VII SA/Wa 1973/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-25
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Paweł Groński, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie brały udziału w pierwotnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym uzgodnienia rozwiązań przeciwpożarowych, mogą być uznane za strony w postępowaniu o wznowienie tego postępowania, jeśli są członkami spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza nieruchomością?Ratio decidendi
Skarżące, będące właścicielkami lokali i członkami spółdzielni mieszkaniowej, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem dotyczącym uzgodnienia rozwiązań przeciwpożarowych. Spółdzielnia, jako zarządca nieruchomości, reprezentuje członków w sprawach zewnętrznych, a kwestie dotyczące wewnętrznych procedur spółdzielni lub oceny finansowej rozwiązań nie są przedmiotem postępowania administracyjnego w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżące wniosły o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 2009 r., które wyraziło zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych dla nieruchomości położonej w S. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że skarżące nie miały przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym. Skarżące kwestionowały tę decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące braku odniesienia się do ich stanowiska, naruszenia przepisów k.p.a. oraz braku właściwego uzgodnienia rozwiązań z członkami spółdzielni.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
25 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B. D. i A. C. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznego postanowienia skargę oddala.
[...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G.postanowieniem z dnia [...] sierpnia2009r., znak [...] na podstawie § 13 ust 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r., w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r., w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych przedstawionych we wniosku Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S.oraz przedłożonych opracowaniach architektonicznych m.in. co do nieruchomości położonej w S.przy ul. [...].
[...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G.po wznowieniu postępowania zakończonego ww. postanowieniem - decyzją z dnia [...] kwietnia2011r., znak [...], po rozpoznaniu wniosku B. J.i B. D.dotyczącego wznowienia postepowania zakończonego ww. postanowieniem w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] w S. odmówił uchylenia postanowienia .
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania skarżące oparły na przepisach art. 145 § 1 pkt 4, 5, 6, k.p.a.
Zdaniem organu skarżące nie musiały brać udziału w postępowaniu, wznowienia którego dochodzą. Członków Spółdzielni reprezentuje na zewnątrz Spółdzielnia w imieniu której działał zarząd. Ponadto, nie jest nową okolicznością wskazanie przez wnioskodawczynie innych niż przyjęte w postanowieniu rozwiązań w zakresie dojazdu do budynku na ww. nieruchomości. Nie było też w niniejszym postępowaniu konieczności uzyskania stanowiska innego organu w szczególności Regionalnej Dyrekcji Ochrony Przyrody, czy Konserwatora Zabytków.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca2011r., znak [...] Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Organ drugiej instancji sprecyzował, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od B. D.i A. C., w imieniu której działa B. J.. Wskazał na przepis art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z dnia 15 grudnia 2000r., zgodnie z którym zarząd nieruchomościami wspólnymi sprawuje spółdzielnia jako zarząd powierzony, choćby właściciele lokali i współwłaściciele gruntu nie byli członkami spółdzielni. Zdaniem organu drugiej instancji B. D. i A. C. nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, zatem podlega ono umorzeniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły po ostatecznym jej sprecyzowaniu B. D.i A. C.reprezentowana przez B. J. (patrz pismo z dnia 11 października 2011r.).
Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, uchylenie postanowienia [...]Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia2009r., bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji .
Zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja umarza postępowanie bez oznaczenia, którego postępowania dotyczy. Z naruszeniem art. 107 k.p.a. organy obu instancji nie odniosły się do merytorycznego stanowiska wnioskujących o wznowienie postępowania. W sprawie doszło do uzgodnienia rozwiązań przeciwpożarowych bez właściwego uzgodnienia ich z członkami Spółdzielni w formie uchwały. Spółdzielnia nie przedstawiła kosztorysu proponowanych rozwiązań. Rozwiązania ingerują niedopuszczalnie w środowisko przyrodnicze. Spółdzielnia naruszyła zasadę ograniczonej reprezentacji w odniesieniu do właścicieli wyodrębnionych lokali, nie dysponowała uchwałą członków Spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie w niniejszym postępowaniu.
W świetle ustaleń poczynionych w toku postępowania sądowego B. D.jest właścicielką lokalu stanowiącego wyodrębnioną nieruchomość oraz ułamkowej części nieruchomości gruntowej położonej w S.przy ul. [...] , podobnie A.C.. Obie skarżące pozostają ponadto członkami Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S., w zasobach której ww. nieruchomość pozostaje.
Kluczową kwestią dla niniejszego postępowania było to, czy skarżące mają przymiot strony w postępowaniu, wznowionym wobec wniosku opartego między innymi na przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Jak stanowi przepis art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z dnia 15 grudnia 2000 r. (Dz.U.03.119.1116 j.t.ze zm. ) w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
W myśl ustępu 2- zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio.
Na marginesie wskazać należy, że dodany nowelizacją z dnia 3 czerwca 2005 r. art. 24 ust 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi w znacznej mierze powtórzenie obowiązującego pierwotnie art. 25 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepis ten różni się jednak od art. 25 tym, że pozwala właścicielom lokali podjąć uchwałę, że nie tylko w zakresie ich praw i obowiązków, ale także w zakresie zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Uwagę powyższą Sąd zawarł ponieważ z akt sprawy wynika, że w zakresie zarządu w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie było ww. uchwały, nie są wyodrębnione wszystkie lokale, a zaledwie ich niewielka część. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 26 ust 1. ww. ustawy jeżeli w określonym budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości została wyodrębniona własność wszystkich lokali, po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, niezależnie od pozostawania przez właścicieli członkami spółdzielni.
Sąd podziela stanowisko organu II instancji – skarżące nie mają przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym postępowania zakończonego postanowieniem [...]Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia2009r.
Przymiot strony wyklucza już sam charakter tego postępowania.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z dnia 11 lipca 2003 r. że zm ) - § 16. ww. rozporządzenia, w ramach prowadzenia kontroli nad uzgadnianiem ekspertyz technicznych opracowywanych przez rzeczoznawców dla potrzeb projektów budowlanych, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji wydaje postanowienie w sprawie wyrażenia zgody, wyrażenia zgody pod warunkiem lub nie wyrażenia zgody - na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż określono w przepisach techniczno-budowlanych, w przypadkach wskazanych w tych przepisach, oraz na stosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających nie pogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, w przypadkach wskazanych w przepisach przeciwpożarowych.W przypadku rozwiązań zamiennych, o których mowa w przepisach o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych, niewymagających opracowania ekspertyzy technicznej, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
W okolicznościach sprawy i z zastosowaniem ww. regulacji, spółdzielnia zwracała się o uzgodnienie przeciwpożarowe zamierzenia architektonicznego, szczegółowo opracowanego i przedłożonego. Organ w tym postępowaniu nie miał obowiązku ustalania innych niż wnioskująca Spółdzielnia stron postępowania w szczególności, gdy zważyć na ww. przepisy, w świetle których spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością także w sytuacji, gdy część nieruchomości została wyodrębniona.
Wbrew zarzutom skarżących nie było rzeczą organu badanie, czy przedstawiony projekt został uzgodniony z członkami spółdzielni w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym, czy był optymalny pod względem finansowym . Zastrzeżenia skarżących w powyższym zakresie nie mogą być skuteczne w niniejszym postępowaniu. Dotyczą one faktycznie oceny prawidłowości procedury wewnątrzspółdzielczej, co do przedłożonych do uzgodnienia pożarowego dokumentów. Pozostają poza procedurą administracyjną w niniejszej sprawie.
Zasadą jest, że członków spółdzielni na zewnątrz reprezentuje spółdzielnia, jak wskazano wyżej także w wypadku wyodrębnionej własności lokali, gdy sprawuje zarząd powierzony z mocy prawa.
Powyższą uwagę Sąd odnosi jednak do tego etapu, gdy uzgodniony ww. postanowieniem projekt przejdzie do procedury wynikającej z przepisów ustawy Prawo budowlane. Wówczas zgodnie przepisem art. 28 ustawy Prawo budowlane może okazać się, że zindywidualizowany interes prawny członka spółdzielni da podstawę do uznania go za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę.
Ponadto, na ww. etapie postępowania w kwestii istnienia po stronie spółdzielni mieszkaniowej prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, w sytuacji, kiedy sprawuje ona zarząd nieruchomością wspólną, w której udziały przypadają również osobom nie będącym członkami tej spółdzielni, wymagana jest zgoda wszystkich tych osób w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu na zasadzie określonej w art. 199 Kodeksu cywilnego. Podkreślmy jednak - skarżące pozostają członkami Spółdzielni.
Organ wbrew twierdzeniom skarżących nie miał obowiązku odnosić się do zarzutów merytorycznych związanych z ww. postanowieniem, skoro zasadnie odmówił skarżącym przymiotu strony do wszczęcia postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie.
Na marginesie zatem i tylko dla porządku Sąd stwierdza, że nie zachodziły przesłanki na które we wniosku o wznowienie postępowania powoływano się – art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. .
To, że skarżące mają inną niż przedstawiła Spółdzielnia wizję zagwarantowania dróg pożarowych, nie stanowi, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję – art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie zachodziła też przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., postanowienie dotyczące ochrony przeciwpożarowej nie wymagało uzyskania stanowiska innego organu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów administracyjnych wojewódzkich panuje utrwalony pogląd zgodnie z którym, kiedy w wyniku wadliwej oceny przymiotu strony wnioskującej o wznowienie postępowania administracyjnego doszło do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., wznowione postępowanie - wobec niedopuszczalności wznowienia z wniosku osoby nie będącej stroną - podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygnaturze akt I OSK 1731/09 z dnia 14 października 2010r.).
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji – oddalił skargę w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło