VII SA/Wa 1967/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-01
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy w tej samej sprawie zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ zaistniała uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, którą jest fakt, że w tej samej sprawie zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym, i nie może zawierać ocen dotyczących meritum żądania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającej nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia [...]na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...]o odmowie wszczęcia postępowania - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia na wniosek [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], odmawiającej nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła [...]przy ul. [...]. Na to postanowienie [...] wniósł zażalenie, z zachowaniem ustawowego terminu.
Uzasadniając podjęte orzeczenie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie art. 61 a § 1 k.p.a. , gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Organ drugiej instancji wskazał, że słusznie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył - wniosek [...]o stwierdzenie nieważności został złożony w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], odmawiającej nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła [...]przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...], decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...]utrzymano w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r.
Organ drugiej instancji ocenił, że w zaistniałych okolicznościach sprawy, podniesione w zażaleniu zarzuty pozostają bez wpływu na treść możliwego w sprawie rozstrzygnięcia. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi, postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, zatem w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł [...], dochodząc uchylenia cyt " trzech decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W skardze podniesiono argumentację, popartą wyliczeniami matematycznymi, która w ocenie skarżącego wskazuje na negatywne oddziaływanie stacji bazowej m.in. na jego nieruchomość, stanowi o niedopuszczalności jej funkcjonowania w ogóle, co z kolei powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], odmawiającej nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła [...]w [...] przy ul. [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, skarga w tych warunkach nie mogła zostać uwzględniona.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd w pełni podziela, przyjmując za swoją, argumentację organu drugiej instancji.
Jak wynika z ustaleń organów obu instancji skarżący dochodził stwierdzenia nieważności opisanej powyżej decyzji odmawiającej nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła [...]przy ul. [...], tj. decyzji, która była już przedmiotem kontroli w trybie postępowania nieważnościowego, zakończonego decyzją ostateczną.
Powtórzmy - zgodnie art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest m.in. zaistnienie uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.
Właśnie taka przyczyna miała miejsce w sprawie niniejszej. Zaistniała bowiem sytuacja, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania. W tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczyło i zapadło orzeczenie ostateczne. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności (objętej teraz wnioskiem skarżącego) decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], odmawiającej nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła [...]przy ul. [...]. Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...]utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r.
Sąd stwierdza, że zarzuty skargi i jej uzasadnienie nie mogły być przedmiotem sądowej analizy bowiem dotyczyły decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Tymczasem w sprawie niniejszej kontrolą sądową objęte było rozstrzygniecie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w tym przedmiocie.
Także organ drugiej instancji prawidłowo ocenił, że w zaistniałych okolicznościach sprawy podniesione w zażaleniu zarzuty pozostają bez wpływu na treść możliwego w sprawie rozstrzygnięcia. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi, postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Nie może zatem, orzekając o odmowie wszczęcia postępowania, formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło