgla na kwotę 626,30 złotych w listopadzie 2015r. przez wnioskodawczynię, ksero decyzji Wójta Gminy M. ustalającej wnioskodawczyni podatek rolny za 12 miesięcy 2015r. w kwocie 209,00 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku oraz w piśmie wyjaśniającym z dnia 18 stycznia 2016r. stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z wniosku skarżącej oraz przedstawionych przez nią danych o sytuacji finansowej wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.394, 91 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 1.369 złotych, dochód uzyskiwany przez ojca w wysokości 1045,91 złotych, dochód uzyskiwany przez matkę w wysokości 980,00 złotych. Oprócz stałego dochodu wnioskodawczyni uzyskuje dopłaty bezpośrednie w wysokości 821,27 złotych rocznie do posiadanej nieruchomości rolnej o pow. 3,70 ha. Wnioskodawczyni w roku 2015r. poniosła straty w tytułu prowadzonych upraw w gospodarstwie rolnym w związku z suszą. Z załączonego do wniosku protokołu oszacowania strat w gospodarstwie rolnym spowodowanym wystąpieniem niekorzystnych zjawisk, które wystąpiły 21 czerwca 2015r. – 20 sierpnia 2015r. wynika, że powierzchnia uszkodzonych upraw wynosi 3,16 ha, co stanowi 91, 59 % powierzchni upraw. Szkody w uprawach rolnych wynoszą 55, 77 % średniej rocznej produkcji. Natomiast średnia roczna produkcja wynosiła w latach 2012-2014r.- 14.486,20 złotych. Łączne straty gospodarstwa wyniosły 8.078,84 złotych. Analizując ponoszone wydatki przez wnioskodawczynię wyszczególnione wyżej wskazać należy, iż na comiesięczne opłaty, w tym kredyty wynoszą one 1.964, 26 złotych plus około 300 złotych na codzienne utrzymanie. Wnioskodawczyni ponosi także opłaty kwartalne, które po podsumowaniu wynoszą one 419, 78 złotych oraz półroczne/roczne (opał, ubezpieczenie) - 1176, 30 złotych. Z podanych danych wynika, że rodzice wnioskodawczyni partycypują w kosztach utrzymania domu i spłacają także kredyty konsumpcyjne. Biorąc pod uwagę powyższe tj. wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię i rodziców, ponoszonych wydatkach na bieżące utrzymanie oraz fakt, iż w roku 2015r. poniosła straty w tytułu prowadzonych upraw w gospodarstwie rolnym w związku z suszą uznano, że nie jest ona w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziców utrzymaniu. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawczyni uzyskując z rodzicami stałe dochody miesięczne we wskazanych wyżej wysokościach jest w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Nadto wnioskodawczyni jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 3,70 ha wraz z domem, sprzętem i budynkami gospodarczymi. Otrzymuje dopłaty bezpośrednie do posiadanej nieruchomości. Posiada i uprawia gospodarstwo rolne, z którego ma możliwość uzyskiwania dochodów lub czerpania pożytków. Przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych nie stanowi fakt zaciągnięcia przez nią i jej rodziców licznych kredytów konsumpcyjnych i konieczności ich spłaty. Obowiązek zaś spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dbałość o płynność finansową i regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych nie wyklucza konieczności regulowania nie mniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnym, np. wpisu sądowego. Odmawiając przyznania prawa pomocy uwzględniono również fakt, iż koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. W przedstawionych wyżej okolicznościach oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty jej płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni i jej rodziny. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.