VII SA/Wa 1973/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] obecnie reprezentowanej przez Syndyka masy upadłości L. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisu rozporządzenia skargę oddala Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 3, art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 lit. b, art. 8, art. 9 oraz art. 14 i 16 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz.U.UE.L. z 2004 r. nr 46 poz. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem " - po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez przewoźnika lotniczego [...] Poland Sp. z o.o. (dawniej: [...]Sp. z o.o.) - utrzymał w mocy własne decyzje nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., stwierdzające naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] Poland Sp. z o.o. postanowień art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia, poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty na rzecz H. M. i T. M odszkodowania w wysokości 400 euro na osobę w związku z opóźnieniem lotu w dniu [...] maja 2011 r. nr [...] na trasie [...] - [...] ; ustalające 14 - dniowy termin usunięcia ww. naruszenia i nakładające karę na przewoźnika lotniczego za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia w wysokości 2000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) od osoby. Organ wskazał, że pasażerowie H. M i T. M. posiadali potwierdzoną rezerwację na lot [...] na trasie [...] - [...] z dnia[...] maja 2011 r. Pasażerowie wskazali w skardze, że ww. rejs został odwołany oraz że odbyli oni podróż 25 godzin później rejsem obsługiwanym przez innego przewoźnika lotniczego. Odległość pomiędzy [...] a [...] mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 3169 kilometrów. Podniósł, że zgodnie z art. 2 lit. l rozporządzenia "odwołanie" oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. W przepisie art. 2 brak jest definicji opóźnienia lotu. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyroku z dnia 19 listopada 2009r. w sprawach połączonych C - 402/07 i C - 432/07 S. i inni ,,z art. 6 rozporządzenia nr 261/2004 wynika, że ustawodawca wspólnotowy posłużył się wyrażeniem "opóźnienie lotu", które występuje wyłącznie w odniesieniu do planowej godziny odlotu i które zakłada w konsekwencji, że po godzinie odlotu pozostałe czynniki wpływające na lot powinny pozostać niezmienione. Lot jest zatem "opóźniony" w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 261/2004, jeżeli jest wykonywany zgodnie z pierwotnie przewidzianym rozkładem i jeżeli rzeczywista godzina jego startu jest opóźniona w stosunku do planowej godziny startu". Wskazał, że w niniejszej sprawie lot [...] na trasie [...] - [...] z dnia [...] maja 2011 r. nie odbył się z powodu wystąpienia usterki technicznej samolotu. Przewoźnik podnajął wówczas z załogą samolot egipskich linii [...] . Został zmieniony numer lotu na numer [...]. Pasażerowie dostali informację o odwołaniu lotu [...]. Na tę okoliczność pełnomocnik pasażera przedłożył dowód przy piśmie z dnia 4 czerwca 2012 r. w postaci zrzutu z ekranu ze strony internetowej lotniska [...]. Ostatecznie pasażer poleciał [...] maja 2011 r. rejsem obsługiwanym przez przewoźnika egipskiego. Z umowy czarteru przedłożonej przez przewoźnika wynika, m. in. że przewoźnik egipski przejmuje odpowiedzialność za pasażerów, jeżeli z jego winy dojdzie do opóźnienia łub odwołania lotu. Taka sytuacja ma miejsce zawsze, gdy dochodzi do odwołania lotu rozkładowego, a pasażerom zmienia się rezerwację na lot innego przewoźnika lotniczego. Jak wynika z umowy oraz depeszy startowej, przewoźnikiem faktycznie obsługującym lot alternatywny był przewoźnik [...]. Organ podkreślił, że aby ocenić, czy doszło do odwołania czy opóźnienia lotu, należy wziąć pod uwagę obiektywne czynniki, a nie tylko oświadczenie przewoźnika. Zdaniem organu przy przedmiotowym locie zbyt wiele czynników, poza godziną odlotu, uległo zmianie: zmieniony został numer lotu z [...] na [...] ; zmienił się faktyczny przewoźnik lotniczy; brak depeszy startowej rejsu [...] - w miejsce tej depeszy przewoźnik przedłożył depeszę rejsu [...]; nowa odprawa pasażersko - bagażowa. Ponadto organ wskazał, że z wydruków maili przedłożonych przez przewoźnika w trakcie postępowania wynika, że przewoźnik nie miał zamiaru osobiście wykonać lotu do [...], przewoźnik podał swoim załogom i pracownikom informacje o odwołaniu lotu. Zdaniem organu lot [...] należy zatem uznać za odwołany. Prezes Urzędu nie zgodził się ponadto z przewoźnikiem, że w przypadku opóźnienia lotu pasażerom rejsów opóźnionych nie przysługuje odszkodowanie. Podniósł, że literalna wykładnia przepisów art. 6 i 7 rozporządzenia mogłaby wskazywać, że pasażerom rejsów opóźnionych nie przysługuje odszkodowanie. Niemniej jednak, powołując się na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich stwierdził, że artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania, pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz, że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego. Odnośnie zarzutu wskazującego, iż opóźnienie nastąpiło na skutek okoliczności, za które przewoźnik nie może ponosić odpowiedzialności, wywołanych, pomimo zachowania wszelkich racjonalnych środków przez źródło niewiadomego pochodzenia, Prezes Urzędu podniósł, że zgodnie z treścią rozporządzenia (punkt 14 i 15 preambuły) nadzwyczajne okoliczności zwalniające przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania mogą zaistnieć w szczególności w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Organ wskazał, iż przewoźnik nie wyjaśnił, co spowodowało usterkę. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, czy usterkę spowodował sam przewoźnik, obsługa naziemna lotniska czy może jednak było to spowodowane innym źródłem, na które nie miał wpływu ani przewoźnik ani podwykonawca przewoźnika tj. obsługa naziemna. Zauważył jednocześnie, że ruch samochodów obsługi naziemnej po lotnisku nie jest niczym nietypowym, a błędy popełniane przez pracowników lotniska (agenta handlingowego lub zarządzającego portem) są wliczone w ryzyko prowadzenia lotniczej działalności gospodarczej. Podkreślił, że z art. 13 zd. 1 rozporządzenia wynika, że jeżeli usterkę spowodował podwykonawca przewoźnika, to przewoźnik ma obowiązek wypłacić odszkodowanie, a następnie może zwrócić się do podmiotu, z którym zawarł umowę, o pokrycie poniesionych kosztów (regres). Organ stwierdził, że przewoźnik nie udowodnił zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Wskazał, że z wyjaśnień przewoźnika wynika, że uderzenie przez inny pojazd jest jedynie przypuszczeniem, ponadto, nawet jeśli to pojazd obsługi naziemnej uderzył w samolot, to nie wiadomo z jakiego powodu (zaniedbanie czy przyczyny zewnętrze). Organ dodał ponadto, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C 549/07 F. W.-H. v. L. SpA, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, nie może stanowić "nadzwyczajnych okoliczności" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia, chyba, że problem ten jest następstwem zdarzeń, które ze względu na swój charakter lub źródło nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają mu na skuteczne nad nimi panowanie. Taka sytuacja miałaby miejsce np. w przypadku ujawnienia przez konstruktora maszyn stanowiących flotę przewoźnika lub właściwy organ, że maszyny te będące w użyciu zawierają ukrytą wadę produkcyjną zagrażającą bezpieczeństwu lotów. Podobnie byłoby w odniesieniu do uszkodzeń statków powietrznych w wyniku aktów terroryzmu lub sabotażu. Podkreślił, że przewoźnik nie udowodnił, co spowodowało wystąpienie usterki, nie wykazał zatem, że źródło nie wpisuje się w ramy normalnego prowadzenia działalności gospodarczej przewoźnika lub jego podwykonawcy, tj. obsługi naziemnej. Przewoźnik nie przedłożył żadnych dowodów, które potwierdzałyby nadzwyczajny charakter zdarzenia, należy zatem, zdaniem organu, stwierdzić, że do opóźnienia lotu doszło z przyczyn innych niż zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, przewoźnik był zatem zobowiązany do wypłaty pasażerom rejsu odszkodowania w wysokości 400 Euro na osobę. W związku z niedokonaniem wypłaty należało stwierdzić naruszenie art. 5 ust. 1 lit. c w związku z art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia, a to pociągało za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej, stosownie do art. 209b ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. złożył [...] Poland Sp. z o.o. Przewoźnik zarzucił Prezesowi Urzędu naruszenie art. 1 pkt 1 i art. 2 lit. I rozporządzenia, stanowiących definicję legalną odwołania lotu oraz naruszenie art. 6 i art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, w szczególności poprzez ustalenie, iż w przypadku opóźnienia lotu pasażerom przysługuje odszkodowanie, podczas gdy z jednoznacznej treści rozporządzenia wynika, iż ustawodawca nie przewidział odszkodowania dla pasażerów lotów opóźnionych. Zarzucił ponadto naruszenie art. 7, art. 8, art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 5, art. 13 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 3 lit. b, art. 288 Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana) Dz. U.UE C 83 - 2010/c 83/1 {TUE i TFUE} oraz art. 6 Kpa poprzez zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C- 432/07, pomimo iż wyrok ten jest sprzeczny z nie budzącą wątpliwości treścią art. 6 i 7 Rozporządzenia oraz z celem i zamiarem ustawodawcy wynikającym z procesu legislacyjnego, a dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości wykładnia ma charakter wykładni prawotwórczej. Zarzucił również naruszenie art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu naruszenia art. 7 Rozporządzenia, w sytuacji, w której skarżący nie był zobowiązany do wypłaty odszkodowania pasażerom opóźnionego lotu. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze oraz art. 5 i art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91. Zgodnie z art. 205a ust. 1 Prawa lotniczego Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego kontroluje przestrzeganie przepisów m. in. rozporządzenia nr 261/2004/WE. Stosownie natomiast do art. 205b ust. 1 ustawy, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1 (a więc skargi pasażera na naruszenie przepisów rozporządzenia) Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej: 1) brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo 2) naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 Rozporządzenia określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Stosownie zaś do art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była skarga H. M. i T. M. na naruszenie przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego oraz żądanie wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 5 oraz art. 7 rozporządzenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) rozporządzenia w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 7, chyba że: i) zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej dwa tygodnie przed planowym czasem odlotu; lub ii) zostali poinformowani o odwołaniu w okresie od dwóch tygodni do siedmiu dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot najpóźniej dwie godziny przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej cztery godziny po planowym czasie przylotu; lub iii) zostali poinformowani o odwołaniu w okresie krótszym niż siedem dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowym czasie przylotu. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów; b) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów; c) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b). Pasażerowie H M i T M, którzy wystąpili z żądaniem wypłaty odszkodowania w kwocie 400 EUR, posiadali potwierdzoną rezerwację na lot [...] na trasie [...] - [...]z dnia [...] maja 2011 r. na godzinę 21:55. Odległość pomiędzy [...] a [...]mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 3169 kilometrów. Lot z dnia [...] maja 2011 r. nie odbył się z powodu wystąpienia usterki technicznej samolotu, a pasażerowie odbyli podróż rejsem obsługiwanym przez innego przewoźnika lotniczego, start nastąpił w dniu [...] maja 2011 r. o godzinie 23:30. Podzielić należy stanowisko organu, że lot [...] należy uznać za odwołany. Zauważyć trzeba, że oprócz godziny odlotu zmienił się również faktyczny przewoźnik lotniczy. Przewoźnik zawarł umowę czarteru, podnajął z załogą samolot egipskich linii [...]. Zmieniony został numer lotu na numer [...]. Ostatecznie pasażerowie polecieli w dniu [...] maja 2011 r. rejsem obsługiwanym przez przewoźnika egipskiego. W kwestii rozróżnienia pojęć "odwołanie" i "opóźnienie" lotu wypowiedział się Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 S. i inni v. A. SA Lex nr 529804, w którym wskazał, że "z art. 6 rozporządzenia nr 261/2004 wynika, że ustawodawca wspólnotowy posłużył się wyrażeniem opóźnienie lotu, które występuje wyłącznie w odniesieniu do planowej godziny odlotu i które zakłada w konsekwencji, że po godzinie odlotu pozostałe czynniki wpływające na lot powinny pozostać niezmienione". Z wyroku tego wynika, że w sytuacji, gdy "przewóz pasażerów jest realizowany w ramach lotu, którego godzina startu jest opóźniona względem godziny startu pierwotnie przewidzianej, lot może zostać uznany za odwołany tylko wtedy, gdy przewoźnik lotniczy zapewnia przewóz pasażerów w ramach alternatywnego lotu, którego pierwotny rozkład różni się od rozkładu lotu pierwotnie przewidzianego. Tak więc możliwe jest co do zasady przyjęcie, że doszło do odwołania lotu, jeżeli pierwotnie przewidziany opóźniony lot zostaje przeniesiony na inny lot, czyli w razie odstąpienia od rozkładu pierwotnego lotu i dołączenia przez jego pasażerów do pasażerów lotu również przewidzianego w rozkładzie, niezależnie od lotu, na który przeniesieni pasażerowie mieli rezerwację". Podobnie w wyroku z dnia 13 października 2011 r. w sprawie C-83/10 S. R. i inni v. A. SA Lex nr 951568, w stanie faktycznym, w którym pasażerowie zostali przeniesieni na inne loty, zaplanowane dnia następnego po przewidzianym dniu odlotu, pozwalające im dostać się do ostatecznego celu podróży, Trybunał uznał, że ich pierwotnie przewidziany lot musi zostać uznany za odwołany. Jak już wskazano, co do zasady, zgodnie z art. 5 rozporządzenia w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 rozporządzenia w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Jednakże w art. 5 ust. 3 rozporządzenia przewidziano, że przewoźnik lotniczy zwolniony jest z tego obowiązku, jeżeli może dowieść, iż odwołanie lotu zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przepis ten odpowiada treści motywu 14 Rozporządzenia, w którym prawodawca unijny postanowił, że "podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą w szczególności zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika". Z analizy powołanych przepisów wynika, że przewoźnik nie może zwolnić się od odpowiedzialności odszkodowawczej w sytuacji, gdy mógł przewidzieć wystąpienie określonej wady wpływającej na bezpieczeństwo i przebieg lotu oraz gdy wystąpienie takiej wady spowodowane było – chociażby pośrednio – działaniem lub zaniechaniem przewoźnika. Należy też zwrócić uwagę na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który wielokrotnie zajmował się zagadnieniem odszkodowania i wykładnią pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności", o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia. W przywoływanym w zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-549/07 F. W.-H. v. A. – L. I. SpA, Lex nr 467637, Trybunał orzekł, że "wolą ustawodawcy wspólnotowego nie było zwolnienie z obowiązku wypłacenia pasażerom odszkodowania z tytułu odwołania lotu w przypadku zaistnienia jakichkolwiek nadzwyczajnych okoliczności, ale wyłącznie takich, których nie można by było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Wynika z tego, że - ponieważ nie wszystkie nadzwyczajne okoliczności skutkują zwolnieniem z obowiązku wypłacenia pasażerom odszkodowania - na tym, kto zamierza się na nie powołać, spoczywa ponadto obowiązek wykazania, że okoliczności tych w żadnym razie nie można by było uniknąć za pomocą dostosowanych do sytuacji środków, to jest środków, które w chwili wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności odpowiadają między innymi warunkom technicznie i ekonomicznie możliwym do przyjęcia przez danego przewoźnika lotniczego. Przewoźnik musi zatem dowieść, że nawet przy użyciu wszystkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w sposób oczywisty nie mógł - bez poświęceń niemożliwych do przyjęcia z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w tym momencie - uniknąć sytuacji, w której zaistniałe nadzwyczajne okoliczności skutkowały odwołaniem lotu". Trybunał wskazał ponadto, że pomimo, iż ustawodawca wspólnotowy wymienił w zawartym w motywie 14 wykazie okoliczności zwalniających z odpowiedzialności odszkodowawczej nieoczekiwane wady mogące wpłynąć na bezpieczeństwo lotu i mimo że problem techniczny statku powietrznego można zaliczyć do takich wad, to "problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty pojęciem ‘nadzwyczajne okoliczności’ w rozumieniu tego przepisu, chyba że problem ten jest następstwem zdarzeń, które - ze względu na swój charakter lub źródło - nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają mu na skuteczne nad nimi panowanie". Takie stanowisko Trybunał podtrzymał też w innych swych orzeczeniach: w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 S. i inni, w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie C-11/11 A. SA v. H.-G. F. i L.T. F., Lex nr 1276273. W niniejszej sprawie przyczyną odwołania lotu była usterka techniczna samolotu polegająca na wgnieceniu kadłuba wykraczającym poza dopuszczalne przez dokumentację techniczną limity. Z treści powołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-549/07, jak również z art. 5 ust. 3 rozporządzenia, wynika jednoznacznie, że to na przewoźniku spoczywa obowiązek wykazania, iż okoliczności, które doprowadziły do odwołania lotu, miały charakter nadzwyczajny, a ponadto przewoźnik nie mógł ich uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Jak słusznie zauważył Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, nie można określić żadnych bliższych danych dotyczących przyczyny usterki, nie można zatem stwierdzić, czy usterkę spowodował sam przewoźnik, obsługa naziemna lotniska czy też inne źródło, na które przewoźnik nie miał żadnego wpływu. Warto wskazać, że jak podniósł w ww. wyroku Trybunał Sprawiedliwości, przewoźnicy powietrzni są stale narażeni - w ramach prowadzonej działalności - na rozmaite problemy techniczne, co jest nieuchronnie związane z eksploatacją tych maszyn. Jako przykłady problemów technicznych, które wykraczają poza ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego Trybunał podał uszkodzenie statku powietrznego w wyniku aktów terroryzmu lub sabotażu oraz ujawnienie przez konstruktora maszyn lub przez właściwy organ, że maszyny te, będące już w użyciu, zawierają ukrytą wadę produkcyjną zagrażającą bezpieczeństwu lotów. Mając na uwadze powołane przepisy oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości podzielić zatem należy stanowisko organu, że skarżący nie dowiódł, iż odwołanie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia, które uwalniałyby go od obowiązku wypłaty odszkodowania. Przewoźnik nie wykazał, aby usterka skutkująca odwołaniem lotu powstała z przyczyn od niego niezależnych, których nie mógł uniknąć czy im zapobiec. Skoro zaś odszkodowanie nie zostało pasażerom wypłacone, doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia, a co za tym idzie, zasadnym było również nałożenie na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej przewidzianej w art. 209b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), skargę oddalił.