VII SA/Wa 1961/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...], Główny Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] nakazującej zapewnić w zakreślonym terminie należyte warunki sanitarne w internacie szkoły poprzez: zapewnienie wentylacji we wszystkich pokojach mieszkalnych, pokoju komputerowym, stołówce (pełniącej również funkcje świetlicy) oraz gabinecie profilaktycznej opieki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-technicznego sufitów w dwóch pokojach mieszkalnych nr [...] i [...] oraz sufitu w łazience na parterze - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej przez przedstawicieli organu pierwszej instancji w budynku internatu [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] stwierdzono nieprawidłowości dotyczące braku wentylacji we wskazanych pomieszczeniach, co stanowi naruszenie § 9 ust 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach ( Dz.U. z 2003r, Nr 6, poz 69 ze zm ) który wskazuje, że w pomieszczeniach szkoły i placówki zapewnia się właściwą wentylację. Ponadto § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 23) stanowi, że obiekt szkolny powinien posiadać pomieszczenia do realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, które spełniają wymagania dla pomieszczeń na stały pobyt ludzi. Warunki jakim powinny odpowiadać pomieszczenia na stały pobyt ludzi określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 51 w związku z § 147 ust 1 i 2 – budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację, stosownie do ich przeznaczenia. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] maja 2014 r. decyzję Nr [...] nakazującą zapewnić w zakreślonym terminie należyte warunki sanitarne w internacie szkoły. Do wykonania decyzji został zobowiązany Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego [...] jako podmiot prowadzący placówkę oraz odpowiadający za jej działalność zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. W odwołaniu dyrektor szkoły zakwestionował zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w stosunku do budynku internatu wybudowanego w latach 1962 – 1964. Zarzucił także brak dokładnego określenia czynności jakie należy podjąć aby zapewnić wykonanie wentylacji. Główny Inspektor Sanitarny nie podzielił powyższych zarzutów powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r. VII SA/Wa 1933/08, w którym stwierdzono, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego. Zdaniem organu odwoławczego wymogi związane z zapewnieniem wentylacji organ I instancji szczegółowo określił. Skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył w imieniu szkoły dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcące [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 10 ust. 1 i art. 131 kpa oraz § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wywodzenie nałożonego obowiązku z przepisów, które do przedmiotowego obiektu budowlanego nie mają zastosowania oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący zarzucił pominięcie jako strony w postępowaniu odwoławczym Powiatu [...], który jest organem prowadzącym szkołę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości lub ewentualnie w części dotyczącej nakazu wykonania wentylacji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] nałożył na dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] obowiązek zapewnienie wentylacji we wszystkich pokojach mieszkalnych, pokoju komputerowym, stołówce (pełniącej również funkcje świetlicy) oraz gabinecie profilaktycznej opieki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej. Podstawę materialno prawną obowiązku stanowił § 51 w związku z § 147 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2002r, Nr 75, poz 690 ze zm ). Zgodnie z tym przepisem budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację, stosownie do ich przeznaczenia. Stosownie natomiast do pkt 2 § 147 ww. rozporządzenia wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza. Zobowiązując dyrektora do wykonania nałożonego obowiązku organ sanitarny wskazał na § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach z którego wynika, że dyrektor szkoły powinien zapewnić uczniom bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce. W powołanym przez organ § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych ustanowiono ogólną regułę, która jednak nie może stanowić podstawy do nałożenia na dyrektora szkoły obowiązku przeprowadzania prac remontowych lub innych prac inwestycyjnych. Obowiązek dyrektora szkoły zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce jest ściśle powiązany z obowiązkami organu prowadzącego szkołę, o których mowa w art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem, organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Organ prowadzący szkołę dysponuje mieniem szkoły, które wchodzi w skład mienia komunalnego (art. 104 ust. (...) ustawy o systemie oświaty). W ocenie sądu organy inspekcji sanitarnej wadliwie przeprowadziły postępowanie, które powinno się toczyć z udziałem organu prowadzącego szkołę. Organy inspekcji sanitarnej nie rozważyły w świetle art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) podmiotu zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. Trafnie skarżący zarzuca, że do budynków powstałych i dopuszczonych do użytkowania przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) nie stosuje się przepisów tego rozporządzenia. Wynika to wyraźnie z brzmienia § 330 ww. rozporządzenia stanowiącego, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów, 2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r. VII SA/Wa 1933/08 na który powołuje się Główny Inspektor Sanitarny zapadł w innym stanie faktycznym sprawy i nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowy wyrok dotyczy wprawdzie budynku wybudowanego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie lecz odnosi się do sprawy w której stwierdzono stan zagrożenia życia ludzi w związku z nieprawidłowościami w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. W takim przypadku zastosowanie przepisów ww. rozporządzenia wynika wprost z treści § 207 ust 2 zgodnie z którym przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust 2, również do użytkowanych obiektów istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny wyjaśnić sprawę w świetle wskazanych wyżej okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Obie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 28 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszeniem § 73 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie, wobec czego należało je uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.