VII SA/Wa 1962/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. i A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006r. Nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U: z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] – [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...], nakazującej A. i A. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego podziemnego zbiornika na olej napędowy (o pojemności 3850 l ) wraz z dystrybutorem, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...] [...] - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił co następuje. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] nakazał A. i A. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego podziemnego zbiornika na olej napędowy wraz z dystrybutorem, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w [...], przy ul. [...] [...]. Tę decyzję uchylił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...], nakazał A. i A. M. rozbiórkę opisanego wyżej obiektu. Po rozpoznaniu odwołania A. i A. M. zapadła zaskarżona decyzja. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia. W sprawie bezspornie ustalono, że A. i A. M. w 1993 r. wykonali bez wymaganego pozwolenia na budowę zbiornik na olej napędowy wraz z dystrybutorem na terenie działki nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...] [...]. Organ II instancji wskazał, że stosownie do regulacji art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071) - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: a) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub b) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Organ wskazał, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy przedmiotowego obiektu, a nie to jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 196/96). Zdaniem organ II instancji w sprawie brak jest podstaw prawnych do legalizacji przedmiotowego obiektu ze względu na spełnienie się przesłanki określonej w art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane - obiekt naruszał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,. Jak wynika z treści pisma Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2008 r., "w dacie wykonania zbiornika podziemnego na olej napędowy, tj. w 1993 roku zgodnie z ustaleniami planu ogólnego i zagospodarowania przestrzennego gminy i wsi gminnej S. uchwalonej przez Gminną Radę Narodową w S. uchwałą Nr [...] w dniu [...] grudnia 1988 roku ogłoszoną w Dzienniku § Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z 1989 roku przedmiotowa działka [nr ewid. [...]] zlokalizowana była na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 24UK przeznaczonym pod Gminny Ośrodek Kultury oaz Ochotniczej Staży Pożarnej". Ponadto organ II instancji przywołał pismo Komendy Miejskiej Powiatowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...], zgodnie z którym obiekt nie spełnia szeregu warunków technicznych przypisanych dla tego typu obiektów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli A. i A. M., dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Skarżący zarzucili przeprowadzonemu postępowaniu nie wyjaśnienie istotnych okoliczności. Wskazali, że na przedmiotowej nieruchomości wznieśli na podstawie decyzji lokalizacyjnej i pozwolenia na budowę z 1993r., budynek mieszkalno usługowy. Zbiornik stanowi urządzenie techniczne przeznaczone do własnych potrzeb firmy. Ocena pożarowa zbiornika, dokonana przez Straż, z niezrozumiałych przyczyn co do obiektu wzniesionego w 1974 r. stosuje przepisy techniczne z 2005r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Należy podnieść że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. Sąd uwzględnił skargę, bowiem stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego oraz istotne, mające wpływ na wynik sprawy, wady w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 37 i 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz art. 81 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy i materiału dowodowego, nie dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa. Sąd podziela stanowisko organów, że w okolicznościach sprawy zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Nie jest kwestionowane ustalenie, że zbiornik wraz z dystrybutorem powstał w warunkach samowoli budowlanej w 1993r. Zgodnie z przepisem art. 37 ww. ustawy Prawo budowlane - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: a) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub b) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Zdaniem Sądu organ drugiej instancji nietrafnie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 196/96. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że istotnym dla rozstrzygnięcia jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy obiektu, a nie to jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości. Podkreślenia wymaga słowo "będzie obowiązywał", chodzi bowiem o sytuacje w której w dacie samowoli obowiązywał plan, a w dacie decyzji znane są zapowiedzi jego zmiany w przyszłości. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego w dacie wykonania zbiornika podziemnego na olej napędowy, tj. w 1993 roku zgodnie z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy i wsi gminnej S. uchwalonego przez Gminną Radę Narodową w S. uchwałą Nr [...] w dniu [...] grudnia 1988 roku ogłoszoną w Dzienniku § Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z 1989 r., działka na której zlokalizowano przedmiotowy obiekt, oznaczona nr ewid. [...] zlokalizowana była na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 24UK przeznaczonym pod Gminny Ośrodek Kultury oaz Ochotniczej Staży Pożarnej. Z pisma Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2008r., kierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ( [...]) wynika, że obecnie obowiązuje uchwalony nowy plan zagospodarowania przestrzennego - uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] października 2005r. opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...]. Zgodnie z tym planem ww. działka znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 6 UMN – tereny działalności gospodarczej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej, dla których ponadto plan ustala przeznaczenie uzupełniające – obiekty i urządzenia technologiczne i funkcjonalnie podporządkowane funkcji podstawowej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym ocena wszystkich przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przewidzianych w art. 37 ust. 1 i ust. 2 z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) winna być dokonywana wg. stanu prawnego obowiązującego w okresie budowy tego obiektu, chyba że stan prawny w zakresie przesłanek wskazanych w punkcie 1 i 2 ustępu 1 oraz w ustępie 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązujący w dacie orzekania przez organy dla inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, jest korzystniejszy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 1094/06 z dnia 26 lipca 2007, LEX nr 366799 ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalenia wymaga zatem, to czy przedmiotowy obiekt – zbiornik wraz z dystrybutorem jest dopuszczalny w świetle obowiązującego obecnie planu zagospodarowania przestrzennego. Na uwagę zasługuje zapis planu cytowany w ww. piśmie Wójta dopuszczający urządzenia technologicznie i funkcjonalnie podporządkowane funkcji podstawowej - działalność gospodarcza z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej. Ustalenie charakteru przedmiotowego obiektu jest także istotne dla prawidłowej oceny, czy powoduje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych. W zakresie oceny tej przesłanki wynikającej z przepisu art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie wystarczy stwierdzenie, że doszło do naruszenia warunków technicznych właściwych dla obiektu, bowiem organ musi wykazać, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych. Na gruncie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), należy rozważyć najpierw możliwość legalizacji, a dopiero gdy ta nie jest możliwa sięgać po sankcje nakazu rozbiórki. Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego IV SA 83/89 z dnia 17 kwietnia 1989 r.). Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art.145. § 1 ust 1 lit. a oraz lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ). Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, to że zgodnie z przepisem art. 153 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.