VII SA/Wa 1969/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA: Jolanta Augustyniak Pęczkowska na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2015 r. po rozpoznaniu wniosku D. W. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1969/14 w sprawie ze skargi D.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1969/14 odmawiającego D. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1969/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej – D. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z emerytur w wysokości 2.781 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] w N.. Oświadczyła, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Z dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni mieszka w mieszkaniu o powierzchni 57m2, bez wody i ogrzewania. Dodała, że ich dzieci nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa, są tylko zameldowani w tym miejscu. Wskazała, że ich emerytury są na poziomie minimum socjalnego i wydatki z uwagi na prowadzenie tak licznych spraw sądowych są nie do wytrzymania. Nie mają kont bankowych, nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerami, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych, organizacji społecznych. Oświadczyła, że J. W. nie prowadzi żadnej firmy transportowej, M.W. również nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, przy czym zaznaczono, że być może założyła działalność gospodarczą pod adresem w N., ale jeżeli zarejestrowała, to bardzo niedawno, nie osiąga jeszcze żadnych dochodów; być może będzie to działalność internetowa, do której też są potrzebne nakłady na opłaty czy ZUS. Wnioskodawczyni dodała, że na żywność mają mniej niż 900 zł, z leków kupują tylko te ratujące życie. Rozpoznając wniosek Sąd wskazał, że nie można prawidłowo i rzetelnie ocenić sytuacji finansowej wnioskodawczyni wskutek nieudzielenia przez nią szczegółowych informacji. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku nie wynika dostatecznie dużo informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić sytuację materialną wnioskodawczyni, w szczególności w świetle nie udzielenia informacji na temat ponoszonych comiesięcznych wydatków, a zatem uniemożliwiła sądowi podjęcie decyzji o przyznaniu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Dopiero porównanie koniecznych wydatków z wpływami pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych strony. Sąd podkreślił, że wnioskodawczyni wraz z mężem otrzymują stałą emeryturę, co z kolei skłania do wniosku, że ich sytuacja materialna jest stabilna. Emerytura jest bowiem stale wypłacanym przychodem, z którego skarżąca żyje. Gdyby skarżąca udzieliła odpowiedzi w sposób do którego została zobowiązana Sąd miałby podstawy do oceny czy można skarżącą zaliczyć do osób wyjątkowo ubogich, spełniających warunek do przyznania prawa pomocy. Złożone przez skarżącą oświadczenie jest zaś niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych. W dniu 10 sierpnia 2015 r. wpłynął do Sądu na urzędowym formularzu PPF kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (karta 135 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 9 września 2015 r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzony materiał, poprzez: - właściwe uzasadnienie wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową, - podanie gdzie wnioskodawczyni razem z mężem zamieszkuje (dom, mieszkanie) oraz jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu w którym przebywa, - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.) i z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżąca z mężem mieszka (poprzez nadesłanie rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów), - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez skarżącą i jej małżonka świadczeń emerytalnych, - podanie czy posiadają z małżonkiem pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należy podać markę i rok produkcji oraz z koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - wskazanie czy otrzymuje z małżonkiem pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należy podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące, - nadesłanie kopii zeznania podatkowego za rok 2014 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - wskazanie czy pod adresem zamieszkania N. [...] prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: [...] oraz firmy [...], które to firmy posiadają swój adres w ww. miejscu, - podanie czy J.W. i M.W. zamieszkują wspólnie ze skarżącymi, skoro jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżącej; - w przypadku gdyby J. W. i M. W. nie zamieszkiwali wspólnie z wnioskodawczynią należy nadesłać oświadczenie ww. osób, z którego będzie wynikać, że nie mieszkają pod adresem [...] i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego z wnioskodawczynią, - w przypadku nienadesłania ww. oświadczeń należy wskazać i udokumentować dochody J. i M. W. Jednocześnie wnioskodawczyni została wezwana do złożenia oświadczenia zgodnie z art. 252 § 1a p.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 14 października 2015r., skarżąca podała, że mieszka w domu o pow. 57 m2 w N. , w którym nie ma wody zimnej i ogrzewania. Posiadają wraz z mężem nakaz eksmisji. Wskazała, że emerytury jej i męża są na poziomie minimum socjalnego i wydatki z prowadzeniem licznych spraw administracyjnych są "nie do wytrzymania i pochłaniają nasza jedną emeryturę a Sąd pozbawia nas pomocy od opłat." Dodała, że nie mają wraz z mężem żadnych samochodów ani pojazdów mechanicznych, tylko stary dwudziestoletni rower. Podała, że M. W. wprawdzie założyła działalność gospodarczą, ale na jej uruchomienie nie posiada pieniędzy i nie osiąga dochodów. Natomiast J. W. nie posiada żadnej działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że M. i J. W. nie prowadzą ze skarżącymi wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wniosek skarżącej z dnia 10 sierpnia 2015 r. złożony na formularzu PPF należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 18 lutego 2015 r. odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana jej sytuacji majątkowej, która przemawiałyby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przywołała okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżących w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłat sądowych i dodatkowo ustanowienia adwokata. Z kolejnego wniosku PPF z dnia 10 sierpnia 2015 r. wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz mężem, utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2781 zł miesięcznie. Oświadczyła, że nikt poza mężem nie prowadzi z nią gospodarstwa domowego. W domu w którym mieszka wnioskodawczyni nie ma zimnej wody i ogrzewania, nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd uznał, że stan posiadania skarżącej pozostał bez zmian. Skarżąca wraz z mężem nadal utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2781 zł miesięcznie. Ponadto skarżąca uchyla się od kompleksowego przedstawienia swojej sytuacji, pomimo wezwań do wskazania szczegółowych informacji. To jednak, co skarżąca ujawniła we wniosku, podlega ocenie i prowadzi do przyjęcia, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo wezwań do złożenia dodatkowych wyjaśnień skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową oraz rodzinną i tym samym uniemożliwiła po raz kolejny zbadanie swojej aktualnej kondycji finansowej. Wskazać w tym miejscu należy, że zarządzeniem z dnia 9 września 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Skarżąca wprawdzie nadesłała pismem z dnia 14 października 2015 r. odpowiedź na powyższe zarządzenie, jednak nie udzieliła w nim odpowiedzi na żądane informacje, w szczególności nie wskazała jakie ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i rodziny (żywność, opłaty stałe, media), a jest to informacja istotna, gdyż dopiero porównanie koniecznych wydatków z dochodami skarżącej pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych strony. Brak informacji o kosztach utrzymania skarżącej nie pozwala na ocenę na jakim poziomie kształtują się jej możliwości finansowe. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżąca nie wykazała, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy jej sytuacja materialna zmieniła się na niekorzyść, co przemawiałoby za zmianą prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 18 lutego 2015 r. Ponadto należy wskazać, że skarżąca nie udzieliła wyczerpujących informacji do których została wezwana przez Sąd. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zatem należało uznać, że w sprawie skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji postanowienia.